“Балалар менән бәхетебеҙ ишәйҙе”Авдон ҡасабаһында йәшәүсе Айгөл менән Өлфәт Вәлиуллиндарға Өфө районы хакимиәте өс бүлмәле фатир бүләк итте.
Туғыҙ йыл элек сәстәрен сәскә бәйләгән Вәлиуллиндар быйыл өсләтә шатлыҡ кисерҙе — ғаиләлә өс игеҙәк ҡыҙ донъяға килде. Икенсе класта уҡып йөрөгән Рафаэль һеңлеләренә һөйөнөп туймай, ағай булыуҙың бөтә яуаплылығын аңлай һәм ғорурлана. “Амалия шаян һәм ҡыҙыҡһыныусан, Азалия иркә, Әмирә тыныс, шулай ҙа үҙенә иғтибарҙы күберәк талап итә, — ти малай. — Һеңлеләрем атайыбыҙға оҡшаған, бөтәһе лә зәңгәр күҙле, һарыҡай сәсле”.
Өлфәт — шәхси эшҡыуар, подъездар һәм йорттар өсөн тимер ишектәр яһай. Кеше тупһаһында оҙаҡ йәшәгән Вәлиуллиндар. Ике йыл элек ипотекаға ике бүлмәле фатир һатып алғандар. Булдыҡлы ир ғаиләһен тулыһынса тәьмин итеү өсөн ал-ял белмәй эшләй.
Айгөлгә яңғыҙына ауыр икәнлеген аңлап, әсәһе Мәрйәм Ғибәтулла ҡыҙы хеҙмәт урынынан бер йылға административ ял алған. Әйткәндәй, Айгөл дә, әсәһе лә урындағы “Башҡортостан” ҡошсолоҡ фабрикаһында эшләй. Мәрйәм апай ейәнсәрҙәрен ҡараша, ҡыҙына төп кәңәшсе һәм ярҙамсы.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1225 тапҡыр // Тотош уҡырға
Аждаһа йылы оло бурыс йөкмәтә“Ҡоростай ныҡлы һаулыҡ теләйем”, – тигән матур теләкте йыш әйтәбеҙ. Шул уҡ ваҡытта: “Һаулығыңды хәстәрлә, үҙеңде һаҡла”, – тип өҫтәргә онотабыҙ, сөнки ул үҙенән-үҙе генә нығынып китмәй. Шуныһы һөйөнөслө: иң ҙур байлығыбыҙҙы һаҡлау кеүек мөһим эштә хәҙер һаулыҡ үҙәктәре ярҙамына таяна алабыҙ. Унда медицина тикшереүе үтер өсөн паспорт менән полисыңды күрһәтеү ҙә етә, талон алырға кәрәкмәй, йәшәү урыныңдың ҡайҙа булыуы ла мөһим түгел.
Рәсәй Һаулыҡ һаҡлау һәм социаль үҫеш министрлығының “Һаулыҡ үҙәктәрен ойоштороу тураһында”ғы бойороғо 2009 йылдың 5 авгусында ҡабул ителде. Уға ярашлы, һаулыҡ үҙәктәре сәләмәт кешеләргә иҫәпләнгән. Белгестәрҙең бурысы – халыҡтың ғүмерҙе оҙайтыуға, сирҙе иҫкәртеүгә, тормош сифатын яҡшыртыуға ынтылышын үҫтереү.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1139 тапҡыр // Тотош уҡырға
Буйҙаҡтар ниңә һимермәй?Барлыҡ һимеҙҙәргә: “Айырыл!” — тип әйтергә һис кенә лә йыйынмайбыҙ. Ә бына туҡланыу буйынса белгес Пенни Гордон-Ларсенды (АҠШ) туйға тиклем һомғол һәм нескә биллеләрҙең ни өсөн ғаилә ҡорғандан һуң бер нисә йыл үтеүгә ҡалынайып китеүе ҡыҙыҡһындырған.
30 йәшкә тиклемге йәштәрҙең байтағы — никахта торғандары ла, яңғыҙаҡтары ла — күҙгә күренеп һимерә. Биш йылға уртаса 7—13 килограмға арталар. Шулай ҙа өйләнешкән йәштәр буйҙаҡ тиҫтерҙәренә ҡарағанда өс-биш килограмға ауырыраҡ тарта, тип иҫәпләй доктор Гордон-Ларсен.
Туйға тиклем осрашып, дуҫлашып йөрөгәндә уларҙың зифа буйлы, нескә билле булып ҡалыуы өсөн сәбәп байтаҡ. Өйләнмәгән йәштәр йышыраҡ хәрәкәтләнә, телевизор ҡарап аҙыраҡ ултыра һәм башҡаларҙың иғтибарын йәлеп итеү өсөн тырыша.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1296 тапҡыр // Тотош уҡырға
Башҡортостандың Үҙәк һайлау комиссияһы быйылғы һайлау кампанияларын яҡтыртҡан киң мәғлүмәт саралары һәм айырым журналистар араһында республика кимәлендә ойошторолған конкурсҡа йомғаҡ яһаны. Ошо көндәрҙә еңеүселәрҙе бүләкләү тантанаһы булды.
– Иң яҡшыларҙы асыҡлау еңел бирелмәне, – тине Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиев. – Журналистар халыҡты уйландырырлыҡ, бәхәскә индерерлек, рухландырырлыҡ бихисап хеҙмәт башҡарҙы. «Тура элемтә», һайлау темаһына инша конкурстары, һорау алыуҙар – тауыш биреү әүҙемлеген тәьмин итеү маҡсатында барыһы ла ҡулланылды. Алда торған һайлау кампанияһын яҡтыртыуҙа ла шундай уҡ тырышлыҡҡа өмөт итәбеҙ. Дөрөҫлөккә тап килгән мәғлүмәт күберәк булған һайын уйҙырмаларға, ялғанға урын кәмей.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1619 тапҡыр // Тотош уҡырға
Ватансылыҡ төшөнсәһен күпселек осраҡта Бөйөк Ватан һуғышына бәйле ҡабул итәбеҙ. Ысынлап та, дәһшәтле йылдарҙың ауырлығын барлыҡ ил менән күтәреү, тыуған ер өсөн утҡа-һыуға инеп еңеү яулау — оло ғорурлыҡ.
Бөгөнгө йәштәребеҙҙә илһөйәрлек тойғоһо ниндәй кимәлдә? Улар Тыуған иле менән ғорурланһын өсөн ниҙәр эшләргә? Башҡортостан Хөкүмәте йортонда йәштәр сәйәсәте буйынса ведомство-ара ултырышында ҡатнашҡан министрлыҡ һәм ведомстволар етәкселәре, уҡыу йорттары, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре тап ошо һорауҙарға яуап эҙләне.
— Йәштәребеҙ Тыуған илен яратһын, үҙҙәрен кәрәкле кешеләр итеп тойһон өсөн уҡыу йорттары, йәмәғәт ойошмалары һәм дәүләт структураларының бер маҡсатта эшләүе мөһим, — тине Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов.
Ком: 0 // Уҡынылар: 911 тапҡыр // Тотош уҡырға
Күңелдәрҙә сик булмаһынАлты йәшен тултырған Әлфиә — Гүзәл менән Фәриттең ҡайнар мөхәббәт емеше. Ул да бүтән ҡыҙҙар кеүек ҡурсаҡ уйнарға ярата, матур хыялдар ҡороп, төҫлө ҡәләм менән һүрәт төшөрә.
Бына ул бөхтә кейенеп мәктәпкә бара, көндәлегенә яҡшы билдәләр генә ҡуйылған. Ә был һүрәттә ҡыҙ йүгереү буйынса ярышта беренселәрҙән булып финишҡа етеп килә. Тағы дүрт-биш аҙым яһаясаҡ та, донъя марафонында беренсе урынды алып, барлыҡ ғаләмгә таныласаҡ... Тик былар барыһы ла кескәй ҡыҙҙың хыялы ғына шул.
Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ул ауыр сир менән тыуған. Әйтерһең дә, һәр көн — үҙе бер һынау, сөнки ҡыҙҙың быуындары тотмай, шунлыҡтан ҡәҙимге кеше кеүек атлай алмай. Балаһына төшкән ауыр өлөштө күтәрешеүҙә Гүзәл менән Фәрит яңғыҙ кеүек. Коляскаға ултыртып урамға алып сыҡһалар ҙа, берәй концертҡа алып барһалар ҙа, Әлфиәгә башҡалар сәйер ҡарай. Шуғалыр ҙа ҡыҙҙың йәмәғәт урынында әллә ни күренергә теләге юҡ.
Ком: 0 // Уҡынылар: 912 тапҡыр // Тотош уҡырға
Асылыбыҙға тоғро ҡалдыҡРеспубликабыҙҙың мәҙәниәт усаҡтары тамашасыларҙы өр-яңы концерт программалары менән йыш ҡыуандыра. Ошо көндәрҙә генә йәше лә, ҡарты ла әллә күпме йыр-моң һәм бейеү кисәһе ҡарап кинәнде. Мәҙәниәт һәм сәнғәт үҫешенә Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы ла тос өлөш индерә. Уның директоры Башҡортостандың халыҡ артисы Рәсүл ҠАРАБУЛАТОВ менән әңгәмә шул хаҡта.
— 2011 йылды филармония өсөн уңышлы булды тип әйтергә мөмкинме?
— Уҙған йыл уңыштары менән һөйөндөрҙө, үҙенсәлекле эш алымына күстек. Мәҫәлән, күп йылдар буйы ниндәйҙер сәбәптәр арҡаһында башҡарылмаған эштәр тормошҡа ашырылды. Республика етәкселегенең хәстәрлеге менән артистарыбыҙҙың эш хаҡы артты, филармония матди-техник яҡтан яҡшырҙы. Бының өсөн Рөстәм Зәки улына ҙур рәхмәтебеҙҙе еткерәбеҙ.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1368 тапҡыр // Тотош уҡырға
Ауыл арифметикаһы ниҙән башлана?Ҡоштар өҙҙөрөп һайраған йәйге сихри таңдарҙы, көтөүсенең сыбыртҡы шартлатыуынан уянып киткән матур иртәләрҙе күптәребеҙ хәтерләйҙер. Ауыл урамдарына һыйыша алмайынса, көтөү артынан көтөү үткәне, мөңрәшкән һыйырҙарҙың ялҡау ғына атлап уҙыуы, көтөүсе этенең һирәк-мирәк өрөп алыуы әле лә күҙ алдында тора. Былар иһә иртәнге тынлыҡҡа ниндәйҙер биҙәк өҫтәй. Ошо ҡабатланмаҫ ваҡытты һағынаһың да ауылдың бөгөнгө йөҙөнә күҙ һирпәһең, әлеге һулышына ҡолаҡ һалаһың.
Һайрар ҡоштарын алып килгән ҡояшлы яҙҙар ҙа, эҫе йәйҙәр ҙә үтеп китте. Хәҙер көн һайын иртәнге сихри тынлыҡты боҙоп, ихата ҡапҡалары шығырҙап асыла, ихатаға мал-тыуар ағыла. Әммә яҙ яҡынлашҡан һайын ауыл халҡын бер һорау борсой: миҙгеле еткәс, махсус рәүештә ялланып эшләүсе көтөүсе табылырмы? Элек ауылда бындай проблема булманы. Һәр урамда халыҡ яллаған көтөүсе бар ине, килешеү буйынса йорт хужалары көтөүсене иртәле-кисле ашатты, хатта мунсаһын яҡты, уға тейешле аҡсаһын, бәрәңгеһен, ашлығын бирҙе. Малың — көтөүҙә, үҙең — эштә: йәнең тыныс.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1003 тапҡыр // Тотош уҡырға
Күҙ нурыңдан мәхрүм ҡалмаДонъяла биш секунд һайын бер өлкән кеше һуҡырая, һәр минут һайын бер сабый күҙ нурҙарынан мәхрүм ҡала.
Шуға ла Халыҡ-ара һуҡырҙар көнөн билдәләү, Бөтә донъя күреү көнөн үткәреү изге йолаға әүерелгән. Кеше организмының бүтән бер ағзаһы ла бындай хөрмәткә һәм иғтибарға лайыҡ түгел, сөнки күҙ нурҙарының әһәмиәте кеше өсөн баһалап бөткөһөҙ. Һуңғы осорҙа бөтә донъяла күҙ ауырыуҙары һиҙелерлек арта, ә белгестәрҙең фараздары тағы ла хәүефлерәк.
Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы күптән инде саң ҡаға: әгәр ҙә яҡын арала ашығыс саралар күрелмәһә, 2020 йылға планетала һуҡырҙар һаны 75 миллионға етәсәк! Күҙгә көсөргәнеш артҡан һайын (ә уның көсәйеүе бәхәсһеҙ), күҙ сирҙәре лә йәшен тиҙлегендә үҫешә, шул иҫәптән тома һуҡырлыҡҡа килтереүселәре лә.
Ком: 0 // Уҡынылар: 998 тапҡыр // Тотош уҡырға
Ишетеү һәләте тауыш ифрат көслө булғанда — бер йылдан, ә уртаса булғанда 10—12 йылдан һуң насарлана башлауы ихтимал.
Санитар нормаларға ярашлы, тауыш кимәле торлаҡ бинанан ике метр алыҫлыҡта 55 децибелдан артмаҫҡа тейеш. Һәүетемсә һөйләшкәндә тауыш кимәле 40—50 децибелға етә. Ярты метр арыраҡ торған сәйнүк ҡайнағандағы тауыш 50—60 децибел самаһы була. Үтеп китеүсе автомобиль тауышы 70 децибелға етә. Шундай уҡ тауыш 15 метр арыраҡ эшләп торған тракторҙан да килә. 7,5 метр алыҫлыҡта елеүсе мотоцикл тауышы — 86, автобустыҡы — 91, йөк машинаһының 90 децибел самаһы.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1151 тапҡыр // Тотош уҡырға
Артҡа 1 2 3 4 Алға
Бит башына