Халыҡ һүҙҙәре, халыҡ көйө

Таң атҡанда, һалҡын шишмә буйында
Осраштыҡ беҙ иркәм менән тағы ла.
Күктә болот тулған ине,
Һандуғас та тынған ине,
Беҙ айырылып киткән сағында.

Кеше эше менән хөрмәтле. Хафиз Иҡсанов – тап шундайҙарҙан: хеҙмәте менән абруй яулаған булдыҡлы уҙаман күптәргә өлгө булырлыҡ.
Һәләт нәҫелдән нәҫелгә күсәме? Бәхәсле һорау, тип әйтер бәғзеләр. Ә бына Учалы районының Мулдаҡай ауылында тыуып үҫкән Хафиз Иҡсанов даланлы заттан булыуы менән ғорурлана ала: арҙаҡлы шәхестәр, алтын приискылары хужалары, ағалы-ҡустылы Рәмиевтәрҙең нәҫеленән ул. Атап әйткәндә, Закир Рәмиевтең бүләһе була. “Йүнселлек ҡандан килә” тигән фекер менән бәхәсләшеп ҡара шунан! Хафиз Рәйес улы тағы бер мәғлүмәт менән бүлешә: баҡһаң, Себер тарафтарында йәшәгән ағаһы ла эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнә, ә улы ювелир һөнәрен һайлаған. Бына шулай ир-егеттәр атаҡлы Рәмиевтәр нәҫеленең данына тап төшөрмәй.
Хафиз Иҡсановҡа әйләнеп ҡайтайыҡ. 1998 йылда уҡ ул Учалы ҡалаһында тәүгеләрҙән булып техник хеҙмәтләндереү станцияһын асып ебәргән, башланғыс капитал өсөн өс бүлмәле фатирын һатып ебәрергә йөрьәт иткән. Хәйер, үкенерлек урыны юҡ: йүнселдең эше уңышлы бара.

Хөрмәтле яҡташым Ләлә апай Бейешева менән уртаҡлыҡтар күп. Оло Эйек йылғаһының һыуын эсеп, бер яҡтың һауаһын һулап үҫеүебеҙҙән тыш, фекерҙәштәр ҙә беҙ. Ерәнсә сәсән тураһында өлкәндәрҙән ишеткәндәремде гәзиттә баҫтырғас та, ул шунда уҡ “Бәндәбикәне Ерәнсәнән айырып ҡара...” тигән ҡыҙыҡлы иҫтәлектәре менән уртаҡлашты.
Матбуғатҡа яҙылыу осоронда ла бай тормош тәжрибәһе туплаған Ләлә Ғибаҙулла ҡыҙы редакцияға теләктәшлек күрһәтте, шул мәлдә лә ярҙамын ныҡ тойҙоҡ. Гәзит уҡыусылар менән осрашыуҙарға теләп йөрөнө ул. Хоҙай Тәғәлә унан тел асҡысын йәлләмәгән, олоһон да, кесеһен дә ауыҙыңа ҡаратып һөйләү һәләте һәр кемгә лә бирелмәгән шул.
“Аҡ тирмә” башҡорт милли-мәҙәни үҙәге рәйесе, Халыҡтар дуҫлығы ордены кавалеры, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының йәмәғәт премияһы дипломанты, Башҡортостандың мәғариф отличнигы Ләлә Бейешева билдәләүенсә, тыуған илем, туған халҡым һәм ғәзиз телем тип ғүмере буйы йән атҡан арҙаҡлы шәхестәребеҙ Зәйнәб Биишева һәм Рәми Ғариповтарҙың изге эшен дауам итеү — уның мөҡәддәс бурыстарының береһе.

Башҡорт ҡымыҙы һәм аты бренд булараҡ күптән бөтә ил буйынса танылыу яуланы. Уларҙы яҡлау һәм һаҡлау кәрәклеген Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та билдәләгәйне. Беҙҙә ҡымыҙҙы яратып эсәләр, башҡорт аты ла күптән ихтирам яуланы. Бындай уңышҡа ошо тармаҡта ал-ял белмәй эшләгәндәрҙең фиҙакәр хеҙмәте һалынған. 119-сы йылҡысылыҡ заводы ла, һис шикһеҙ, шундайҙар рәтендә.
Был хужалыҡтың бөгөнгөһө нисек? Өфө янында милли йылҡысылыҡ паркы буласаҡ, тиҙәр, ул ҡасан төҙөләсәк? Ҡымыҙ етештереү табышлымы? Ошолар һәм башҡа мәсьәләләр тураһында завод директоры Рәдиф ХАЛИҠОВ менән әңгәмә ҡорҙоҡ.
– Рәдиф Рәйес улы, данлы тарихлы 119-сы йылҡысылыҡ заводының бөгөнгөһө тураһында бер аҙ һөйләп үтһәгеҙ ине. Ниндәй уңыштарығыҙ менән ҡыуандыраһығыҙ, ниндәй маҡсаттар ҡуйып эшләйһегеҙ?
– Беҙҙең завод йылҡы үрсетеү, ҡымыҙ етештереү, уҙыш аттары әҙерләү менән шөғөлләнә. 700 башҡорт тоҡомло ат менән 150 юртағыбыҙ бар. Шуны ла һыҙыҡ өҫтөнә алғым килә: 1936 йылда нигеҙ һалынған предприятиебыҙҙың былтыр 75 йыллығын билдәләнек.

М. Горький исемендәге ауыл хужалығы кооперативының эш тәжрибәһе һәр саҡ өлгө итеп ҡуйыла. Был юҡҡа түгел. Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре, район Советы депутаты Иршат Ғилфанов етәкселек иткән предприятиеның ҡаҙаныштары һоҡланырлыҡ. Йәмғиәт эште оҫта ойоштороп ҡына ҡалмай, социаль мәсьәләләрҙе лә уңышлы хәл итә, ауыл инфраструктураһын яҡшыртыуға тос өлөш индерә.
Бында үҫемлекселек тә, малсылыҡ та юғары кимәлгә ҡуйылған. Баҫыуҙарға йыл һайын 400 тонна органик ашлама сығарыла. Былтыр бөртөклөләрҙең һәр гектарынан уртаса 30 центнер уңыш алынып, тулайым йыйым 60 500 центнер тәшкил иткән. Беренсе тапҡыр 120 гектарҙа шәкәр сөгөлдөрө сәселгән, уның гектар ҡеүәте 300 центнерға еткән.