16 АПРЕЛЯ
ПОНЕДЕЛЬНИК
ПЕРВЫЙ КАНАЛ


05.00 — 14.00 — профилактические работы.
14.00 Другие новости
14.20 “Понять. Простить”
15.00 Новости
15.15 “Обручальное кольцо”. Сериал
16.10 “Право на защиту”
17.00 “Среда обитания”
18.00 Вечерние новости
18.45 “Давай поженимся!”
Ком: 0 // Уҡынылар: 1334 тапҡыр // Тотош уҡырға
Сканворд
Сканвордты И.Ғәбитов төҙөнө
Ком: 0 // Уҡынылар: 1494 тапҡыр // Тотош уҡырға
Яҙ ямғыры ерҙең битен йыуһа— Аяғығыҙ еңел икән — ҡасандан көткән бәрәкәтле яҙ ямғырын килтерҙегеҙ. Элек ололар, яҙ ямғыры ерҙең битен йыуһа, йыл уңышлы килә, ти торғайны. Былай булғас, бер-ике көндән дым ҡаплауға ла төшөргә була, — тип, шат йылмайып ҡаршы алды беҙҙе Архангел районы хакимиәтенең Мәғлүмәт-консультация үҙәге мөдире вазифаһын башҡарыусы агроном-консультант Кәүсәр Мортазин.
Ысынлап та, алдан һөйләшеп ҡуйғанбыҙмы ни, Өфөнән Архангелгә тиклем беҙҙе йылы ямғыр оҙатып килде. Күренеп тора, яҙ һулышы ауыл тормошона айырыуса йәнлелек өҫтәгән. Хатта ғүмере буйы ер йылыһын тойоп йәшәгән крәҫтиән дә был миҙгелдә айырыуса яуаплыраҡ, етдиерәк тойола. Сөнки яҙҙың һәр көнө, һәр сәғәте ҡәҙерле. Шуға беҙ ҙә ҡыҙыу эш мәлендә бүлмәлә генә ултырып һөйләшеүҙән файҙа тапманыҡ — Кәүсәр Йәғәфәр улына эйәреп, райондың ялан-ҡырҙарын урап сығырға булдыҡ.
— Ҡышҡы һыуыҡтар пландарығыҙға төҙәтмәләр индермәнеме? Ужым нисек ҡышлаған? — тип һорайым юлдашымдан.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1106 тапҡыр // Тотош уҡырға
ҺуғанЮмореска
— Ҡустым, баҙарҙа бер тоҡ һуған алғайным, шуны машинаң менән өйгә алып барып ҡына ҡуяйыҡ әле.
Эш бүлмәһенә атылып килеп ингән Ғәләү саҡ тын алып йомошон әйтә. Түрәбеҙ ҡушҡан ашығыс эш менән булашам, ул көтөп ултыра, унан һуң банкка барып, кредитты түләү шарт, сөнки бөгөн һуңғы көн, ә аҡса юҡ, берәйһенән үтескә һорап табырға ла кәрәк. Мин дә тап шулай тип әйтергә ауыҙымды асам. Тик ирендәрем бөтөнләй икенсе һүҙҙәрҙе әйтә:
— Киттек!
Мине ҡурҡаҡ йәки мәмәй тип ғәйепләргә ашыҡмағыҙ. Һеҙ бит Ғәләүҙе белмәйһегеҙ. Торғаны бер һағыҙаҡ бит ул.
Кисә иртән эштә егеттәр менән күмәкләп тәмәке көйрәтәбеҙ. Һүҙ — сәйәсәт хаҡында. Берәүҙәр АҠШ-ты яманлай, Ҡытайҙы маҡтай, икенселәре — киреһенсә. Шул саҡта Ғәләү килеп сыға ла былай тип хәбәр һала:
Ком: 0 // Уҡынылар: 849 тапҡыр // Тотош уҡырға
ХикмәтРәсүл Сәғитов менән таныштырып тороу кәрәкмәйҙер. Уның тауышын радио аша ишетеп, үҙен телевизор экранында күреп, яҙғандарын гәзит-журналдарҙа уҡып тораһығыҙ. Шулай ҙа, әле ҡулыма Рәсүлдең хикмәтле хикәйәләре килеп эләккәс, бер-ике ауыҙ һүҙ әйтмәй ҡала алмайым.
Эйе, хикәйә, ғөмүмән, проза әҫәре яҙыусылар күп әҙәбиәтебеҙҙә, ләкин үҙенсәлекле был жанрҙа (шулай тип атарға булалыр) эшләүселәр юҡ тиерлек. Быға тиклем яҙыусы һәм ғалим Ғайса Хөсәйеновтың хикмәтле хикәйәләрен кинәнеп уҡыныҡ, фәһем алдыҡ.
Әле килеп Рәсүл ҡыуандыра. Һис арттырыу түгел, тормошта йыш осрап торған күренештәрҙән ниндәйҙер фәһем һығып сығарыу һәләте һәр кемгә бирелмәй. Бында маңлай күҙенән бигерәк, күңел күҙенең үткерлеге, тормошҡа фәлсәфәүи ҡараш ташлай белеү кәрәк. Рәсүл Сәғитов нәҡ ошо сифаттарға эйә. Ябай ғына күренештән йөрәкте семетеп алыр фекер “соҡоп” сығара ул. Хәйер, үҙегеҙ бер нисә хикмәтен уҡып ҡарағыҙ.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1304 тапҡыр // Тотош уҡырға
Остап Бендерҙың “ейәндәре” тик ятмайЭйе, Башҡортостаныбыҙ кемдәрҙе генә үҙенә йәлеп итмәй ҙә кемдәргә генә киң күңел, яҡты йөҙ күрһәтеп, матур тормошта йәшәргә мөмкинлек тыуҙырмай. Республикабыҙ үҙе лә таланттарға бай, тик уларға, минеңсә, үҙ ерендә һан юҡ, аҡсалы эш етмәй, ә бына ситтән килеүселәр беҙҙә кинәнеп йәшәп ята. Бындай хәл халыҡты боронғо замандарҙан бирле борсоған, әрһеҙ “ҡунаҡтар”ҙың башҡорт ерендә баш-баштаҡланыуы һөҙөмтәһендә, әленән-әле болалар сыҡҡан, ә улар аяуһыҙ баҫтырылған...
Совет заманы тарихына килгәндә, әрмән төҙөүселәренең иң аҡсалы объекттарҙы “эләктереп”, уларҙы арлы-бирле төҙөп ҡасыуы, күп тә үтмәй, биналар бөтөнләй емерелмәһә лә, йә ярылып, йә ишелеп төшөүе хаҡында ул ваҡытта белмәүселәр әҙ түгел ине. Хәйер, колхоз-совхоздарҙы һемәйтеп, тиҙ арала табан ялтыратып өлгөрөүселәргә бер ниндәй ҙә яза бирелмәне.
Әммә Остап Бендерҙың хәҙерге заман “ейәндәре”, теге төҙөүсе-әрмәндәрҙең улдары, судтан ҡасып ҡотола алмаҫ.
Ком: 0 // Уҡынылар: 799 тапҡыр // Тотош уҡырға
Власть вәкилеБулған хәл
Баҡсанан арып ҡайтып киләм. Көҙ көнөнөң эшен ҡуна ятып эшләһәң дә, теге, кем әйтмешләй, тауыҡ сүпләһә лә бөтөрлөк түгел. Йәш тә байтаҡ бит инде. Проспекттағы бер туҡталышта автобустан төшөп ҡалдым. Юлды аша сығыу менән мине ике милиционер ҡаршы алды. Береһе, тәпәшерәге, “под козырек” ҡуйып тороп:
— Гражданин, һин иҫерек, — тип ҡулын ҡапыл төшөргән булды.
Быға бик иғтибар бирмәгән кеше һымаҡ: “Нисек был баланы әҙерәк семетергә?” — тип эстән генә уйлайым. “Һин, маңҡаң да кибеп бөтмәгән малай, атайыңдан ике тапҡырға оло кешегә “һин” тип өндәшәһең, етмәһә, нахаҡҡа мыҫҡыл итергә маташаһың”, — тип әйтергә уйлағайным да, өндәшмәнем, сөнки беҙ малай саҡта әсәйемдең: “Погонлылар менән бәйләнешмә, барыбер улар хаҡлы”, — тигән һүҙҙәре келт итеп иҫкә төштө. Тоттом да тегегә былай тинем:
— Милиционер иптәш, минең иҫерек икәнде ҡайҙан белдең? Зинһар, әйт әле? Дөрөҫ булһа, тебе ничего не будет.
Ком: 0 // Уҡынылар: 973 тапҡыр // Тотош уҡырға
Ваҡытлы үлгәнЮмореска
Ғәләүетдиндең кинәт кенә “эсенән тотто”. Һарыҡ ите һалынған борсаҡлы аш ашағайны, ҡорһағы кинәт ҡабарып китеп, түҙә алмаҫлыҡ ауыртыуҙан аңын юғалтты.
Һушына килһә — дауаханала. Ни өсөндөр үҙе түшәмдә тора. Был, аҫҡа табан ҡарап, унда ниҙәр барғанын күҙәтә башланы. Ғәләүетдиндең кәүҙәһе операция өҫтәлендә ята, ике йәш кенә хирург ниҙер эшләргә маташа, үҙ-ара һөйләнәләр.
— Слушай, беҙ бының брюшной полосын астыҡ та ул, сире ҡайҙа икәнен нисек беләбеҙ инде.
— Бер аномальный нәмә лә күренмәйме ни?
— Күренәлер ҙә, мин ҡайҙан беләйем, ти. Был теманы институтта өйрәнгәндә, мин ҡарауылсы булып эшләй инем, лекцияға ла, практикаға ла йөрөргә тура килмәне.
— Ә минән хирург сыҡмай, атайҙар ҡыҫтағанға ғына уҡыным, бизнесҡа тотонорға ине иҫәп. Был зарплата менән хатта белгәнеңде оноторһоң.
Ком: 0 // Уҡынылар: 937 тапҡыр // Тотош уҡырға
Зыянһыҙ зыялылар, йәки Аҡмулланың көйгәнеНиндәй дәүерҙә, ниндәй йәшәү рәүеше алып барыуына ҡарамаҫтан, милләттең көсө, именлеге, даны һәм дәрәжәһе, беренсенән, дәүләтле булыуында, икенсенән, йәмғиәт ағзаларына лайыҡлы йәшәү шарттары уларҙың рухи, мәҙәни, иҡтисади үҫешен тәьмин итә алыуында, фәнни, ижтимағи ҡаҙаныштарында, милләттәштәрҙең үҙ ҡәҙерен белеп, башҡа халыҡтар араһында үҙенең бәҫен, көсөн таныта һәм ихтирам иттерә белеүҙәрендә.
Дәүләт кимәлендә был мөһим эшмәкәрлекте кем алып барырға тейеш? Әлбиттә, был ил етәкселәренең иң тәүге бурысы! Ләкин милләттең бөгөнгөһөн, иртәгәһен хәл иткән эштәрҙе дәүләт чиновниктарына ғына тапшырыу һәм ниндәйҙер өлгәштәр көтөү — ғәфү ителмәҫлек вайымһыҙлыҡ. Чиновник төп асылында — үҙ вазифаһын ваҡытлыса ғына атҡарыуға тәғәйенләнгән кеше. Ә милләт, дәүләт именлеге һәм үҫеше һағында үҙ бурысын фиҙаҡәр атҡарған юғары үҫешкән үҙаңлы, камил рухиәтле милләтенең, иленең патриоты — шәхес булырға тейеш!
Ком: 0 // Уҡынылар: 959 тапҡыр // Тотош уҡырға
Атайым ҡалдырған ҡомартҡыӘле мәктәпкә бармаған, хәреф танымаған саҡтан таныш миңә “Ҡыҙыл Башҡортостан”. Атайым алдыра торғайны уны. Мине, унан ҡустым Әхмәтте, алдына ултыртып, “Ҡыҙыл Башҡортостан”, “Осҡон” һәм башҡа гәзиттәрҙән уҡырға өйрәтте ҡәҙерлебеҙ.
...Атайым 1937 йылғы репрессияның ҡорбаны булды. Һис ғәйепһеҙгә. Өйөбөҙгә гәзиттәр ҙә килмәҫ булды. Ғаилә тарҡалды. Тормош һүнде. Хатта нигеҙебеҙ ҙә ҡалманы...
Аҙаҡ, Билал (хәҙер Баймаҡ районына ҡарай) мәктәп-интернатында уҡығанда, гәзитте китапхананан һорап алып уҡый торғайным. “Ҡыҙыл Башҡортостан”ды ҡулыма алһам, өйөбөҙгә ҡайтҡандай, атайым менән һөйләшкәндәй була инем...
Һуғыш осоронда балалар йортонда тәрбиәләндем. Унда ла күп гәзит-журнал менән бергә “Совет Башҡортостаны” килде. Уның тәүге битенең башында эре хәрефтәр менән “Совинформбюро” һүҙҙәре яҙылып, аҫтындағы тотош битте алған мәҡәлә һуғыштағы хәлдәргә арнала ине.
Ком: 0 // Уҡынылар: 933 тапҡыр // Тотош уҡырға
Артҡа 1 2 3 Алға
Бит башына