“Әкиәт”тең емеше мул булмаҡсы... Һылыу ҡыҙ Шәһрезада — тотҡонлоҡта. Иреккә сығыр өсөн төн дә бер әкиәт һөйләй ул. Мең дә беренсе төндә Шәһрезадаға ярҙамға башҡорт иленең әкиәтселәре ашҡынып килә.
Хан һарайына йыйылған бәләкәстәр береһенән-береһе оҫта, теленә һандуғас ҡунған тиерһең! Өсөнсө йыл үткәрелгән “Һаумы, һаумы, Әкиәт!” бәйгеһендә ҡанат нығытҡан бит улар! Быйыл да майҙан гөрләп торҙо — һүҙгә маһирлыҡҡа 80-дән ашыу йәш сәсән көс һынашты. Шуныһы айырыуса һөйөнөслө: бәйгегә Ырымбур һәм Силәбе өлкәһендә йәшәүсе әкиәтселәр ҙә килде. Мәҫәлән, Ырымбурҙың Александровка районы Иҫәнгилде ауылынан Валентина Шегина менән Таисия Минкубаеваның, урыҫ ҡыҙҙары булыуына ҡарамаҫтан, башҡортса шундай оҫта итеп һөйләүенә һоҡландыҡ. Улар Сарбаевтарҙың патронат ғаиләһендә үҫә икән. 11 баланың һигеҙе тәрбиәгә алынған.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1345 тапҡыр // Тотош уҡырға
Силәбеләр берҙәмлек яҡлыӨфөнөң “Нефтсе” мәҙәниәт һарайында Силәбе өлкәһенең яҡташтар ойошмаһы осрашыу үткәрҙе. Унда ошо төбәктән сыҡҡан арҙаҡлы шәхестәр, студенттар, шулай уҡ өлкәнең “Башҡорттар ҡоролтайы” йәмәғәт ойошмаһы рәйесе Морис Йосопов етәкселегендәге делегация ҡатнашты.
Халыҡты иҫәпкә алыу мәғлүмәттәренә ҡарағанда, бөгөн Силәбе өлкәһендә 170 меңгә яҡын башҡорт йәшәй. Әммә был күрһәткес дөрөҫ түгел, асылда иһә 200 меңдән ашыу, тиҙәр өлкә активистары.
Әлеге осрашыу яҡташтарҙың Башҡортостанда йәшәү рәүеше менән танышыуҙы, шулай уҡ ике төбәк араһында бәйләнештәрҙе нығытыуҙы төп маҡсат итеп ҡуя.
Силәбе өлкәһендәге һәм Башҡортостандағы ҡоролтай ойошмалары хаҡында һүҙ йөрөткәндә ағалы-ҡустылы Морис һәм Марсель Йосоповтарҙы телгә алмау мөмкин түгел.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1062 тапҡыр // Тотош уҡырға
Таҙа кейем төҫ бирәӨҫ-башына ҡарап кешегә баһа биреп буламы? Әлбиттә! Көндәлек кейемең һинең турала, йәшәү рәүешең хаҡында бик күпте һөйләй. Махсус кейем үҙе үк тирә-йүндәгеләргә үҙ хужаһының һөнәре тураһында мәғлүмәт бирә. Үҙенсәлекле, сағыу, матур кейенгән кеше кисәләрҙә шунда уҡ иғтибарға эләгә. Ә май тамған пинжәк, таплы салбар йәки күлдәк? Байрам кәйефеңде боҙа ғына... Ошондай осраҡта һеҙҙең хәлдә тик профессионалдар ғына аңлап ярҙам итәсәк!
Учалы “Химик таҙартыу, буяу һәм йыуыу” фабрикаһына Марат Нурғәлин яңы етәксе булып килгәс, эш тамырынан үҙгәрҙе.
— Февралдә директор вазифаһына тәғәйенләнгәс тә, элекке иҫке ҡорамалдарҙы яңыртырға тәҡдим иттем, сөнки файҙаланыу ваҡыты күптән үткән йыһаздар ике йылға ла түҙмәҫ ине, — ти Марат Львович. — Апрелдә Мәскәүҙә уҙған Бөтөн Рәсәй конгресында белгестәр менән осраштым. Улар миңә эште нимәнән башларға, ниндәй ҡорамал алырға кәңәш бирҙе.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1160 тапҡыр // Тотош уҡырға
Бөрйән шоңҡарыҺеҙҙең Бөрйәндә булғанығыҙ бармы? Юҡмы ни? Донъялағы иң матур райондарҙың береһен күрмәй нисек түҙәһегеҙ икән? Ҡыйындыр, әлбиттә. Ә бит Бөрйәнде күреү генә түгел, шунда тыуып, шунда үҫкән кешеләр бар. Уларға рәхәт, исмаһам, тыуҙыңмы, рәхим ит: Бөрйән.
Һүҙемде Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримдең “Өс таған” әҫәрендә һүрәтләнгән Бөркөтлөнө Бөрйәнгә әйләндереп яҙыуым хилафлыҡ түгелдер тип уйлайым. Был һүҙҙәр Бөрйәнгә лә тап-таман! Изге еребеҙгә үҙем тәүге тапҡыр аяҡ баҫҡан кеше булараҡ, һоҡланыуымды белдерергә ошонан да “майлыраҡ” һүҙ тапмам һымаҡ. Уйлап ҡараһаң, минең тыуған яғымды ла Хоҙай ҡая-таштарҙан, тау-урмандарҙан мәхрүм итмәгән. Ләкин Бөрйән ерендә үҙемде ҡая-тауҙар булып өйөлгән тарих ҡатламына барып сыҡҡандай хис иттем: һәр бер ҡарыш еренән башҡорт рухы, башҡорт еҫе аңҡый бында. Ошо тупраҡҡа баҫып йөрөгән, күгенең иҫерткес һауаһын һулаған кешеләрҙән көнләшеп ҡуйҙым хатта.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1093 тапҡыр // Тотош уҡырға
Заманыбыҙ һандуғасыЙәшерен-батырын түгел, хәҙерге ваҡытта йырсылар ғәләмәт күбәйһә лә, улар араһында музыкаль белеме булмағандары ла бихисап. Был осраҡта профессиональ йыр сәнғәтенең артҡа сигенеп, үҙешмәкәрлектең ҙур урынды биләп алыуы ла ихтимал. Халҡыбыҙҙың аҫыл өлгөләрен “йыртыҡ-ямау”ҙан нисек айырырға? Бөтөн йырсыларыбыҙ ҙа заман талабы тип, кимәлен юғалтмаҫмы?
Шөкөр, баҡырҙан алтынды айыра белеүсе сәхнә оҫталары бар әле! Һүҙем — заманыбыҙ һандуғасы, башҡорт моңон Европа илдәренә, Ҡытайға, хатта Америкаға еткергән Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Римма Амангилдина хаҡында. Үҙенең ҡабатланмаҫ моңо менән меңәрләгән тамашасының йөрәген әсир иткән, күптән инде халыҡ артисына әүерелгән гүзәл ханымдың сығышын һәр тарафта көтөп алалар. Халыҡ-ара кимәлдәге сараларҙың да ул һәр саҡ биҙәге булып тора. Һүҙҙе оҙаҡҡа һуҙмай, башҡорт һандуғасы менән әңгәмәбеҙҙе тәҡдим итәбеҙ.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1344 тапҡыр // Тотош уҡырға
Илдең киләсәге уҡытыусыға бәйлеЮғары категориялы уҡытыусы, Башҡортостандың мәғариф отличнигы Игорь Данилконы Туймазы яҡтарында сәйәхәтсе тип йөрөтәләр. Хәйер, быны Игорь Михайловичтың ҡыҙыҡлы һәм фәһемле һөнәре менән аңлатырға кәрәктер. Ниндәй география уҡытыусыһы өйҙә ятып ҡына бала күңелендә үҙ фәненә ҡыҙыҡһыныу уята алһын инде! Игорь Данилко ла шундай фекерҙә. Төрлө ҡыҙыҡлы урындарға сәйәхәт ҡылыу, тәбиғәт күренештәрен өйрәнеү, тирә-яҡ мөхиткә һөйөү тәрбиәләү, 45 минут дауамында уҡыусыға онотолмаҫ дәрес биреү — былар барыһы ла уҡытыусының эш алымынан да бигерәк йәшәү мәғәнәһенә әүерелгән. “Бөгөн ябай уҡытыусы сифатында ғына теге йәки был фәнгә ҡыҙыҡһыныу уятыуы ауыр. Һин йә философ, йә лирик, йә романтик булырға тейешһең. Мин сәйәхәтсе ролен һайланым”, — ти ул.
Ком: 0 // Уҡынылар: 903 тапҡыр // Тотош уҡырға
Беҙ — ҡыр-йылан ырыуынанОктябрьский ҡалаһының 4-се башҡорт гимназияһында шәжәрә байрамы үткәреү матур йолаға әүерелде. Тағы шуныһы һөйөндөрә: унда үҙ затының тамырҙарын барлаған, ата-бабалары төйәк иткән ауылдарҙың тарихы менән ныҡлап ҡыҙыҡһыныусы күп ғаиләләр бик теләп ҡатнаша.
— Был изге эштең тәрбиәүи яҡтан да әһәмиәте ҙур, — ти гимназияның башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Гөлназ Ғәскәрова. — Һәр бала үҙ халҡының мәҙәниәтен, үткәнен һәм бөгөнгөһөн өйрәнергә, тыуған яғының тарихын белергә тейеш. Беҙҙең тамырҙарыбыҙ ҡайҙа? Ата-бабаларыбыҙ ҡайһы яҡ кешеләре, ниндәй ырыу вәкилдәре? Нәҫел ағасын төҙөгәндә улар мотлаҡ шундай һорауҙарға яуап эҙләйәсәк. Шул саҡта ғына беҙ быуындар бәйләнешен нығытыу тураһында ауыҙ тултырып һөйләй аласаҡбыҙ. Тураһын әйткәндә, был эште башлап ебәргәндә, уҡыусыларыбыҙ үҙҙәренең нәҫел-нәсәбен, ауылдарҙың тарихын бик аҙ белә ине. Үҙ ырыуҙарының генеалогик яҙмаһын төҙөү күптәр өсөн яңылыҡ булды. Хәҙер конкурстарға матур әҙерләнеп киләләр.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1415 тапҡыр // Тотош уҡырға
Йөрәгенән йылы бөркөләБашҡортостандың мәғариф отличнигы, атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре, Рәсәйҙең атҡаҙанған уҡытыусыһы Рәфҡәт Ишҡыуатов Ҡырҡты тауҙары итәгендә, матур Ҡолсоғаҙы йылғаһы буйында урынлашҡан Абҙаҡ ауылында Фәтҡулла апа менән Нәфисә инәйҙең бишенсе балаһы булып донъяға килә. Туған мәктәбенән һуң Белорет педучилищеһында белем алғас, Туҡан ауылында уҡытыусы булып эшләй. Унан 1958 — 1969 йылдарҙа БДУ-ның филология факультетында уҡый. 1964 йылдан алып ғүмерен Өфөгә бәйләй.
Баш ҡалала йәш белгес алты йыл Мәғариф министрлығында инспектор, өлкән инспектор була. Ул ваҡытта министрлыҡҡа данлыҡлы шәхес — Фатима Мостафина етәкселек итә. Рәфҡәт Фәтҡулла улы ғүмеренең был осорон бик йылы һүҙҙәр менән иҫкә ала, тормош һабаҡтары алыу миҙгеле тип иҫәпләй.
Ком: 0 // Уҡынылар: 934 тапҡыр // Тотош уҡырға
Ояһы һәм уның микроклиматы
Тәбиғи шарттарҙа бал ҡорттары ағас ҡыуыштарында, ҡая тишектәрендә, башҡа тыштан ҡурҡынысһыҙ урындарҙа йәшәй. Уларҙың ояһы вертикаль урынлашҡан бер нисә балауыҙ кәрәҙенән тора, ғәҙәттә бер-береһенән 12 мм аралыҡ менән сикләшә, ағас ҡыуышында йәки ҡая эсендә булһа, өҫ яҡтан яҡшылап нығытып ҡуйыла. Ҡырмыҫҡаларҙан, иңкештәрҙән, һағыҙаҡтарҙан айырмалы, вертикаль кәрәҙҙәрҙе тәбиғи материалдан, шулай уҡ кәрәҙле рам уртаһынан горизонталь урынлашҡан ике рәтле күҙәнәктәрҙән төҙөү бал ҡорттарына ғына хас.
Оя — бал ҡорттары торлағындағы бушлыҡ, улар үҙҙәре умартала балауыҙҙан ҡороп бал ҡорто ғаиләһен урынлаштыра торған урын ул.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1028 тапҡыр // Тотош уҡырға
Быйылғы ҡыш яҙға урын бирмәй оҙаҡ ҡырталашты. Ниһайәт, һағындырған яҙ барыбер еңде. Ике-өс көндөң йылы тороуы үҙенекен итте: йоҡа ҡар “һә!” тигәнсе иреп юҡҡа сыҡты.
Шул саҡ бар тәбиғәткә йән инде. Сыйырсыҡтар “үҙ өйҙәренә” ҡайтып, иртәле-кисле һайрай башланы. Ә бына 8-9 апрелдә кискә ҡарай төньяҡтан, минең баш осомдан ғына, ҡаңғылдаша-ҡаңғылдаша ҡыр ҡаҙҙары бер-бер артлы ҡояш сыҡҡан яҡҡа табан осоп үтә башланы. Тәүге көн эреле-ваҡлы туғыҙ төркөмдө һанаһам, иртәгеһенә уларҙың иҫәбе тиҫтәнән ашты.
Ком: 0 // Уҡынылар: 811 тапҡыр // Тотош уҡырға
Артҡа 1 2 3 4 Алға
Бит башына