14 МАЯ
ПОНЕДЕЛЬНИК
ПЕРВЫЙ КАНАЛ


05.00 “Доброе утро”
09.00 Новости
09.05 “Контрольная закупка”
09.40 “Женский журнал”
09.50 “Жить здорово!”
10.55 “Модный приговор”
12.00 Новости
12.20 “Женский доктор”. Сериал
Ком: 0 // Уҡынылар: 1562 тапҡыр // Тотош уҡырға
“Урал”дың уңғандарыБаш ҡала яңы ғына сәскә атҡан муйыл еҫенә төрөнөп уянған мәлдә, редакция машинаһы Тәтешле тарафтарына елдерә ине инде. Өс сәғәт ваҡыт һиҙҙермәйсә үткән. Ҡоҙаш ауылына килеп етеп, машинанан сыҡһаҡ, бында муйыл сәскә атыу түгел, саҡ тумаланған. Яҙ был яҡтарға инәлтеп, ике аҙнаға һуңлап килә тиеүҙәре дөрөҫ икән.
Быйыл йылы көндәр республикаға иртә килде. Был иһә баҫыу эштәренә үҙгәрештәр индерергә мәжбүр итте. Шулай ҙа сәсеү кампанияһына ныҡлы әҙерлек менән килгәндәргә һис ҡурҡырға түгел. Мәҫәлән, “Урал” хужалығы игенселәре, иртә тотонған – уңған, һуңға ҡалған – отолған, тигән хәҡиҡәтте яҡшы аңлап эш итә. Быйыл яҙғы баҫыу эштәренә лә улар районда тәүгеләрҙән булып сыҡҡан. Әлбиттә, игенселәр ерҙең уңдырышлылығы менән маҡтана алмай. Һоро, көлһыу төҫтәге тупраҡ ҡомдо хәтерләтә. Дымды һаҡлап ҡалыуы ауыр. Һауа торошо ла шулайыраҡ.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1114 тапҡыр // Тотош уҡырға
“Индиго бала” ниндәй була?Телевидениела барған “Экстрасенстар алышы” тапшырыуында еңеүселәрҙең береһе 2012 йылға фаразында, быйыл “индиго балалар” тыуасаҡ, тине. “Индиго” нимәне аңлата һәм бындай балаларҙы ниңә шулай атайҙар?
З. Өмөтбаева.
Илеш районы.

Бындай балаларҙы төрлө илдәрҙә төрлөсә атайҙар: Францияла — “тефлон балалар”, Бөйөк Британияла — “мең йыллыҡ балалары”, Рәсәйҙә — “яҡтылыҡ балалары”. Әммә иң таралғаны — “индиго балалар”. Ошондай балаларҙы тикшергәндә, уларҙың аураһының ҡарағусҡыл-күк — “индиго” төҫөндә булыуы асыҡлана. Әммә “индиго”ларҙың ябай балаларҙан айырмаһы бының менән генә сикләнмәй. Улар ҙур ижади көскә, ҡәтғилеккә, ныҡышмаллыҡҡа, юғары аҡыл ҡеүәһенә эйә. Традицион тәрбиә алымдары уларға тәьҫир итмәй. “Индиго балалар” һиҙемләү көсөнә таянып эш итә һәм ҡылыҡтарына аңлатма биреүҙе кәрәк тип тапмай.
Ком: 0 // Уҡынылар: 963 тапҡыр // Тотош уҡырға
Ышаныс күрһәтелде
10 майҙа Ҡариҙел район Советы ултырышы булды. Унда хакимиәт башлығын тәғәйенләү тураһындағы мәсьәлә ҡаралды.
Конкурс һөҙөмтәһе буйынса Ҡариҙел районы хакимиәте башлығы итеп контракт буйынса Ғарифуллин Илдар Вил улы тәғәйенләнде.

***
Илдар Ғарифуллин 1963 йылдың 25 мартында Өфөлә тыуған. Юғары белемле — Башҡорт дәүләт университетын һәм Урал дәүләт юридик академияһын тамамлаған. Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1985 йылда Ҡариҙел районындағы Ҡараяр урта мәктәбе уҡытыусыһы булып башлай. Унан һуң директор урынбаҫары, директор булып эшләй. 1999 йылдан 2010 йылға тиклем Ҡариҙел районы хакимиәте башлығы урынбаҫары була. 2010 йылдан алып әлегә тиклем район хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары булып эшләгән.
Ком: 0 // Уҡынылар: 866 тапҡыр // Тотош уҡырға
Аҫыл ғына ирҙәр, матур ерҙәр...Ай-һай, алыҫ Өфө менән Әбйәлил араһы! Был хәтлем юлды элегерәк ат менән, йәйәүләп нисек үткәндәрҙер, хәҙер иһә һәйбәт машина ла тәнде, йәнде ҡалдырмай. Архангел, Белорет тарафтарындағы тауҙарҙы ҡыҙырып, туғыҙ артылыш, туҡһан боролош үтеп килә торғас, ниһайәт, Абҙаҡ тирәһендә иркенгә килеп сығаһың. Һулда ҡалған Көркәк тауы, уңда, Ҡырҡты һыртында, суҡайып ултырған Ҡушай сусағы — тауҙар иле менән дала сигендәге ҡарауыл һымаҡ. Ошо тирәләге Ташбулат, Бикҡол, Күсем, Мораҡай ауылдары ла арҡаларын урманлы тауҙарға терәһә, тәҙрәләре менән гәлсәр күлдәргә, ҡылғанлы далаларға ҡарай. Тау, урман, дала Башҡортостандың һәр төбәгенә тиерлек хас мөхит булһа, күлдәр — ошо тауҙарҙың бәрхәт итәктәренә һибелгән көмөш тәңкә лә, һылыуҙар һәр саҡ ҡарап алыр көҙгө лә, Ер-әсәнең күккә баҡҡан күҙе лә. Ташбулат, күсемдәр, һәр хәлдә, йәйен-ҡышын шул күлдәрҙе теленән төшөрмәй, хатта уға табынып, илаһи ҡөҙрәт биреп йәшәй һымаҡ.
Ком: 0 // Уҡынылар: 955 тапҡыр // Тотош уҡырға
“Кама бөркөтө” кем?Элек-электән башҡорт ир-егеттәре тыуған ерен, илен ҡурсалаусы ҡалҡан булған. Бының өсөн бар яҡтан да камиллыҡ — көс-ҡеүәт, сәм, ҡыйыулыҡ талап ителгән. Шулай уҡ ыласындай ир-аттың йөрәгендә дәрт, илһам, өмөт осҡоно балҡып, уларҙы бөйөк эштәргә, ҡаһарманлыҡҡа әйҙәп торған...
Нефтекама ҡалаһы хакимиәте, урындағы башҡорт ҡоролтайы, “Урал” милли үҙәге тарафынан ойошторолған “Кама бөркөтө” бәйгеһе ана шундай ир-арыҫландарҙы асыҡлау маҡсатында уҙғарылды. Унда ҡатнашҡан ете егет тәүҙә үҙҙәре, ата-әсәһе, тыуған яғы, шәжәрәһе менән таныштырҙы. Яратҡан шөғөлө, киләсәккә уй-ниәттәре, маҡсаттары хаҡында һөйләне. Бында уларҙың һөйләү ҡеүәһе, тапҡыр һүҙлелеге лә иҫәпкә алынды. Артабан бәйгеселәр үҙҙәренең спортсы, арҡан үрә белеүсе, йырсы, ҡурайсы, гармунсы, атты оҫта ҡороҡлаусы икәнлеген танытты.
Ком: 0 // Уҡынылар: 908 тапҡыр // Тотош уҡырға
Нәҫер яҙа, мотоциклда елдерә...Башҡортостандың иң сибәр ҡыҙы хисле лә, сая ла
"Һылыуҡай-2012" гүзәллек конкурсында гран-при яулаған Ләйсән ҒАРИФЙӘНОВА, квадроциклда йөрөп, үҙе яҙған нәҫере менән күңел ҡылдарын сиртеп, тамашасыны әсир иткәйне. Былар —сибәр һәм аҡыллы ҡыҙҙың булмышының бер өлөшө генә. Тыуып үҫкән Миәкә районында шахмат буйынса чемпион булыуын, еңел атлетика менән шөғөлләнеүен, уҡыу йортоноң баскетбол буйынса йыйылма командаһында уйнауын, өс йәшендә уҡырға өйрәнеүен күптәр белмәйҙер әле. Әңгәмә ҡорғас, серле һылыуҡайҙың тағы әллә күпме һәләте барлығын асыҡланыҡ.
— Ләйсән, еңеүеңә нимә булышлыҡ итте, тип уйлайһың?
— Көйәрмәндәремә рәхмәтлемен. Конкурстың финалына Стәрлетамаҡтан бер автобус кеше ярҙам итергә килде.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1014 тапҡыр // Тотош уҡырға
Һыу — йәшәү ҡөҙрәтеСәләмәтлекте һаҡлау өсөн һыуҙы күп эсергә кәңәш итәләр. Организм өсөн тәүлегенә 1,5 литрҙан ашыу шыйыҡлыҡ талап ителә. Әгәр ҙә ике-өс литр ҡуллана алаһың икән, бигерәк тә һәйбәт. Шул уҡ ваҡытта емеш-еләк һутына, артыҡ минералләнмәгән һыуға һәм үлән сәйенә өҫтөнлөк биреү кәңәш ителә. Ә бына ҡаты сәй һәм кофе организмды һыуһыҙландырыуға килтерә, ти белгестәр.
Шыйыҡлыҡты күпме ҡулланыуығыҙҙы белеү өсөн көнөнә 1,5 литр эсемлек әҙерләгеҙ һәм уны әкренләп эсегеҙ. Шул сағында көноҙоно һыуһынығыҙҙы нисек ҡандырыуығыҙҙы аныҡ белә алаһығыҙ.
Ком: 0 // Уҡынылар: 996 тапҡыр // Тотош уҡырға
Ҡосаҡлашыу — үҙе дауаТөшөнкөлөккә бирелеүҙән, стрестан һәм хәүефләнеүҙән дарыу төймәһе йәки башҡа дауа ярҙамында ғына түгел, ә күңелде күтәрерлек, йылылыҡ өҫтәүсе башҡа ысулдар менән дә ҡотолорға мөмкин, тип иҫәпләй белгестәр.
Ғалимдар раҫлауынса, медитация һауыҡтырыу көсөнә эйә. Әммә күптән түгел тағы ла һөҙөмтәлерәк алым табылған, ул — ҡосаҡлашыу. Швеция тикшеренеүселәре, тәжрибә үткәреп, ошондай һығымтаға килгән. Ҙур ихласлыҡ, йылылыҡ менән ҡосаҡлашыуҙың бына тигән дауалау көсөнә эйә булыуы асыҡланған. Кеше бер-береһенә һыйынышҡанда, мейенең ҡәнәғәтлек тойғоһо алыу үҙәге әүҙемләшә икән. Шул саҡта мейеләге ауыртыныу йәки стресс хаҡындағы мәғлүмәт өсөн яуаплы башҡа системаларҙың эше һүлпәнәйә.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1106 тапҡыр // Тотош уҡырға
Әллә ниңә башым ауырта...“Башым ауырта” тип зарланыусылар эргәбеҙ тулы. Һәр кем сәбәбен үҙенсә аңлатырға тырыша: “йоҡом туймағанғалыр”, “көн боҙолғанға күрә”, “һалҡын тейҙерҙем, ахыры...”
Баш ауыртыуы — үҙаллы сир түгел, ә төрлө ауырыуҙарҙың йыш ҡына күҙәтелгән бер билдәһе. Уның сәбәбен асыҡлау өсөн ауыртыуҙың характерын, нисек башланыуын, ҡайҙа барлыҡҡа килеүен белергә, өйрәнергә кәрәк. Тотош баштың йәки айырым бер өлөшөнөң генә сатнап ауыртыуы ихтимал. Сәңгетеп әрнетеп һыҙлауы менән үҙәккә үткәне лә, оҙайлыһы ла, өйәнәк кеүек йыш ҡабатланғаны ла, түҙеп торғоһоҙо ла була.
Баш ауыртыуы өсөн яуаплы структураларҙы ҡарап үтәйек. Баш мейеһен өҫкө яҡтан ябыусы ҡатынҡы мейе ҡабығы, баш мейеһе эсендәге тамырҙар, ваҡ тамырҙар селтәре, ә ҡайһы саҡта муйын һәм биттең эре тамырҙары торошона ла бәйле сәләмәтлегебеҙ.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1269 тапҡыр // Тотош уҡырға
Тешеңә ҡарап һоҡланһындарАп-аҡ матур тештәр — сәләмәтлек билдәһе. Улар тураһында нимәләр белергә кәрәк һуң? Нисек итеп дөрөҫ таҙартырға? Тел менән ирендәргә лә тәрбиә кәрәкме? Һорауҙар бик күп.
Ҡағиҙәләр үтә ябай
Әле ил халҡының 95 проценты самаһын тештәренә бәйле теге йәки был проблема борсой. Теш ҡаҙнаһының елһенеүе, тештәрҙең боҙолоуының төп сәбәбе — ашағандан һуң ауыҙҙа аҙыҡ киҫәктәренең ҡалыуы, ултырмалар барлыҡҡа килеүе. Һөҙөмтәлә бактериялар үрсей, ағыулы кислота бүленеп сыға. Ошо кислота йоғонтоһонда минералдар, йәғни кальций, фосфор һәм башҡалар юҡҡа сыға. Тештең эмале йоҡара, ҡыуышлыҡ, йәғни кариес барлыҡҡа килә.
Икенсе ҙур мәсьәлә — пародонтит.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1083 тапҡыр // Тотош уҡырға
Ҡыҙҙар ниңә аяуһыҙ?“Әсәй менән гөл ултырттыҡ…”
Бынан бер нисә йыл элек беҙҙең ауылға ике балалы ғаилә ситтән күсеп килде. Килмешәктәр шунда уҡ үҙҙәрен башҡасараҡ тотоуы менән ауыл халҡының иғтибарын йәлеп итте. Тиҙҙән “йүкә телефон” уларҙың сектант икәнлеге тураһында хәбәр итте. Үҙ Аллаһына табынып, ит ашамай, үлән менән генә туҡланып, башҡа сәйер ғәҙәттәре менән аптыратып йәшәне улар. Ғаиләлә ике бала тәрбиәләнде. Ҡыҙҙары Кристина менән малайҙары Олег яңы мәктәпкә тиҙ өйрәнде. Шулай ҙа шуҡлыҡтары менән айырылып торҙолар.
Кристинаның холҡо VII-VIII класта уҡығанда үҙгәрә башланы. Ата-әсәһенең араһы боҙолоп, өйҙә көн һайын ыҙғыш сыға башлау быға төп сәбәпсе булғандыр. Өйҙә тыныс булмағас, уның ҡайтҡыһы ла килмәй, көнө буйы тышта йөрөүҙе хуп күрә ине.
Ком: 1 // Уҡынылар: 2009 тапҡыр // Тотош уҡырға
Ауырғазылар килендән уңдыБашҡортостан ауыл хужалығы институтынан һуң уңышлы эшләп йөрөгән йәш ветеринар бер көн уҡытыусы булырға, балалар араһында эшләргә теләүен аңлай. Шул мәлдән алып Нурия Ваһапова бына 22 йыл инде мәктәп тормошонан айырылғаны юҡ.
Күгәрсен районының Күгәрсен ауылында ишле ғаиләлә тыуып үҫә ул. Атаһы Ахун Ғәбит улы Бөйөк Ватан һуғышынан инвалид булып ҡайта. Әсәһе Фатима Баһауетдин ҡыҙы башланғыс кластарҙы уҡыта. Улар ете балаһын да юғары белемле итә.
Ул заманда мәктәптә уҡыусылар бик күп була, һәм Нурияның әсәһенә эштән һуң ҡайтырға, төндәрен йөҙҙән ашыу дәфтәр тикшерергә тура килә. Ярай әле үҙ балалары ярҙамсыл, ҡайтыуына барлыҡ йорт эшен башҡарып ҡуя. Өлкән класҡа күскән Нурияһы хатта дәфтәр тикшерешә, алмашсы кәрәк булған саҡта әсәһе урынына дәрес тә үткәргеләй.
Ком: 0 // Уҡынылар: 533 тапҡыр // Тотош уҡырға
Нимә ул скрининг?Скрининг — йәшерен сирҙәрҙе асыҡлау маҡсатында үҙҙәрен ауырыу тип иҫәпләмәгән, хәүеф төркөмөнә ингән кешеләрҙе медицина тикшеренеүе үткәртеү. Ул юғары һөҙөмтәле ябай ғына диагностик процедуралар ярҙамында атҡарыла.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1032 тапҡыр // Тотош уҡырға
Кесерткән ашыҠайнап торған һыуға йәки һурпаға шаҡмаҡлап туралған картуф һалырға. Кесерткәнде йыуып, бешекләп, ваҡлап турарға. Унан ике минут самаһы көнбағыш майында еңелсә ҡыҙҙырырға (бер аҙ он ҡушырға мөмкин). Картуф бешеп сығыуға 7 – 10 минут ҡалғас, уға кесерткән, табала ҡыҙҙырылған һуған менән кишер, лавр япрағы, тәмләткестәр һалырға. Шулай уҡ ярты стакан һыуҙа бер ҡалаҡ он бутап, ашҡа өҫтәргә һәм көслө утта 3 – 5 минут бешерергә.
Кесерткән ашына бешкән йомортҡа, ҡаймаҡ йәки майонез өҫтәргә мөмкин. Ашығыҙ тәмле һәм шифалы булһын!
Ком: 0 // Уҡынылар: 734 тапҡыр // Тотош уҡырға
Артҡа 1 2 3 Алға
Бит башына