Барыһы ла Еңеү өсөн!Бөйөк Ватан һуғышы йылдарындағы Башҡортостан халҡының ҡаһарманлығын баһалап бөткөһөҙ. Фронтта аҫыл ир-егеттәр ҡулына ҡорал алып алға барһа, тылдағы ҡатын-ҡыҙ һәм үҫмерҙәр станок артына баҫып ошо ҡоралдарҙы яһаны. “Барыһы ла Еңеү өсөн!” тигән лозунг аҫтында улар ал-ял белмәй эшләне. Дәһшәтле осорҙа СССР-ҙың төрлө төбәктәренән завод-фабрикалар Башҡортостанға күсерелде, ә инде халыҡ, ни тиклем ауыр булыуға ҡарамаҫтан, ул эште көйләп, мөһим деталдәр сығарҙы. Минең кандидатлыҡ диссертациям ошо һуғыш осоронда Башҡортостандың кесе ҡалаларының торошона бәйле. Мәскәүҙең Үҙәк архивының документтарына таянып өйрәнелгән мәғлүмәттәрҙе тәҡдим итмәксемен.
1941 йылдың икенсе яртыһында Дәүләт оборона комитеты ҡарары менән СССР-ҙың көнсығыш райондарына 10 миллиондан ашыу кеше оҙатылған, 1 523 эре сәнәғәт предприятиеһы күсереп төҙөлгән (Уралға — 667, Көнсығыш Себергә — 78, Волга буйына — 226).
Ком: 0 // Уҡынылар: 862 тапҡыр // Тотош уҡырға
Бесәй ҡарғышы— Ә һин бесәй ҡарғышына ышанаһыңмы? — тип һорап ҡуйҙы көтмәгәндә күптәнге танышым Руфина.
— Кит инде, — тим. — Әлеге заманда бесәй халҡынан да ҡурҡып йәшәгән кеше бармы?
— Ә юлыңды ҡара бесәй киҫеп үтһә нишләйһең, шикләнәһең бит, әйт? — тип һаман үҙенекен тылҡый әхирәтем.
Быныһы менән килешмәйенсә булмай: юлыбыҙ ҡара бесәй менән киҫешкәндә, башҡа яҡҡараҡ боролоп киткән саҡтар ҙа булғылай, йәшермәйем. Бүтән кешеләрҙең дә был осраҡта йә төймәгә тотоноуын, йә кепкаларын әйләндереп кейеүен, һул яурыны аша төкөрөнөп китеүен күреп тә аптырайым. Ҡайһы берәүҙәр хатта ҡара бесәй киҫеп киткән һыҙыҡҡа еткәнсе, аҙымдарын әкренәйтеп, кемдеңдер үҙенән алда үтеүен көтә. Руфинаны был ниңә борсой һуң әле?
— Серемде кемгәлер асҡым килә.
Ком: 1 // Уҡынылар: 1358 тапҡыр // Тотош уҡырға
Басайҙар мәсетле булдыҺуңғы йылдарҙа Баймаҡ районының һәр ауылында тиерлек иман йорттары ҡалҡты, ҡайһыларында әле күмәк көс менән төҙөлөш эштәре бара. Ошо көндәрҙә Басай ауылы халҡы ла мәсетле булды.
Теүәл бер йыл элек улар иман йорто төҙөү мәсьәләһен күтәрә. Ауыл старостаһы Илдар Йосопов, мулла Салауат Яхиндарҙың башланғысы менән мәсет иҫәбенә аҡса туплайҙар һәм төҙөлөштө башлайҙар. Барыһы ла дәррәү ҡатнаша: кемдер бура күтәрә, икенселәре ҡыйығын яба, өсөнсөләре ишек-тәҙрәләрен ҡуя. Ҡатын-ҡыҙҙар ҙа ситтә ҡалмай: буяу һәм һылау эштәрен атҡаралар. Район хакимиәте лә, ҡырҙа йәшәүсе ауылдаштары ла басайҙарҙың изге ниәтен хуплап, ҡулынан килгәнсә ярҙам күрһәтә.
Мәсетте асыу тантанаһында район хакимиәте башлығы Илшат Ситдиҡов, имам-мөхтәсиб Хөрмәтулла хәҙрәт Буранбаев, Сибай ҡалаһындағы “Тәҡүә” мәсетенең имам-хатибы Әғләмитдин хәҙрәт Ғәзизов һәм башҡалар ҡатнашты.
Ком: 0 // Уҡынылар: 924 тапҡыр // Тотош уҡырға
Тырышып тамыр йәйә бер үҫентеБаймаҡ ҡалаһы мәктәптәрен тамамлаған, балалыҡтан сығып та етмәгән Айя менән Владислав 17 йәштә саҡта уҡ атай-әсәй буласаҡтарын аңлап ҡабул итә.
— Был яңылыҡҡа беҙ бик ҡыуанһаҡ та, атай-әсәйҙәребеҙ, әлбиттә, баштан һыйпаманы. Шулай ҙа уларға сабыр һәм тыныс булып ҡала белеүҙәре, яман һүҙ менән күңелебеҙҙе яраламауҙары өсөн гел рәхмәтлемен, — ти Айя, кескәй генә иркә ҡыҙын күкрәгенә ҡыҫып.
Студент йылдары Никифоровтар өсөн бала үҫтереү мәшәҡәттәренән башлана. Сабыйҙы алмаш-тилмәш бәүетеп уҙғарған йоҡоһоҙ төндәр, оло тормоштағы тәүге ҡаршылыҡтар, сессия артынан сессия... Йәш үҫенте сибек олонон ел-дауылдан һаҡлауға, тамырҙарын көслөрәк итер өсөн һыу ҡойоп тороуға мохтаж булғандай, йәш ғаиләләргә лә ныҡлап аяҡҡа баҫып китеү өсөн күптәрҙең ярҙамы кәрәк.
Ком: 1 // Уҡынылар: 1224 тапҡыр // Тотош уҡырға
Мосолман ҡатынына мөнәсәбәтФәҡәт юғары әхлаҡи сифаттары һәм яҡшы мөғәмәлә итә белеүе менән генә мосолманға ҡатынының йөрәген яулау бурысы ҡуйыла, шул саҡта ҡатын иренең ихтыярынан тыш бер нәмә лә эшләмәйәсәк. Дине бүләкләгән ошондай сифаттары, ҡиммәттәр, күрһәтмәләр һәм ҡанундар ярҙамында мосолман хәләл ефетен тейешле кимәлдә баға-ҡарай ала. Ә шәриғәт ҡанундарын үтәү ирҙең бурысына инә. Аллаһы Тәғәлә әйткән: “Ирҙәр — ҡатындарын бағыусы, сөнки Аллаһы Тәғәлә берәүҙәре өҫтөнән икенсеһенә өҫтөнлөк бирҙе, һәм тағы ла шуның өсөн улар үҙ малдарынан сығым яһай”.
Ҡатындарын бағыу ирҙәр өҫтөнә аныҡ бурыстар ҡуя, йәғни, ир ҡатыны өсөн тулыһынса яуаплы. Мөхәммәт пәйғәмбәр әйткән: “Һеҙҙең һәр берегеҙ — көтөүсе һәм һеҙҙең һәр берегеҙ үҙ көтөүе өсөн яуаплы.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1210 тапҡыр // Тотош уҡырға
Һәр дәресе тормошcанУчалы районының Ҡобағош ауылы клубында ветерандар менән осрашыу кисәһе бара. Һүҙ хеҙмәт ветераны, төбәктең абруйлы шәхестәренең береһе Ғәмбәр Суфияноваға бирелде.
— Мин VII класты 1941 йылдың майында тамамланым, ә июндә һуғыш тоҡанды, — тип башланы ул. — Яңы уҡыу йылында күп мәктәптәр уҡытыусыһыҙ ҡалды, шул сәбәпле Әбйәлил районының Яйҡар ауылына башланғыс кластар уҡытыусыһы итеп тәғәйенләндем. Аслы-туҡлы йәшәгән балаларҙы мәктәпкә йыйыу бик ауыр, шуға күрә өлкәнерәктәрен баҫыуға башаҡ йыйырға сығара инем. Мәктәп йыйыштырыусыһы бешергән бутҡаны ашарға йыйылған балаларҙың өҫтәл артында оло ҡыуаныс менән ризыҡланып ултырыуы әле лә күҙ алдымда...
84 йәшен тултырған Ғәмбәр Ҡәмәретдин ҡыҙының 40 йыл ғүмере мәктәп балаларына ғына түгел, халҡына аң-белем һәм тәрбиә биреүгә бағышланған.
Ком: 0 // Уҡынылар: 895 тапҡыр // Тотош уҡырға
ФотоғәйепләүАлтаҡта, урам исемдәрендә генә түгел, аҙыҡ-түлектең ярлығында ла хаталы яҙмалар йыш осрай. Һуңғы ваҡытта республикала сыҡҡан ҡайһы бер продукцияның тышында башҡортса бөтөнләй яҙмайҙар тигән хәбәр ҙә бар. Дәғүә белдерерлек осраҡҡа тап булһағыҙ, фотоға төшөрөп, редакцияға ебәреүегеҙҙе һорайбыҙ.
Ком: 0 // Уҡынылар: 998 тапҡыр // Тотош уҡырға
Торлаҡ алыуға сиратҡа ҡуймаһалар...

— Һаумыһығыҙ! Ирем менән бюджет өлкәһендә эшләүсе йәштәр өсөн ҡаралған программа буйынса торлаҡ алырға сиратҡа баҫырға ниәтләгәйнек. Урындағы хакимиәт беҙҙе иҫәпкә ҡуйырға теләмәй һәм ғаризабыҙҙы ҡабул итмәй. Сәбәбен минең Бүздәк районында йәшәүсе атай-әсәйем янында, ә иремдең үҙе тыуып үҫкән Белоретта теркәлеүенә бәйләп аңлаттылар. Беҙҙең бергә теркәлерлек мөмкинлегебеҙ юҡ. Тағы шуныһы аяҡ сала: атайымдың йорто иркен һәм, документ буйынса ҡараһаң, мин торлаҡҡа мохтаж түгел кеүек. Тик ул өй аҙаҡ мираҫҡа ағайыма ҡаласаҡ. Ни эшләргә икән беҙгә? Иҫәпкә торор өсөн ниндәй документтар тупларға кәрәк?
Ком: 0 // Уҡынылар: 805 тапҡыр // Тотош уҡырға
Яңыраҡ тыуған ауылыма ҡайтып килдем. Автобуста урындарҙың яртыһын сит халыҡ вәкилдәре алғанын күреп, ғәжәпкә ҡалдым. Күптән ҡайтҡаным юҡ ине... Бындай үҙгәреш күңелде өшөттө.
Оҙон юл буйына Кавказ халҡының һөйләшен тыңлап ҡайттыҡ. Ерҙең ысын хужаларымы ни — телефондан ҡысҡырып һөйләшәләр, үҙ-ара ниҙер тикшереп, көлөшәләр. Беҙҙең ҡыҙҙарға матур һүҙҙәр әйтергә лә онотмайҙар. Үҙҙәренә барып, шулай ҡыланып ҡара — шунда уҡ йәнеңде алалар бит инде!
Сит юлдаштарыбыҙ районыбыҙҙың бер ауылында күмәкләп төшөп ҡалды.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1315 тапҡыр // Тотош уҡырға
Рәсәй Федерацияһы Президенты Указы менән һаулыҡ һаҡлау өлкәһендәге уңыштары һәм оҙаҡ йылдар намыҫлы эшләгәне өсөн Башҡорт дәүләт медицина университеты доценты Собханғолов Зиннур Мәүлетйән улына “Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған врачы” тигән маҡтаулы исем бирелде.
Ком: 0 // Уҡынылар: 462 тапҡыр // Тотош уҡырға
Ҡалаға сәфәре барышында Рөстәм Хәмитов Euromoney компанияһының башҡарма директоры Нил Осборн һәм ойошманың Рәсәй һәм БДБ илдәре буйынса генераль вәкиле Александр Король менән осрашты.
Euromoney нәшриәт төркөмө — Европала финанс донъяһы эшмәкәрлеген яҡтыртыусы эре компанияларҙың береһе. Бынан тыш, ойошманың финанс-иҡтисад темаһына халыҡ-ара конференциялар һәм форумдар үткәреүҙә махсуслашҡан подразделениеһы бар.
Ком: 0 // Уҡынылар: 457 тапҡыр // Тотош уҡырға
Гректарға – татыулыҡ, банктарға – үҙаллылыҡ

Йәкшәмбе Греция парламентына һайлауҙа илдең евро зонаһында ҡалыуы яҡлы партия еңде. Был – гректар ғына түгел, тотош донъя өсөн ҡыуаныслы күренеш, сөнки тауыш биреүселәрҙең күпселеге, артабан ҡаты иҡтисад шарттарында йәшәргә тура киләсәген аңлаһа ла, Европаның бүтән илдәренән айырылырға теләмәне, дәүләттәр араһындағы хеҙмәттәшлектең ҡаҡшауына юл ҡуйманы. Евросоюз менән АҠШ та, Халыҡ-ара валюта фонды ла әлеге ваҡиғаны ыңғай баһаланы, инвесторҙарҙың яҡшы кәйефенә бәйле Азия-Тымыҡ океан төбәге илдәренең фонд биржаларында индекстар үҫте, нефткә хаҡ бер аҙ күтәрелде. Ғөмүмән, барыһында ла берҙәмлек менән иҡтисади көрсөктө йырып сығыуға ышаныс артты.
Ком: 0 // Уҡынылар: 626 тапҡыр // Тотош уҡырға
"Башҡортостан" гәзитендәге "Исемлектә булмаған яугир" тигән мәҡәләне уҡығас, мин дә атайым тураһында яҙырға булдым. Уның яҙмышы әле лә йөрәгемде өйкәй.
Атайым Бөйөк Ватан һуғышына 1942 йылда алынған, уға тиклем “Мораптал” МТС-ында механик булып эшләгән, бронь менән ебәрмәй торғандар. Шулай ҙа дәһшәтле яуға үҙе теләп киткән. Уны 1944 йылдың апрелендә күрше бабай Ырымбурҙан ат менән барып алды. Ҡултыҡ таяғында ҡайтты, янбашы яраланыу сәбәпле, бер аяғына баҫа алмай ине.
Бик ауыр саҡ, колхозда эш бармай, шуға атайымды рәйес итеп һайланылар. Ни бары ике йыл ғына йәшәй алды. Үкенескә ҡаршы, 1946 йылдың мартында вафат булды.
Ком: 0 // Уҡынылар: 534 тапҡыр // Тотош уҡырға
16 июндә Ғафури районында “Төньяҡ амурҙары — 1812 йылғы Ватан һуғышында башҡорт яугирҙәре” республика хәрби-тарихи реконструкция конкурс-фестивале тамамланды.
Өсөнсө конкурс-фестивалгә Салауат, Күмертау, Әбйәлил, Бүздәк, Бөрйән, Ғафури, Ҡырмыҫҡалы, Өфө, Шишмә һәм Хәйбулла райондарынан 10 команда йыйылды.
Тәүге көндө милли көрәш, уҡ атыу, һөңгө ырғытыу буйынса ярыштар, шулай уҡ һыбай йөрөү күнекмәләре үткәрелде. Фольклор конкурсында ҡатнашыусылар халыҡ музыка ҡоралдарында уйнау, халыҡ йырҙарын, ҡобайырҙар башҡарыу, риүәйәттәр һөйләү оҫталығын күрһәтте. Шәжәрә байрамы берәүҙе лә битараф ҡалдырманы.
Сараның икенсе көнөндә викторина үткәрелде, тематик һүрәт конкурсына йомғаҡ яһалды.
Ком: 0 // Уҡынылар: 559 тапҡыр // Тотош уҡырға
Май һәм июнь. Календарҙа —
Аралары бары бер ай.
Ә тарихта — дүрт йыл буйы
Ил иңендә һуғыш тынмай:
Башы — июнь, аҙағы — май.
Ком: 0 // Уҡынылар: 600 тапҡыр // Тотош уҡырға
Артҡа 1 ... 6 7 8 9 10 11 12 13 14 ... 30 Алға
Бит башына