Герой исеменә тап төшөрмәйҙәрИгенселәр янына барыр алдынан Фариз Дәүләтгәрәй улы үҙҙәренең биләмәһе менән таныштырмаҡсы булды. Өйҙөрәкбаш ауылынан ҡуҙғалып киткәс, тигеҙ генә һуҙылған юлды уйһыулыҡ алмаштырҙы, унан үҙән буйлап елдерҙек тә күҙ күреме етмәҫлек киң яланға аяҡ баҫтыҡ. Көтөүлектәрҙең иркенлеге иғтибарҙы йәлеп итә: һыйырҙар һибелеп китеп үлән утлай, уңғандар ҡышҡылыҡҡа мал аҙығын әҙерләп бөткән – яландағы эҫкерттәр ошо турала һөйләй. Ямғыр яумаһа ла, ҡурпы ярайһы баш ҡалҡытҡан. Август башы ғына булыуға ҡарамаҫтан, урман төрлө төҫкә мансылған, ағастарҙың япраҡтары апаруҡ һарғайған, үлән һабаҡта көйөп ултыра, йылғалар иһә тауыҡ кисеп сығырлыҡ.
– Ужым бойҙайын ошонда сәстек һәм оттоҡ, майҙаны ике йөҙ гектар тирәһе, – тип аңлатма бирә Герой Хәмит Әғлиуллин исемендәге яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт директоры Фариз Тимербулатов.
Ком: 0 // Уҡынылар: 845 тапҡыр // Тотош уҡырға
Теҙгенде тәүәккәлдәр тотҡас...Күгәрсен районының «Октябрьский” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте механизаторҙары сит ил техникаһында гөрләтеп эшләй. “Америка, Германия машиналарының хеҙмәт етештереүсәнлеге юғары. Үҙләштереүе ауыр булманы, “Ягуар” комбайны идара итеүгә еңел булып сыҡты. “Челленджер”ҙа Рәфҡәт Нафиҡов һалған яҫмаларҙы йыйып, ыңғайына тейәп ебәрәм”, – ти сенаж әҙерләүҙә мәшғүл йәш механизатор Алексей Гуляев ҡәнәғәтлек менән.
Мал аҙығын һаҡлау урынына ташыусылар көнөнә 15-20 рейс эшләй. Был эшкә дүрт транспорт сараһы йәлеп ителгән.
Ком: 0 // Уҡынылар: 818 тапҡыр // Тотош уҡырға
Кисә — операция өҫтәлендә, бөгөн — аяҡ өҫтөКисә генә операция яһатҡан балалар бөгөн бер ни булмағандай дауахана коридорында йөрөй. Операцияның да ниндәйе бит әле — йөрәк һынлы йөрәккә! Ышанырлыҡмы был? Ҡулдары ҡанға буялған хирург, уның һәр ым-ишараһынан, ҡарашынан нимә атҡарырға тейешлеген аңлап торған етди йөҙлө ярҙамсылары... Ғәҙәттә, операция тураһында һүҙ барғанда ошондайыраҡ күренеш күҙ алдына баҫыусан. Нимә, тиҙҙән быларҙың барыһы ла тарихта ҡаласаҡмы?
Ишембай районынан 19 йәшлек Рөстәм, Өфөнән ете йәшлек Камила, Стәрлетамаҡтан туғыҙ йәшлек Мәҙинә операциянан һуң үҙҙәрен һәйбәт тойоуын белдергәс, юғары технологиялы ярҙам күрһәтеүҙең һәм хайран ҡалдырырлыҡ һөҙөмтәгә өлгәшеүҙең һүҙҙә генә булмауына инандыҡ.
Ком: 0 // Уҡынылар: 643 тапҡыр // Тотош уҡырға
Йәш быуынға таянайыҡФирҙәүес ХИСАМИТДИНОВА, Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты директоры, филология фәндәре докторы, профессор:
— Ҙур тиҙлек менән алға барған заман мәғариф өлкәһенә ҙур яуаплылыҡ өҫтәй. Уҡыусы һәр яңылыҡ, асыш хаҡында ваҡытында тулы мәғлүмәт алып, киләсәккә аныҡ маҡсатлы булып үҫһен өсөн тотош белем биреү системаһының алғы сафта барыуы зарур. Тармаҡта үҙгәртеп ҡороу тап ошо маҡсатта башҡарыла.
Ошондай үҫеш заманында һәр предметҡа төбәк компонентын индереү ифрат отошло булыр ине. Мәҫәлән, математика дәресендә борон ата-бабаның ниндәй үлсәү берәмектәрен файҙаланғанын белеү бала өсөн ҡыҙыҡлы ла, фәһемле лә бит.
Хәҙерге уҡыусыға үҫеш өсөн мөмкинлек киң: заманса техник һәм электрон саралар ярҙамында асыштарҙы ғына түгел, тарихты ла ныҡлы өйрәнә ала.
Ком: 0 // Уҡынылар: 918 тапҡыр // Тотош уҡырға
Әҙәби телде үҙгәртергә ярамаймы?“Башҡортостан” гәзитенең былтырғы 14 декабрь һанында “Ҡанға һеңгәнде үҙгәртеп булмай” тигән мәҡәлә донъя күргәйне. Әле һүҙ, бер аҙ һуңлап булһа ла, шуға бәйле ҡуҙғатылып тора. Был мәҡәлә менән ентекләберәк танышырға ваҡыт етмәйерәк тороуҙан шулай. Әле уға ихласлап күҙ йүгертеп алғас, абруйлы баҫма аша йәмәғәтселек хөкөмөнә сығарылған мәсьәләнең милли тормош өсөн көнүҙәк проблема икәнлеген иҫтә тотоп, яуап һүҙе әйтмәү дөрөҫ булмаҫ, тигән уй тыуҙы.
Мәҡәлә иң элек башҡорт теленең дәүләт теле булараҡ үҙ статусына ярашлы тотош милләткә берҙәй үк дәрәжәлә хеҙмәт итеүенә бәйле мәсьәләгә ҡайтып ҡала. Шул уҡ ваҡытта күпмелер кимәлдә ошо юлдар авторының күп йыллыҡ ғилми хеҙмәтенә ниндәйҙер баһа биреүгә лә тартып китә.
Белеүебеҙсә, һәр дәүләт теле әҙәби тел аша ғына үҙ функцияһын башҡара ала.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1119 тапҡыр // Тотош уҡырға
Ул беҙҙе ваҡланмаҫҡа өйрәттеАтайым беҙгә оҙаҡ ҡарап торҙо ла: “Тәк, бөгөн минең менән Рәфҡәт ҡала”, — тине. Ағайымдар һәм ҡустым ҡыуаныстан һикереште, унан бер ағайым йүгән тотоп, ат янына сапты, икенсеһе рюкзакка әйберҙәрҙе тултыра башланы...
Атай урманда ҡуна ятып эшләй ине, аҙна аҙағында мунсаға ғына ҡайта торғайны. Ә беҙ, малайҙар, сиратлап уға иптәшкә ҡалырға күнеккәйнек. Эҫенең шашҡан ваҡыты. Ҡарағайҙан сайыр йыябыҙ, биш мең төп ағастың бөтәһенә лә өлгөрөргә кәрәк. Йәй — ҡыҫҡа миҙгел бит, өҫтәүенә, алда — бесән әҙерләү мәшәҡәттәре. Шуға ла атайым көҙгәсә урманда булды.
Ағайымдар атты егеп, ауылға ҡайтып киткәс, атайым: “Һин, улым, киске тамаҡ әҙерлә, мин һалҡыныраҡта тағы эшләп алам”, — тип, урман буйлап сығып китә, ә мин яңғыҙ ҡалам. Ҡараңғы төшкәс кенә атай ағас араһынан айыу кеүек шатыр-шотор килеп сыға, икәүләп усаҡты ҙур итеп яғып ебәрәбеҙ.
Ком: 0 // Уҡынылар: 548 тапҡыр // Тотош уҡырға
Утыҙ етенсе йылғы мөхәррирҠасим Ҡотлобирҙе улы Аҙнабаев 1905 йылдың 24 октябрендә Ырымбур өлкәһендәге Новосергиевка районының Әхмәр ауылында тыуған. Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1920 йылда Туҡсоран кантонының производство комитетында контролер-эш башҡарыусы булып башлай. 1921—1923 йылдарҙа — комсомолдың кантон комитеты бүлеге мөдире, секретары. Ырымбур педагогия техникумын тамамлағандан һуң “Йәш юҡһыл” йәштәр гәзите редакцияһына мөхәррир урынбаҫары итеп саҡыралар. 1933 йылда Мәскәүҙә Н.К. Крупская исемендәге Коммунистик тәрбиә академияһын тамамлағас, 1938 йылға тиклем ВКП(б) Үҙәк Комитетының “Партиздат” нәшриәте Башҡортостан бүлексәһенең баш мөхәррире, партияның Башҡортостан өлкә комитетының матбуғат секторы мөдире, республиканың “Башҡортостан” гәзите мөхәррире булып эшләй.
Ком: 0 // Уҡынылар: 606 тапҡыр // Тотош уҡырға
Мөхәббәт ҡанат йәйгән йортКүҙ асып йомған арала уҙып киткән кеүек был ғүмер. Һиҙелмәй ҙә ҡалған. Бары тик таңғы сәғәттәрҙә, керпеккә йоҡо эленмәгән иләҫ-миләҫ мәлдә, үткәндәрҙе барлайһың да хайран ҡалаһың: ҡайһылай ҙа күп икән бер ғүмергә һыйған хәсрәт-һағыштар һәм, әлбиттә, ҡыуаныс-шатлыҡтар. Ә яҙмыш әле булһа яңы һынауҙарын ебәрә тора, ул ауырлыҡтарҙы лайыҡлы кисерергә сабырлыҡ ҡына бирһен.
...Илле йыл бергә йәшәп, үҙ өлөшөнә насип дауыл-ғәрәсәттәрен дә, бәхет йылмайған миҙгелдәрен дә бергә кисергән, берҙәй тын алған, донъяның аҡлығына уртаҡ ҡыуанған, ҡара-һоро яҡтарына уртаҡ көйөнгән, ҡасандыр йөрәк ҡылдарын тибрәтеп килеп ингән йәшлек мөхәббәттәренә тоғро ҡалған кешеләр ҡаршы алды мине был йортта. Әнисә менән Булат Кәримовтар үҙҙәренең алтын туйҙарын байрам итә ошо миҙгелдә. Өҫтәүенә, туй Булат ағайҙың тыуған көнөнә лә тура килгән.
Ком: 0 // Уҡынылар: 692 тапҡыр // Тотош уҡырға
Бәхетле булғың килһә, бул!“Өс ҡыҙы булған атайҙың урыны йәннәттә булыр” тигән хәҙис бар. Һәр атай тоҡомон дауам итеүсе, нигеҙен һаҡлап ҡалыусы ул тураһында хыялланалыр, ләкин Хоҙай Тәғәләнең үҙ ғәмәле – атайым менән әсәйемә өс ҡыҙ бүләк иткән. Хәҙер улар алты ейән-ейәнсәргә олатай-өләсәй ҙә.
...”Аталы бала – арҡалы” тигән халыҡ мәҡәлендә оло хәҡиҡәт ята: тормош юлын үткән саҡта иң терәр кешең булыу – оло бәхет.
Баланың рухи яҡтан камил, тормошта үҙ урынын табырлыҡ шәхес булып үҫеүендә атай тәрбиәһе айырыуса ҙур әһәмиәткә эйә. Өй күтәргән ваҡытта нигеҙ ташының ныҡлығы мөһим булған кеүек, атайҙың балаһына күрһәткән иғтибары, йылы һүҙе, һөйөүе иҫ киткес ҙур тәьҫир көсөнә эйә. Атайҙың маҡтағаны ла, битәрләгәне лә бала күңелендә сағылыш таба.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1315 тапҡыр // Тотош уҡырға
Тауҙар моңоКем ине һуң ул Вафа Әхмәҙиев? Замандаштары, быуындаштары, ҡорҙаштары өсөн был һорау кәрәкмәй ҙә. Уларҙың яуабы бар: Вафа Әхмәҙиев заманының лайыҡлы улы ине. Әйҙәгеҙ, уның биографияһына ҡыҫҡаса күҙ һалайыҡ.
Вафа Исхаҡ улы Әхмәҙиев 1937 йылдың 5 авгусында Ишембай районында үҙенең күңеле һымаҡ бай тәбиғәтле Ғүмәр ауылында тыуған. 1956 йылда Маҡар урта мәктәбен тамамлағас, 1957–1960 йылдарҙа хәрби хеҙмәттә була. 1966 йылда Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын тамамлап сыҡҡас, башҡорт әҙәбиәте кафедраһына ассистент итеп ҡалдырыла. 1967–1970 йылдарҙа СССР Фәндәр академияһының Башҡортостан филиалы эргәһендәге аспирантурала уҡый. Башҡорт әҙәбиәте буйынса кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай, Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында ғилми хеҙмәткәр булып эшләй.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1181 тапҡыр // Тотош уҡырға
Артҡа 1 2 Алға
Бит башына