Бер эштән дә ҡурҡмағанӨләсәйебеҙ Фәриха Сәлих ҡыҙы Федоровка районының Юлдаш ауылында тыуған. Атаһы Сәлих Фәзлиәхмәт улы һуғышҡа киткәндә уға 4 йәш булған. “Атайым аҡ быйма, оҙон бәлтә кейгәйне, уны ауыл осондағы быуаға тиклем оҙота барҙыҡ. Мине ҡосаҡлап: ”Әсәйеңә ярҙам ит, һылыуың Рафиғаны ҡараш”, – тип әйткәне әле булһа ла ҡолағымда сыңлай”, – тип илап та ала өләсәй.
Һуғыш, аслыҡ-яланғаслыҡ уның үҙәгенә үткән, шулай ҙа атаһының аманатына тоғро ҡалған – берҙән-бер һылыуын, 1941 йылда тыуған Рафиға инәйебеҙҙе, тормоштоң ел-дауылынан, аслыҡтан ҡурсалаған. Атаһы шул китеүҙән ҡайтмаған, 1943 йылда “ҡара ҡағыҙ”ын алғандар.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1038 тапҡыр // Тотош уҡырға
Кешеләргә ышаныс ҡайтарыусыБашҡорт ере элек-электән күрәҙәлек итеү, дауалау һәләтенә эйә имселәре, әүлиәләре менән дан тота. Үҙенсәлекле һәләт эйәләренең береһе – Көйөргәҙе районының Таймаҫ ауылында йәшәүсе өләсәйем Мәүлиҙә Фәхрислам ҡыҙы Мәҡсүтова. Күңел күҙе менән кешенең тормошон күргән, сирен тойған һәм шифалы ҡулдары менән дауалау көсөнә эйә булған өләсәйемдең яҙмышы юғалтыуҙар, үкенестәр, ҡайғы-хәсрәт сылбырынан үрелгән. Бөгөн ул һәр көнөн мохтаждарға ярҙам итеүгә бағышлай – өмөтө һүрелгәнгә ышаныс өҫтәй, кәңәштәр бирә, сирлеләрҙе дауалай, бағымсылай, юғалған әйберҙәрҙе табыша.
– Бала саҡта табип булырға хыялланғайным, әммә күмәк ғаиләлә беребеҙгә лә уҡыу йортона инеү бәхете теймәне. Алты йәшемдә атайым үлеп китте, – тип үткәндәрен иҫкә төшөрә ҡәҙерлебеҙ.
Ком: 0 // Уҡынылар: 814 тапҡыр // Тотош уҡырға
Зәңгәр күлдәгеңде кейәһең дә
Зәңгәр болондарҙы гиҙәһең.
Талғын ғына йырға еп һуҙыусы – минең өләсәйем Зөһрә Ҡолдобаева. Йәмле тәбиғәте йырҙарҙа йырланған, матурлығы бар донъя хайран иткән Бөрйән районының Тимер ауылында йәшәй ул. Ауыл эргәһенән аҡҡан Ағиҙел йылғаһы ла, йырға ҡушылып, өләсәйемдең тормош юлын бәйән итә кеүек. 1931 йылда ғаиләлә бишенсе бала булып донъяға килгән ул. Бала сағы, ауыр һуғыш йылдары тураһында өләсәйем иҫкә алырға ла, һөйләргә лә яратмай. "Ил ни күрһә, беҙ ҙә шуны күрҙек", - тип кенә ҡуя.
Репрессия ҡорбаны булған атаһы өсөн кәмһетелеүҙәр өләсәйемдеӊ күӊелендә онотолмаҫ яра булып ҡалған. Аслыҡ-яланғаслыҡты, ауыр эште ололар уйын-көлкө, йыр менән еӊеләйткән. Өләсәйем йырлаған оҙон көйҙәрҙе мин дә яратып тыӊлайым һәм сәхнәлә башҡарам.
Ком: 0 // Уҡынылар: 915 тапҡыр // Тотош уҡырға
Нәҫелебеҙҙең иң оло кешеһеӨләсәй… Ошо һүҙҙе ишеткән һайын мөләйем йөҙлө, йомшаҡ күңелле ҡарт өләсәйем күҙ алдыма килә. Ул – әсәйемдең өләсәһе. Әле 87 йәштә. Оло булыуына ҡарамаҫтан, матур итеп донъя көтә, өйө һәр саҡ таҙа. Яғымлы йылмайыуы, ипле итеп кенә һөйләшеүе күңелде йылыта, тынысландыра. Үҙе шундай ҡатмарлы тормош юлы үткән…
Ҡарт өләсәйем 1926 йылда Аралбай ауылында тыуып үҫә. Хәҙер ул ауыл юҡ инде. Бала сағы бик ауыр йылдарға тура килә. Ата-әсәһе йәшләй генә бер-бер артлы гүр эйәһе була. Ҡусты-һеңлеләрен ҡарарға тип, ФЗО-нан ҡайтаралар. 1945 йылдың 9 майында 150 саҡрым алыҫлыҡтағы Белорет ҡалаһынан йәйәү ҡайтып етә. Һуғыштың тамамланыу хәбәрен оло юл буйындағы ауылдарҙа ишетә.
Ком: 1 // Уҡынылар: 935 тапҡыр // Тотош уҡырға
Ҡайҙан ваҡыт табалыр!Ҡарағыҙ әле: донъя ниндәй матур! Ер ап-аҡ мамыҡ шәлгә төрөнгәнме ни! Ҡояш һаран ғына йылыта, ҡар бөртөктәре күҙҙе сағылдырып емелдәй. Беҙ иһә өләсәйем менән тәҙрә аша ошо илаһи матурлыҡҡа һоҡланып, сөкөрҙәшеп кенә сәй эсәбеҙ. Уның эргәһендә миңә күңелле лә, рәхәт тә, тыныс та. Эй, өләсәй, әлдә һин бар әле!
Матур биҙәкле яулығын килешле генә итеп бәйләгән, ыҫпай кейенгән, кешеләр менән итәғәтле һөйләшкән ҙур яғымлы күҙле кешене күрһәгеҙ, белегеҙ: ул – минең өләсәй. Ошо көндәрҙә 66 йәшен тултырһа ла, уны “әбей” тип әйтергә тел әйләнмәй. Кәүҙәһен ҡыҙҙар һымаҡ төп-төҙ тотоп, ышаныслы атлай ул.
Өләсәйем менән ауыл буйлап етәкләшеп үтергә яратам. Олоһо ла, кесеһе лә уға хөрмәтләп һаулыҡ бирә, хәлен һораша. Ҡәҙерлебеҙ – 36 йыл ғүмерен балалар уҡытыуға арнаған абруйлы уҡытыусы, шуға ла ихтирамлы. Тәүге тапҡыр мәктәпкә килгән кескәйҙәргә «Тыныслыҡ», «Ватан», «Әсәй», «Атай» һүҙҙәрен уҡырға һәм яҙырға өйрәткән ул.
Ком: 1 // Уҡынылар: 2359 тапҡыр // Тотош уҡырға
Йәй буйы өләсәйемдә ҡунаҡта булыу бик рәхәт ине, тик каникул аҙағына яҡынлашты, ҡайтыр юлға әҙерләнәм. Сумкаларым күстәнәстән бүлтәйгән. Ваҡыт тигәнең туҡтатырға тырышҡан һайын шәберәк саба. Өй эсендәге бар нәмә, һине ҡайтарырға теләмәгәндәй, яныңда өйрөлгән кеүек. Бары тик бер кеше, тулҡынланыуҙан быуындары бушап, әйтер теләктәрен барлап, эскәмйәлә тын ҡалған. Тубығына һалған төйөнсөгөн бармаҡтары менән ҡыҫҡылай. Өләсәйем! Өләсәйем бит ул! Ә төйөнсөктә – икмәк! Шундайын да ҙур төйөнсөктө баҫып тултырылған сумканың ҡайһы еренә генә һалырмын инде, тип рәнйетә күрмә үҙен…
Ком: 30 // Уҡынылар: 2502 тапҡыр // Тотош уҡырға