Ғәмһеҙлек "һәйкәл"дәре кәмемәй әле...Ярамаған урында туҡтаһаң, машинаңдан яҙыуыңды көт тә тор

Гәзитебеҙҙең 23 ғинуар һанында Өфө юлдарындағы бөгөнгө хәлде бәйән иткән "Ҡасан бөтөр был мәхшәр?" исемле тәнҡит мәҡәләһе донъя күргәйне. Бер аҙнала ниндәй үҙгәреш булған? Ниндәй саралар күрелгән? Сираттағы рейдта ошо хаҡта һүҙ барыр.
Хәҙер һәр кемгә "ҡорос ат"ын урамдың туҡтарға ярамаған урынында ҡалдырып китер алдынан кәмендә ете ҡат уйларға кәңәш ителә. "Машинамды урлағандар!" – тип берәүҙең яр һалыуына яңыраҡ үҙебеҙ ҙә шаһит булғайныҡ.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1103 тапҡыр // Тотош уҡырға
Фронтта бирешмәгән дә ул…“Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яугирҙәр арабыҙҙа һирәгәйгән һайын һуғыш ваҡиғалары тураһында хәҡиҡәт яҡлауһыҙ ҡала бара. Шуға ҡурҡам. Һуғыш тамамланғас, беҙ уны балаларыбыҙ, ейәндәребеҙ хаҡына яуланыҡ тип иҫәпләнек. Хәҙер ҡарайһың да, фашизмды тулыһынса дөмөктөрмәгәнбеҙ икән тип уйлайым. Ул донъяның әле бер, әле икенсе нөктәһендә тоҡана, йәш кешеләрҙең ғүмерен ҡыя. Эх, кешеләр… күҙегеҙ асылһын өсөн тағы ниндәй бәлә, фажиғә кисерергә кәрәк һуң!?” – тип яҙған билдәле журналист, яҙыусы Галина Осташевская “Шла на фронт девчонка” тигән китабында. Галина Андреевна 15 йәшендә фронтҡа китә.
Ком: 0 // Уҡынылар: 954 тапҡыр // Тотош уҡырға
Күбәйгәндән-күбәйәбеҙ...Яҡынса мәғлүмәттәргә ҡарағанда, үткән йыл Башҡортостанда 58 707 сабый тыуған. Был 2011 йыл менән сағыштырғанда 2 757 балаға күберәк.
Бер йыл эсендә республикала сабыйҙар араһында үлем 15 процентҡа артҡан һәм 1 мең балаға 7,7 промилле тәшкил иткән. Рәсәй буйынса уртаса күрһәткес — 8,8 промилле. Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары Рәлиҙә Шакирова әйтеүенсә, бындай күрһәткес Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы тәҡдим иткән критерийға күсеү менән бәйле.
Әсәләр араһында үлем кимәле 2006 йыл менән сағыштырғанда 20 процентҡа кәмегән. Былтыр бала табыуға ярҙам күрһәтеүгә һәм балалыҡ хеҙмәтенә 4 миллиард һум, шул иҫәптән учреждениеларҙың матди-техник базаһын нығытыуға 1,9 миллиард һум аҡса бүленгән.
Ком: 0 // Уҡынылар: 824 тапҡыр // Тотош уҡырға
Унда нисек барып еткәнен хәтерләмәй Fәзиз, һөйрәп алып сыҡҡас ҡына кемде ҡотҡарғанын аңланы. Үҙенең күҙе төшөп йөрөгән Миңзәлә тигән ҡыҙ ине ул.
— Аяғым ҡорошто, — тине ҡыҙ.
Fәзиз, бөтә күңел йылылығын һалып, уның аяғын ышҡыны. Ҡыҙҙың күҙенә ҡарап ала ла йәнә ышҡый. Ҡыҙ ҙа йылмая башланы. Бына шунда улар бер-береһенең хистәрен бик яҡшы аңланы. Бүтәнсә айырылышманылар ҙа тиергә була. Ҡыҙ Fәзиздән был тирәгә нисек килеп сығыуын һораны.
— Ҡарап ҡуйған йәйенем бар. Шуны һалдауларға тип килә ята инем, — ул һалдауына үрелде. — Алғас, күрерһең.
Ҡыҙ уның беләгенән тотоп алды.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1103 тапҡыр // Тотош уҡырға
Үҙҙәренең «зәңгәр экран»ы барКеше ғүмерендәге иң дәртле һәм матур саҡ йәшлек осорона тура килә. Күңелле студент йылдары, шау-гөр килгән ятаҡ тормошо, сессиялар һәм, әлбиттә, стипендия алған мәлдәр... Кем генә был осорҙо һағынмай икән?!
Күңелгә мәңгелеккә уйылып ҡалған хәтирәләргә кадрҙар ҙа өҫтәлһә... Хәйер, юғары технологиялар заманында йәшәйбеҙ, һәр кем иҫтәлекле минуттарҙы фотоға йә видеоға төшөрә ала. Был йәһәттән Башҡорт дәүләт университетының Сибай институты студенттарына көнләшергә генә ҡала. Күптән түгел төбәктәге уҡыу йортонда мәғариф усаҡтары араһында тәүгеләрҙән булып студент телевидениеһы үҙ эшен башланы.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1156 тапҡыр // Тотош уҡырға
Ҡая таштай бейек, юғары, күңел ярын ҡаға йырҙарыЗәйнәб апайҙы уҡытыусыларға үткер ҡәләмле публицист булараҡ та асаһы бар әле. Уның Салауат, Мәсетле район гәзиттәрендә, "Пионер" журналында, хәҙерге "Башҡортостан"да эшләгән йылдарында республика матбуғатын үҫтереүгә индергән хеҙмәт өлөшөн барлау, баһалау ҙа үҙ эҙләнеүсеһен көтә.
Зәйнәб Биишева 1985 йылда тыуған яҡтарына сәфәр ҡылғандан һуң теркәгән юлъяҙмаларында үҙен төбәгенә һоҡланып, иҫтәлектәргә, хәтирәләргә сорналып ҡына йөрөп килгән ҡунаҡ итеп тоймай, ә ил яҙмышы, ер хәстәре, киләсәк быуын, милләт, тел, халыҡ өсөн борсолоуҙары менән уҡыусыны уйға һала. Әҙибәнең: "Халыҡ ни күрһә, шуны күрәм. Ул ҡыуанһа — ҡыуанам, ул көйөнһә — көйөнәм.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1329 тапҡыр // Тотош уҡырға
Газ "генералы"(Очерк)
Рәсәй газ сәнәғәтенең маҡтаулы хеҙмәткәре, иҡтисад фәндәре кандидаты, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған төҙөүсеһе, СССР-ҙың бокс буйынса спорт мастеры… Ошо тиклем юғары дәрәжә һәм исемдәрҙең бөтәһенә бер юлы эйә булған кеше Ҡарлыманда ла, тотош Ҡырмыҫҡалыла ла юҡ. Алты йәштә үкһеҙ етем ҡалған малайҙың ошондай ҡаҙаныштарға өлгәшеүенә нисек һоҡланмаҫһың да, нисек ғорурланмаҫһың!
Ҡайҙан көс тапты икән Фәнис шундай бейеклектәргә күтәрелергә!? Атай-әсәйҙән бирелгән йән һәм тән ҡөҙрәтендәлер хикмәт. Фән ағайҙың: “Беҙ көслө һәм ныҡышмал нәҫел”, — тигән һүҙен Фәнис тә ҡабатлай алыр. Ныҡышмалылыҡ, алдыңа ҙур маҡсат ҡуйып, шуға өлгәшергә ынтылыу Фәнистә айырыуса көслө, күрәһең.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1251 тапҡыр // Тотош уҡырға
Уларға ниңә арттыралар?“Эшләүсе пенсионерҙарға быйыл 1 августан пенсияны арттырыуҙары барыбыҙға ла мәғлүм. Ни өсөн уларға арттыралар һуң, былай ҙа пенсияһын да, эш хаҡын да алалар бит?!” – тип шылтыраттылар редакцияға.

Рәсәй Пенсия фондының Башҡортостан Республикаһы буйынса бүлексәһендә аңлатыуҙарынса, эшләүсе пенсионерҙарға пенсия фондына страховка иғәнәһе (взносы) күсереүҙә закон нигеҙендә йылына бер тапҡыр төҙәтмә индереү ҡаралған. Ә страховка иғәнәһен эш биреүсе түләй. Эшләмәүсе пенсионерҙың, тәбиғи, страховка иғәнә түләтерлек ойошмаһы юҡ.
Ком: 0 // Уҡынылар: 994 тапҡыр // Тотош уҡырға
Ҡайһы райондарҙа күберәк эсәләр?Рәсәйҙә лә, Башҡортостан өсөн дә эскелектең милли фажиғәгә әүерелеүен инҡар итергә маташыусылар юҡтыр, тип уйлайым. Ләкин йәшәү рәүеше бөтөн урында ла бер түгел, шуға күрә мин тәғәйен һорау бирмәксемен: республиканың ҡайһы район һәм ҡалаларында эскеселәр күберәк?
Ф. Усманов,
Учалы районы.

Был мәсьәлә буйынса 2012 йылғы мәғлүмәттәрҙе табып булманы. Бәлки, уларҙы әҙерләп өлгөрмәгәндәрҙер ҙә. Ә 2011 йылды алып ҡараһаҡ, Ҡулланыу хоҡуғының һәм кеше именлегенең яҡланыуын күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең (Роспотребнадзор) Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы хәбәр итеүенсә, был осорҙа республикабыҙҙа һәр 100 мең кешегә иҫәпләгәндә алкоголь ҡулланыуға бәйле 568 үлем осрағы теркәлгән.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1034 тапҡыр // Тотош уҡырға
Мәктәп — ауылды ауыл итеп тотҡан төп ойошмаларҙың береһе. Белем усағы булмағандарының киләсәге ҡараңғы. Беҙҙең яҡтарҙа халыҡ, заман ғәрәсәттәрен еңеп, һәүетемсә генә йәшәүен дауам итә. Бер кем дә аслыҡтан да, яланғаслыҡтан да бөлмәгән. Хәйер, елкәһе булып, мал-тыуарын аҫраған, картуфын, йәшелсәһен үҫтергән кеше элек-электән көрсөктөң нимә икәнен дә, реформаларҙың ниҙән ғибәрәт булыуын да белмәйенсә, һин дә мин йәшәй биргән.
Иҙәштәрҙең дә көнитмешенә ҡарап, шөкөр тиергә ҡала. Бында мәктәпкә һәм балалар баҡсаһына 156 кеше йөрөй. Кескәйҙәрҙе лә иҫәпкә алһаң, Иҙәштең киләсәктә гөрләйәсәгенә ышаныс ҙур. Иң мөһиме — ауылды берләштереп, туплап торған мәктәпкә ябылыу янамай.
Ком: 0 // Уҡынылар: 961 тапҡыр // Тотош уҡырға
Рәсәй Пенсия фондының Башҡортостан буйынса бүлексәһе хәбәр итеүенсә, 1 февралдән хеҙмәт пенсияһының бөтә төр күләме 6,6 процентҡа арта.
Артыу суммаһы, пенсия күләменә бәйле, һәр пенсионер өсөн төрлөсә буласаҡ. Ике пенсия алыусыларҙың хеҙмәт пенсияһы ғына арттырыла.
Һөҙөмтәлә пенсияға өҫтәмәне 992 мең кеше аласаҡ. Дәүләт пенсия тәьмин итеүе буйынса пенсия менән бер рәттән ҡартлыҡ буйынса хеҙмәт пенсияһы алған хәрби пенсионерҙарға ла ҡағыла был яңылыҡ.
Ком: 0 // Уҡынылар: 868 тапҡыр // Тотош уҡырға
Баймаҡ ҡалаһында Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Эрнст Исаев етәкселегендәге беренсе зона кәңәшмәһе үтте. Семинарҙа агросәнәғәт комплексының 2012 йылдағы эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһалды, аныҡ маҡсаттар ҡуйылды, сауҙа, экология һәм тәбиғәтте файҙаланыу тармаҡтарының өҫтөнлөклө йүнәлештәре билдәләнде. Шулай уҡ көньяҡ-көнсығыш райондарын иҡтисади йәһәттән үҫтереүҙең уртаса сроклы комплекслы программаһының үтәлеше лә тикшерелде.
Кәңәшмәлә ҡатнашыусылар эш сәфәрен “Таналыҡ” ауыл хужалығы кооперативы менән танышыуҙан башланы.
Ком: 0 // Уҡынылар: 943 тапҡыр // Тотош уҡырға
Рәсәйҙә байрамдар бик күп. Календарҙағы ҡайһы көнгә төртһәң дә, йә ниндәйҙер юбилейға, йә профессиональ датаға эләгәһең. Ғинуарҙың яртыһын тиерлек эшләмәйбеҙ, артабанғы көндәр ҙә шул ял итеп өйрәнгән ғәҙәт буйынса үтә. Кемдәрҙер хатта Яңы йылды иҫке стиль менән, йәғни 14 ғинуарҙа ҡаршылауҙы ла байрам тип иҫәпләй һәм туйғансы эсеп ҡалырға тырыша. Байрамдар һанын кәметергә уйламайҙармы икән?
Ком: 0 // Уҡынылар: 809 тапҡыр // Тотош уҡырға
Үткән аҙналағы ваҡиғалар үҙем шаһит булған тарихты иҫкә төшөрҙө. Бер нисә йыл элек танылған компанияларҙың береһе Өфөнөң “йәшел зона”һында автозаправка төҙөй башлағайны. Закон буйынса әлеге эш тыйылған булғас, экология буйынса прокуратура ҡәтғи рәүештә быға ҡаршы сыҡты. Теге компания ла юғалып ҡалманы: төрлө юлдар менән закон боҙоуҙы “законлаштырып” ҡуйҙы. Прокуратура ла эшен туҡтатты. Бына шулай.
Был мәҡәләлә төп һүҙ Рәсәйҙең төбәк етәкселәрен һайлау тураһындағы федераль закондың “ҡатмарлы” яҙмышы тураһында барасаҡ. Президент Борис Ельцин төбәк етәкселәрен халыҡ һайларға тейеш тип иҫәпләне.
Ком: 2 // Уҡынылар: 888 тапҡыр // Тотош уҡырға