Аҡҡош “кәләш” алып ҡайттыРеспублика Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы ҡарамағындағы Башҡортостандың махсус һаҡланған биләмәләре буйынса дирекция хеҙмәткәрҙәре менән сәйәхәткә сыҡтыҡ. Юлдаштарымдың береһе — норма һәм методик контроль бүлеге начальнигы Владимир Лапшин. Ул бөгөн экскурсовод ролен үтәй.
Илаҡ көҙ тамам ялҡытты. Көнө буйы ямғыр аҫтында йөрөрбөҙ тип хафаланыуым юҡҡа булды. Әйтерһең, тәбиғәт матурлығымды күреп, һоҡланып ҡалһындар тип, болоттарҙы ҡыуып, ҡояшҡа ирек бирҙе.
Шөңгәк күлме,
Шиңгән күлме?

Тәүге туҡталышыбыҙ — Шишмә районының "Шөңгәккүл" заказнигы. Был заказник Башҡортостанда иң тәүгеләрҙән булдырылған. Уға 1952 йылда нигеҙ һалынған, 1965 йылдан комплекслы тәбиғәт һәйкәле булып һанала. Ҙур һаҙлыҡ Дим йылғаһы ташҡан саҡта һыуға туйына. Тик һуңғы йылдарҙағы ҡоролоҡ үҙенекен иткән, һыу күләме күпкә кәмегән. Бындағы егерь Николай Шапко — өс заказник хужаһы.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1073 тапҡыр // Тотош уҡырға
Ҡаҙаҡтарҙы һоҡландырҙы “Мираҫ”Өфөнөң “Мираҫ” фольклор ансамбле Ҡаҙағстандың төп сәхнәһен дер һелкетеп ҡайтты. Ә инде Өфө ҡалаһы хакимиәте башлығы урынбаҫары Сынтимер Баязитов етәкселегендәге рәсми делегация Астанала эшлекле һөйләшеүҙәр алып барҙы.
Билдәле булыуынса, быйыл Астана менән Өфө ҡалалары араһындағы дуҫлыҡ һәм хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылғайны. Беҙҙең ижади коллективтың ҡаҙаҡ ерендәге тәүге концерты — туғандарса бәйләнештең сағыу миҫалы.
Әйткәндәй, “Мираҫ” ансамбле күптән инде баш ҡалабыҙҙың йөҙөк ҡашына әйләнгән. Рәсәйҙә генә түгел, Франция, Испания, Италия, Португалия, Бельгия, Германия, Төркиә кеүек илдәрҙә сығыш яһап, тыуған яғыбыҙҙың мәртәбәһен арттырҙы ул.
Ком: 0 // Уҡынылар: 781 тапҡыр // Тотош уҡырға
Генийға хөрмәт йөҙөнәнӨфөлә Рудольф Нуриевҡа мемориаль таҡтаташ асылды. Сара мәшһүр бейеүсенең тыуыуына 75 йыл тулыуға арналған I Бөтә Рәсәй хореография училищелары һәм мәктәптәре фестиваленә арналды.
Барельефлы таҡтаташ Нуриев исемендәге Башҡорт хореография колледжы бинаһына ҡуйылды. Уны Өфө скульпторы Рөстәм Хәсәнов эшләгән. Элегерәк Свердлов урамындағы был йортта 2-се урта мәктәп урынлашҡайны. Буласаҡ гений тап ошонда уҡыған. Бер нисә йыл элек Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында ла Рудольф Нуриевҡа таҡтаташ ҡуйылғайны.
Ком: 0 // Уҡынылар: 674 тапҡыр // Тотош уҡырға
“Берҙәм Рәсәй” Бөтә Рәсәй сәйәси партияһының барлыҡҡа килеүенә — 12 йыл. Ошо айҡанлы баш ҡалала һәм Мишкә районында эшлекле саралар уҙғарылды.
Дмитрий Медведевтың Өфөләге төбәк йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә Рәсәй Дәүләт Думаһы депутаттары Иршат Фәхретдинов, Александр Дегтярев, Павел Качкаев, республиканың торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Сергей Афонин халыҡты ҡабул итте. Дәүләт Думаһы депутаты Рима Баталова Мишкә районы кешеләре менән осрашһа, Сәлиә Мырҙабаева “Аҡбуҙат” шифаханаһында булды.
Халыҡтың депутаттарға һорауы байтаҡ ине. Иршат Фәхретдиновҡа Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яугир, Орджоникидзе районының ветерандар советы рәйесе урынбаҫары мөрәжәғәт итте. Ул хәрби иптәштәренең ихтыяждары, проблемалары тураһында әйтте, йәштәрҙе патриотик рухта тәрбиәләргә кәрәклеген белдерҙе. Шулай уҡ унан Афғанстандағы, Чечнялағы хәрби хәрәкәттәрҙә ҡатнашҡан ветерандар ярҙам һораны.
Ком: 0 // Уҡынылар: 741 тапҡыр // Тотош уҡырға
"РусГидро" ҡатнашлығында төҙөләсәк Башҡортостандағы индустриаль парк тағы бер инвестор менән хеҙмәттәшлек итәсәк.
Республикалағы "РусГидро"ның берҙәм предприятиеһы менән "ДорХан-Өфө" хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйҙы.
"ДорХан" – һуңғы йылдарҙа туҡтауһыҙ үҫешкән, халыҡ-ара кимәлдә уңышлы эшләгән компаниялар төркөмө. Бөгөн уның Рәсәйҙә, Ҡытайҙа, Чехияла биш заводы, 30-ҙан ашыу етештереү-келәт комплексы һәм 6500 дилер компанияһы бар. Уларҙа йәмғеһе 3,5 мең кеше эш урыны тапҡан. Хәҙер "ДорХан" республикалағы индустриаль парк биләмәһендә төрлө йүнәлештә эшләгән етештереү комплексы төҙөйәсәк, дөйөм инвестициялар күләме 350 миллион һум тәшкил итәсәк. Был яңы комплекс тәүҙәрәк 40 — 50 кешегә эш урыны булдырһа, һуңынан эшселәр һаны 120 кешегә етәсәк. Компания вәкиле әйтеүенсә, уртаса хеҙмәт хаҡы 35 мең һум самаһы буласаҡ.
Ком: 0 // Уҡынылар: 638 тапҡыр // Тотош уҡырға
Маңлайы тирләгәндең ҡаҙаны ҡайнайГәрәй-ҡыпсаҡтар төйәк иткән хозур тәбиғәтле Ҡалыуайры ауылына килеп ингәндә, көн төшкөлөктән арыу ғына ауышҡайны инде. Иллеләп йорттан торған ауылды ҡап уртаға бүлеп Ҡалыуайры йылғаһы аға. Тауҙар ҡуйынына һыйынған бәләкәй генә төпкөл ауылда фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб, китапхана, башланғыс мәктәп, мәсет, бер нисә таҡта ярыу цехы, сауҙа кибеттәре булыуы тәү ҡарашҡа сәйерерәк һымаҡ тойолдо. Ҡулайлаштырыу һылтауы менән хатта ҙур ғына ауылдарҙа ла мәктәптәр, китапханалар ябылғанда, бында ни мөғжизә менәндер уларҙы һаҡлап ҡала алғандар.
Ирекһеҙҙән, баштан сәмле, бөтмөр халыҡ йәшәйҙер бында тигән уй йүгереп уҙа. Йорттары ла ныҡлы күренә: шыңғырлап торған ҡарағайҙан йә һөйәндән һалынған. Күптәре семәрләп-биҙәкләп эшләнгән, сағыу төҫтәргә буяп ҡуйылған. Байтағының өй алдында төрлө техникаһы күренә. Ә инде ошо ауылдан сыҡҡан республиканың урман хужалығы министры Рәжәп Нәбиуллин ярҙамы менән төҙөлгән мәктәп бинаһы ауылдың йәме булып әллә ҡайҙан балҡып ултыра.
Ком: 0 // Уҡынылар: 812 тапҡыр // Тотош уҡырға
Эсәр һыуға ҡытлыҡ юҡХалыҡты таҙа эсәр һыу менән тәьмин итеү ҙур социаль әһәмиәткә эйә. Был йәһәттән Илеш районында бик күп эштәр башҡарыла. Йыл һайын 20-25 километр һыу үткәргес торба һалыу — бында ғәҙәти күренеш. Быйылғы эш күләме лә ҡыуандырырлыҡ. Үрге Йәркәй ауылы халҡын сифатлы һыу менән тәьмин итер өсөн 4,5 километр оҙонлоғонда яңы һыу үткәргес төҙөлөүен телгә алырға мөмкин. Иҫке Күктауҙан килгән һыу бактерицид прибор аша ла үткәреләсәк. Был күләмле эшкә республика һәм федераль ҡаҙнанан аҡса бүленгән.
Районда социаль йәһәттән мөһим һаналған объектты сафҡа индереүҙә “Иш-Тау” йәмғиәтенең хеҙмәте баһалап бөткөһөҙ. Унан тыш, Йөннө ауылында 1 миллион 800 мең һумлыҡ һыу башняһын һәм 165 метр тәрәнлегендә өс скважина ҡороп ултырттылар. Был сығымды нефтселәр күтәреште. Быйыл һигеҙ ауылда һыу башняһы ҡалҡты.
Ком: 0 // Уҡынылар: 656 тапҡыр // Тотош уҡырға
“Әл-леү, тешем һыҙлай!”Теш һыҙлағанда халыҡ медицинаһының ниндәй генә төрөн ҡулланырға тәҡдим итмәһендәр, әйтәйек, кемдер шул урынға һарымһаҡ баҫыу ярҙам итә, ти, икенселәр ауыҙҙы үлән төнәтмәһе менән сайҡарға ҡуша, бүтәндәр йылытҡыс түшәп йоҡлауҙан да баш тартмай, әммә стоматология поликлиникаһына барып, белгестәргә мөрәжәғәт итеүҙән дә ҡулайлырағы юҡ. Күпселек минең менән килешер.
Республика стоматология поликлиникаһында саҡта табиптарға ошо турала һорау биргәс, бына нимә тинеләр:
– Ярҙамы тейер-тейеүен, ләкин ул ваҡытлыса ғына. Барыбер ҡасан да булһа теш табибын иҫегеҙгә төшөрөп, йүгереп килерһегеҙ. Ошоларға түбәндәгеләрҙе өҫтәмәксебеҙ – пациенттарҙы бер нисә төркөмгә бүлеп ҡарарға мөмкин. Тәүгеләре үҙҙәренең һаулығына битараф түгел, уларҙы барыһына ла өлгө итеп ҡуябыҙ. Икенселәр сәләмәтлеге тураһында әҙме-күпме хәстәрлек күрергә маташа, ләкин ваҡыты етмәйме, әллә бүтән сәбәптәр арҡаһындамы, уны артҡы планға күсерә. Эш ҙурға киткәс кенә ярҙам һорайҙар.
Ком: 0 // Уҡынылар: 682 тапҡыр // Тотош уҡырға
Сабыйҙар яҡлауһыҙ ҡалмаҫЕтемдәрҙең һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балаларҙың һаулығын һаҡлауҙа ниндәй үҙгәрештәр бар? "Мәғариф тураһында"ғы яңы закон буйынса етемдәр өсөн ташламаларҙың бөтөрөлөүенә ҡарашығыҙ нисек? Ил Президентының 2012 йылдың май айында донъя күргән “Һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә дәүләт сәйәсәтен камиллаштырыу тураһында”ғы Указы нисек тормошҡа ашырыла? Рәсәй Дәүләт Думаһының һаулыҡ һаҡлау буйынса комитеты ағзаһы Сәлиә МЫРҘАБАЕВА менән әңгәмәлә тап ошо һорауҙарға асыҡлыҡ индерелә.
— Сәлиә Шәрифйән ҡыҙы, етемдәрҙең юғары уҡыу йортона ингәндә ташламаларҙан мәхрүм ителеүе, йомшағыраҡ әйткәндә, йәмәғәтселекте аптырашта ҡалдырҙы. Беҙҙеңсә, етемдәрҙең хоҡуҡтары тупаҫ боҙолдо. Һеҙ нисек уйлайһығыҙ?
Ком: 0 // Уҡынылар: 650 тапҡыр // Тотош уҡырға
Рәсәйҙә Һөләймән тигән ете ауыл бар. Улар Ҡурған өлкәһенең Әлмән, Силәбе өлкәһенең Ҡоншаҡ, Башҡортостандың Ауырғазы, Ейәнсура, Ҡариҙел, Учалы һәм Мәсетле райондарына ҡарай. Бынан тыш, Көйөргәҙе районының Түбәнге Мотал ауылы эргәһендәге тау, Федоровка районының Иҫке Сытырман ауылы янындағы һаҙ ҙа Һөләймән тип йөрөтөлә. Был атамалар Мәсетле, Учалы, Көйөргәҙе һәм Федоровка райондарында — "Һөләймән", ҡалған райондарҙа "Сөләймән" тип нарыҡланған, ғалимдар уларҙы Сөләймән пәйғәмбәр (антропоним) исеменә бәйләй.
Бәлки, шулайҙыр ҙа. Әммә Мәсетле районындағы Һөләймәндең йәнә "һыйыр", "һуйыр", "һөлөк" тигән атамалары ла бар, улар тарих төпкөлөнә барып тоташа һымаҡ. Әгәр "һыйыр" тигәне, һыйыр малы кеүек, сыҙамлылыҡты, талымһыҙлыҡты, байлыҡ, муллыҡты, шул уҡ ваҡытта бер аҙ үшәнлекте, ығышлыҡты, артыҡ бошонмаусанлыҡты аңлатһа, "һуйыр" — ҡорҙар ғаиләһенә ҡараған матур урман ҡошо, "һөлөк" — матурлыҡ, сибәрлек, ыҡсымлыҡ билдәһе.
Ком: 0 // Уҡынылар: 958 тапҡыр // Тотош уҡырға
Артҡа 1 2 3 Алға
Бит башына