Бейеү аша донъяны асыу Бына инде апаруҡ ваҡыт ҙур ҡыҙыҡһыныу менән бер бейеүсенең сығышын күҙәтеп барам. Һәр бер хәрәкәте, һәр ишараһы үҙ. Ул сәхнәгә сыҡҡанда бар тирә-яҡ йәнләнеп, тоҡанып киткәндәй тойола. “Башҡорт йөрәге”, “Байыҡ” кеүек фестивалдәрҙә лә тамашасы һөйөүен яуланы. Ниһайәт, уның менән яҡындан танышырға форсат сыҡты. Нефтекама филармонияһының “Түңгәүер” бейеү ансамбле етәксеһе, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Юнир Ноғоманов хаҡында һүҙем. Башҡорт, татар, урыҫ, мари, сиған бейеүҙәрен нисек оҫта башҡара ул! Риф Ғәбитовтың “Еҙ үксә”, “Көтөүсе” әҫәрҙәре тап уның өсөн генә һалынған төҫлө. Бейеү сәнғәтенең таланты менән әңгәмәбеҙ ҙә һайлаған юлы хаҡында һөйләшеүҙән башланды.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1082 тапҡыр // Тотош уҡырға
“Тик хаҡ һүҙҙе бер ни еңә алмай” Яңыраҡ Дүртөйлө районында атаҡлы башҡорт шағиры Шәйехзада Бабичтың тыуыуына 120 йыл тулыу уңайынан тантаналар уҙҙы. Мәктәп уҡыусылары, урындағы шағирҙар был сараларҙа әүҙем ҡатнашты. Башҡортостан Яҙыусылар союзының ошо төбәктә тыуған ағзаларының, уҡыусыларҙың, төбәк ижадсыларының әҫәрҙәрен һеҙгә лә тәҡдим итәбеҙ.
Ком: 0 // Уҡынылар: 913 тапҡыр // Тотош уҡырға
Сәсән нәҫеле һынатмай Әбйәлил районының Әбделғәзе ауылы Көньяҡ Урал тауҙары итәгендә урынлашҡан. Уны көнсығыш яғынан мәшһүр Ҡырҡты, Ирәндек тауҙары уратып алһа, ауыл янында Аҙнай, Шаһитау, Бурһыҡ һәм Осло сусаҡ тауҙары урынлашҡан. Әбделғәзене урталай бүлеп аҡҡан Тулаҡ һәм Көһәпәй Ҡаҙмаш йылғаһына барып ҡоя. Ауыл Бөрйән районының Ҡолғона ауылы менән сиктәш.
Ком: 0 // Уҡынылар: 689 тапҡыр // Тотош уҡырға
Ижады алтын уның Яҡташыбыҙ, бик күп романдар авторы Яныбай Хамматовтың яҡты рухына бағышлап яңыраҡ Сермән ауылында әҙәби кисә үткәрҙек. Әйткәндәй, бындағы моделле китапхана уның исемен йөрөтә. Осрашыуға килеүселәр әҙипкә арналған “Башҡорт тарихының аҡыны” күргәҙмәһе менән танышты. Унда яҙыусының китаптары, шәжәрәһе, ғаилә архивынан алынған фоторәсемдәре ҡуйылды. Уҡыу залы мөдире Гөлнур Мусина кисәне Яныбай Хамматовтың биографияһы менән таныштырыуҙан башланы.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1652 тапҡыр // Тотош уҡырға
Тел яҙмышы – ил яҙмышы “Башҡортостан” гәзите республикабыҙҙа дәүләт статусына эйә башҡорт телен үҫтереү, уның ҡулланылыу даирәһен киңәйтеү йәһәтенән тормошҡа ашырыла килгән дөйөм эшкә үҙ өлөшөн индереүҙе дауам итә. Быйыл бығаса донъя күрә килгән “Телгенәм-бергенәм” махсус битенең исемен көсәйтеп, уны “Тел яҙмышы – ил яҙмышы” тип атарға булдыҡ. Рухи хазинабыҙҙы һаҡлау, үҫтереү, киләсәк быуындарға тулы килеш еткереү бурысы беҙҙән артабан да бергәләп эшләүҙе талап итә.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1036 тапҡыр // Тотош уҡырға
Абзыйым Бабис исемле ине... Мин бәләкәй саҡта ауылыбыҙҙа аҙаштар байтаҡ ине: Урал, Салауат, Әхмәт һ.б. Абзыйым Бабис менән уның тиңдәше Маркстың ғына исемдәре ҡабатланманы. Маркс ағайҙың исеме Аврора, Октябрина, Заря, Трактор кеүек үткән быуаттың 20-30-сы йылдарында бөтөн илде баҫҡан мәҙәни революция шауҡымына бәйле булғандыр.
Ком: 0 // Уҡынылар: 674 тапҡыр // Тотош уҡырға
“Балаларым бәләкәй әле. Улар менән башҡортса ғына аралашабыҙ. “Наҙан ҡалдыраһың бит, БДИ тапшыра алмаясаҡтар”, – ти күршебеҙ. Ул, үҙе башҡорт теле уҡытыусыһы булһа ла, балалары менән тик урыҫса аралаша. Күршебеҙҙең һүҙҙәренән һуң ирем икеләнеп ҡалды. “Мәрйәм апайҙан һора әле, ул балаларын нисек итеп ике телдә лә яҡшы һөйләшергә өйрәтте икән?” – ти”.
Шулай тип мөрәжәғәт итте миңә йәш әсә. Был һорау күптәрҙе борсоғанлыҡтан, яуапты төп милли баҫмабыҙ аша бирергә ҡарар иттем.
Ком: 0 // Уҡынылар: 706 тапҡыр // Тотош уҡырға
Үткәнебеҙҙе саң ҡапламаһын Мирза Муллағоловтың яңы хеҙмәте – этнографиябыҙ өсөн ҙур бүләк
Тарихын белмәгән халыҡтың киләсәге юҡ, тигән ниндәйҙер аҡыл эйәһе. Ысынлап та, үткәнеңде белмәйенсә алға барырға тырышыу ҡараңғыла һәрмәнеүгә тиң.
Уҙған йыл аҙағында Зәйнәб Биишева исемендәге “Китап” нәшриәтендә тарихсы-этнограф Мирза Муллағоловтың “Башҡорттарҙың хужалыҡ итеүендә боронғо ысулдар: традициялар һәм яңы күренештәр” тигән фәнни-популяр хеҙмәте донъя күрҙе. Автор унда халҡыбыҙҙың быуындан быуынға күсеп килгән туҡланыу һәм кәсеп итеү ысулдарын тикшерә,
Ком: 0 // Уҡынылар: 813 тапҡыр // Тотош уҡырға
"Йәшәр милләт, сәме сүкмәҫ, булһа батырҙары менән шағирҙары..."Әсә, усаҡ, ут
Аңым асылғандан бирле беләм:
Әсә, усаҡ, ут.
Рәхмәттәрҙе ҡабатлата гелән
Әсә, усаҡ, ут.
Беренсел ти һауаны һәм һыуҙы
Әсә, усаҡ, ут.
Тәүтормоштан мәңгелеккә уҙҙы
Әсә, усаҡ, ут.
Кендегемде беректергән ергә
Әсә, усаҡ, ут.
Рухым ҡалыр, керһәм дә мин гүргә —
Әсә, усаҡ, ут.
Ком: 0 // Уҡынылар: 892 тапҡыр // Тотош уҡырға
Тема: “Һүҙҙән – тексҡа, еңелдән ауырға күсеү принцибы буйынса айырым һүҙҙе төрлө яҡлап өйрәнеү”
Маҡсат: уҡыусыларҙың йәш үҙенсәлектәрен иҫәпкә алып, теманы еңел һәм ҡыҙыҡлы итеп аңлатыу.
Дәрес барышы.
Ком: 0 // Уҡынылар: 833 тапҡыр // Тотош уҡырға
Рухи ҡыйралыштың өнһөҙ сағылышы Мәғлүм булыуынса, Балтик буйында йәшәгән Латвия, Литва, Эстония граждандары балалар баҡсаһынан алып институтҡа тиклем туған телдәрендә белем ала. Халҡы сағыштырмаса аҙ булған Ҡаҙағстанда СССР мәлендә үк 20-ләгән нәшриәт бар ине. Ә бына эстондар туған телендә 20-нән ашыу журнал, мең ярымлап гәзит сығарып килде. Ғөмүмән, беҙгә мәҙәниәтте, мәғрифәтте үҫтереү йәһәтенән башҡа милләттәрҙән күп нәмәгә өйрәнәһе бар.
Ком: 1 // Уҡынылар: 673 тапҡыр // Тотош уҡырға
Хата төҙәтеү дауам итә Башҡорт теленең дәүләт статусында ҡулланылыш даирәһен киңәйтеү йәһәтенән республикала байтаҡ эш атҡарыла. Шуларҙың береһе – алтаҡталарҙағы, тышлыҡтарҙағы, ярлыҡтарҙағы яҙмаларҙың хатаһыҙ яҙылышы. “Башҡортостан” гәзите лә маҡсатлы эшкә үҙ өлөшөн индерә. Һөҙөмтәлә редакцияның булышлығы менән урам исемдәрендәге байтаҡ хата төҙәтелде. Гәзит тарафынан белдерелгән дәғүәләргә битараф ҡалмайынса, мәсьәләне тиҙ арала ыңғай хәл иткән хакимиәт хеҙмәткәрҙәренә, ундағы терминология комиссиялары ағзаларына рәхмәт еткереп, киләсәктә лә бергә эшләрбеҙ тигән ышаныста ҡалабыҙ.
Ком: 0 // Уҡынылар: 457 тапҡыр // Тотош уҡырға
Беҙ, өлкән быуын вәкилдәре, барлыҡ яңылыҡ менән гәзит, радио-телевидение аша танышып барабыҙ. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ҡайһы бер һүҙҙәрҙе аңлап булмай.
Ком: 0 // Уҡынылар: 428 тапҡыр // Тотош уҡырға
Тормоштоң ағы ла, ҡараһы ла бар Мин Рәсәйгә Сталин кеүек тирандың ҡабат ҡайтыуынан ҡурҡам. Бәғзе берәүҙәр көткәнсә, бәлки, тормошобоҙҙа әҙ-мәҙ тәртип урынлашыр ҙа ине, кем белә, әммә ҡурҡыуға, ошаҡ-ялаға ҡоролған йәмғиәт кәрәкме беҙгә? Ул ошаҡ-яла элекке кеүек кенә лә булмаясаҡ, сөнки хәҙер кешеләр өсөн изге ҡиммәттәрҙең баштүбән әйләнгән осоро. Сағыштырмаса тыныс, етеш көнитмешебеҙҙә лә бөгөн дуҫ – дуҫты, туған туғанды танымай. Ә бит иң ауыр йотлоҡ заманында ата-бабаларыбыҙ һуңғы телемде лә бүлешкән, бер-береһен бәләлә ҡалдырмаҫҡа тырышҡан. “Бүлгелә лә хакимлыҡ ит” тигән һүҙбәйләнеште Петр Беренсегә ҡайтарып ҡалдырһалар ҙа, власть башында ултырыусыларҙың ошо ҡағиҙәгә таянып эш итеүе борон-борондан килә.
Ком: 0 // Уҡынылар: 378 тапҡыр // Тотош уҡырға
Әңгәмәлә киң билдәле күренештәр — социаль ғәҙелһеҙлек, эшһеҙлек, әрәмтамаҡлыҡ, түбән хеҙмәт хаҡы, әхлаҡи ҡиммәттәрҙең юҡҡа сығыуына килтергән хәлдәр — тирәләй һүҙ барыуға ҡарамаҫтан, уның “Сит байҙар күп, ә милли буржуазия ҡайҙа?” тип аталыуы фекер йөрөтөргә һәләтле кешене битараф ҡалдырмай.
Ком: 1 // Уҡынылар: 789 тапҡыр // Тотош уҡырға
Артҡа 1 2 3 Алға
Бит башына