Тун

Бер танышым зарлана:
— Ҡан баҫымым күтәрелә лә китә, күтәрелә лә китә. Көн дә “Ашығыс ярҙам” саҡыртып торам. Шунһыҙ булмай. 200-ҙән арта бит. Аптыраған инде. Нисек йәшәргә? Яңы ғына 100 меңгә шәшке тиреһенән тегелгән тун алғайным, шуны ла кейә алмайынса үлеп кенә китәмме инде? Үлеп китһәм, туным әрәм була тип ҡайғырам да ҡан баҫымым күтәрелә. Эйе! Тунымды уйлайым да ҡабат күтәрелә. Үлермен инде! Кейеп йөрөй алмам...

Өйөрөлә-өйөрөлә төтөн күтәрелә. Туҙан уйнатып баҫыу карабы бара тиерһең. Тик артынан алтын таҫмалар һуҙылмай, йылы яҡтарҙа йәшәүсе сыбар ат — зебраның тәне һымаҡ, буй-буй ҡара һыҙыҡтар ҡала. Күңелдәрҙе өйкәп, баҫыуҙар яна. Көндөҙөн төтөн күтәрелә, төнөн иһә ут телдәре ел ыңғайына йүгерә. Әйтерһең, Наполеонды ҡыуған саҡта Ҡотдос Мәскәү тирәләй усаҡтар яҡҡан... Тик был осраҡта илбаҫарҙы түгел, үҙебеҙҙең ғәмһеҙлекте, булдыҡһыҙлыҡты, үткән йылғы етешһеҙлектәрҙе яндырабыҙ, йәшерәбеҙ...
Баҫыуҙарҙа ҡоро ел уйнай. Ара-тирә бәрей-шайтан туйҙары ла өйөрөлөп, һауаға туҙан алып, сүп-сар элеп оса. Тәбиғәт: “Һаҡ бул, кешем, йыл ҡоро килмәгәйе”, — тип киҫәтә төҫлө. Кеше хәтере — тишек кәмә, тигәндәй, үткән йыл аҙыраҡ уңыш булғайны — 2010, унан алдағы ике-өс йыл ҡоролоҡто оноттоҡ та ҡуйҙыҡ.

Булған хәл
Баҡсанан арып ҡайтып киләм. Көҙ көнөнөң эшен ҡуна ятып эшләһәң дә, теге, кем әйтмешләй, тауыҡ сүпләһә лә бөтөрлөк түгел. Йәш тә байтаҡ бит инде. Проспекттағы бер туҡталышта автобустан төшөп ҡалдым. Юлды аша сығыу менән мине ике милиционер ҡаршы алды. Береһе, тәпәшерәге, “под козырек” ҡуйып тороп:
— Гражданин, һин иҫерек, — тип ҡулын ҡапыл төшөргән булды.
Быға бик иғтибар бирмәгән кеше һымаҡ: “Нисек был баланы әҙерәк семетергә?” — тип эстән генә уйлайым. “Һин, маңҡаң да кибеп бөтмәгән малай, атайыңдан ике тапҡырға оло кешегә “һин” тип өндәшәһең, етмәһә, нахаҡҡа мыҫҡыл итергә маташаһың”, — тип әйтергә уйлағайным да, өндәшмәнем, сөнки беҙ малай саҡта әсәйемдең: “Погонлылар менән бәйләнешмә, барыбер улар хаҡлы”, — тигән һүҙҙәре келт итеп иҫкә төштө. Тоттом да тегегә былай тинем:
— Милиционер иптәш, минең иҫерек икәнде ҡайҙан белдең? Зинһар, әйт әле? Дөрөҫ булһа, тебе ничего не будет.

Юмореска
Ғәләүетдиндең кинәт кенә “эсенән тотто”. Һарыҡ ите һалынған борсаҡлы аш ашағайны, ҡорһағы кинәт ҡабарып китеп, түҙә алмаҫлыҡ ауыртыуҙан аңын юғалтты.
Һушына килһә — дауаханала. Ни өсөндөр үҙе түшәмдә тора. Был, аҫҡа табан ҡарап, унда ниҙәр барғанын күҙәтә башланы. Ғәләүетдиндең кәүҙәһе операция өҫтәлендә ята, ике йәш кенә хирург ниҙер эшләргә маташа, үҙ-ара һөйләнәләр.
— Слушай, беҙ бының брюшной полосын астыҡ та ул, сире ҡайҙа икәнен нисек беләбеҙ инде.
— Бер аномальный нәмә лә күренмәйме ни?
— Күренәлер ҙә, мин ҡайҙан беләйем, ти. Был теманы институтта өйрәнгәндә, мин ҡарауылсы булып эшләй инем, лекцияға ла, практикаға ла йөрөргә тура килмәне.
— Ә минән хирург сыҡмай, атайҙар ҡыҫтағанға ғына уҡыным, бизнесҡа тотонорға ине иҫәп. Был зарплата менән хатта белгәнеңде оноторһоң.

Ниндәй дәүерҙә, ниндәй йәшәү рәүеше алып барыуына ҡарамаҫтан, милләттең көсө, именлеге, даны һәм дәрәжәһе, беренсенән, дәүләтле булыуында, икенсенән, йәмғиәт ағзаларына лайыҡлы йәшәү шарттары уларҙың рухи, мәҙәни, иҡтисади үҫешен тәьмин итә алыуында, фәнни, ижтимағи ҡаҙаныштарында, милләттәштәрҙең үҙ ҡәҙерен белеп, башҡа халыҡтар араһында үҙенең бәҫен, көсөн таныта һәм ихтирам иттерә белеүҙәрендә.
Дәүләт кимәлендә был мөһим эшмәкәрлекте кем алып барырға тейеш? Әлбиттә, был ил етәкселәренең иң тәүге бурысы! Ләкин милләттең бөгөнгөһөн, иртәгәһен хәл иткән эштәрҙе дәүләт чиновниктарына ғына тапшырыу һәм ниндәйҙер өлгәштәр көтөү — ғәфү ителмәҫлек вайымһыҙлыҡ. Чиновник төп асылында — үҙ вазифаһын ваҡытлыса ғына атҡарыуға тәғәйенләнгән кеше. Ә милләт, дәүләт именлеге һәм үҫеше һағында үҙ бурысын фиҙаҡәр атҡарған юғары үҫешкән үҙаңлы, камил рухиәтле милләтенең, иленең патриоты — шәхес булырға тейеш!