Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Барыһы ла үҙеңдән тора
Шәхси ярҙамсы хужалыҡ алып барып ҡына етеш йәшәп буламы? Был һорауға күптәр яуап эҙләй. Һуңынан берәүҙәр, тырышып-тырышып та хәлләнеп китә алмағас, ҡул һелтәй. Икенселәр бөтөнләй тотоноп та ҡарамай, ғәҙәтенсә, бер һыйыр менән һуғым өсөн үгеҙ йәки тана аҫрауҙы күп күрә. Ләкин шундай тынғыһыҙҙар ҙа бар: беренсеһе килеп сыҡмаһа, икенсе эшкә тотона, хужалыҡ алып барыу өсөн бүтән тармаҡ эҙләй. Ғәҙәттә, шәхси ярҙамсы хужалыҡта ғаилә өсөн төп аҙыҡ етештерелә: картуф, башҡа йәшелсә, һөт, ит. Алда телгә алғанса, күптәр ошоға ҡәнәғәт. Эйе, шуға ла шәхси хужалыҡ “төп” эш урыны тип аталмай, ә “ярҙамсы” һанала. Әйткәндәй, һорау алыуҙар күрһәтеүенсә, Рәсәйҙә ауылда йәшәүселәрҙең 25 проценты уны төп килем сығанағы тип иҫәпләй икән.

Ысынлап та, байтаҡ кеше төп килем сығанағы итеп ҡарай. Альберт Әминев нәҡ ошондайҙар рәтенә инә. Нимәгә генә тотонмай ғүмеренең дүртенсе тиҫтәһен саҡ ваҡлаған, типһә тимер өҙөрлөк йәш ир. Шайморатов исемендәге хужалыҡта ла эшләгән, ситтә лә йөрөп ҡайтҡан. Ләкин Альберт Әнүәр улы шуға ныҡлы инана: шәхси хужалыҡ алып барыуҙан да ҡулайлы алым юҡ бөгөн. Тик бының өсөн тырышлыҡ ҡына етмәй икәнен дә аңлаған. Ҡорал эшләй – ир маҡтана, тигән шикелле, иң тәү техника кәрәклеген белә. Тәүҙә ҡайныһы Фәрит ағайҙың Т-25 тракторын ала. Һуңыраҡ ҙурырағына “үрелә” – ЮМЗ хужаһы була. Ләкин МТЗ-50 тракторынан да ҡулайлы техника юҡ, тип, уныһын ала. Нимәһе менән отошло ул: запчасть етерлек, әрһеҙ, ҡарау, йүнәтеү яғынан да ябай, көслө. Эшләгән кешегә Хоҙай ярҙам итеп тора бит ул – шәхси хужалыҡтарға лизинг алыу буйынса мөмкинлек сыға. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, хәҙер ул программала юҡ. Әминев тәүҙән үк аптырап ҡалмай, бар иҫке техникаһын һата ла лизингка өр-яңы МТЗ-80 тракторы һатып ала. Тәүҙә Шайморатов исемендәге хужалыҡҡа үҙ тракторы менән ярҙамға сыға, 125 гектар ерҙе ҡуртымға биләй. Иген культуралары сәсә. Хәҙер иһә ерҙәрен кире “ҡыҫҡарта”, әсәһенең пай майҙанын ғына ҡалдыра. Уның ҡарауы, техникаһы менән фермерҙарға, ауылдаштарына ярҙам итә. Кемгә бесән сабырға, йыйырға, картуф баҡсаларын һөрөргә, утынға барырға кәрәк – шунда ашыға. Пай һәм ҡуртымға алған ун гектар баҫыуында күп йыллыҡ үләндәр сәсә. Фураж яғына килгәндә, фермерҙар ярҙам иткән өсөн игенләтә түләй.

Йорт эштәрен башлыса әсәһе Фәүзиә апай башҡара. Ҡатыны Минзәлә лә, Ҡыуатов исемендәге республика дауа­ханаһына ауылдан йөрөп эшләүенә ҡарамаҫтан, өйҙә төп терәк, уңған хужабикә. Әйткәндәй, өлкән ҡыҙҙары Илвина ла ошо уҡ дауаханала лаборантка. Ә икенсе ҡыҙҙары Диана туғыҙынсы синыфта уҡый, бәләкәйҙән БДПУ-ла белем алырға хыяллана, юғары уҡыу йортона әҙерлек курстарына йөрөй. Улдары Илнар өсөнсө синыфта уҡый. Шулай булыуына ҡарамаҫ­тан, мал ҡарарға булыша, атаһы эргәһенә техникаға тартыла. Фәүзиә апай ғүмер буйы колхозда малсылыҡта эшләгән. Әле иһә йорт-ҡуранан бушамай. Дөрө­ҫөрәге, тик торорға яратмай.

– Берәр малды тотона башла­һаң, яңынан алығыҙ, әҙен дә ҡарайһың, күбенә лә ошолай уҡ сығаһың, ти әнкәй, – тип йылмая Альберт. – Етмеш дүрт йәштә булһа ла, бер генә лә тик тормай. Барыһы ла иҫән-һау булһын инде…

Мал тигәндән, үҙҙәренә кәрәккәнсә ҡош-ҡорт тота Әминевтәр. Шулай ҙа һыйыр малына өҫтөнлөк бирәләр. Бөгөн ҡураларында ун өс үгеҙ һимертелә, һауым өсөн ике һыйыр тоталар. Йорт-ҡураһына элекке “сереп бөткән” байҙар ҙа көнләшер ине. Уҙған йыл бесән, иген өсөн бик ҙур ангар төҙөгән. Хәҙер “түк”кә уралған бесәнен дә шунда һала, машиналап игенен дә тултыра.

“Шәхси хужалыҡ менән генә йәшәп буламы?” тигән һорауға Әминевтәрҙең тормошо асыҡ миҫал. Була. Ләкин бының өсөн тырышырға, тағы бер тапҡыр тырышырға ғына кәрәк.



Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ
Комментарий өҫтәргә






Бергә-бергә еңелерәк

Бергә-бергә еңелерәк 11.12.2018 // Ауыл хужалығы

Баймаҡ районында ауыл биләмәләре хакимиәттәре башлыҡтары ҡатнашлығында ауыл хужалығы ҡулланыусылары...

Тотош уҡырға 42

Айырылғанды айыу ашар...

Айырылғанды айыу ашар... 11.12.2018 // Ауыл хужалығы

Уҙып барған йылда Күгәрсен районында ауыл хужалығын үҫтереү буйынса конкурсты уңышлы үткән дүрт...

Тотош уҡырға 52

Тырыштарға ярҙам да күрһәтелә

Тырыштарға ярҙам да күрһәтелә 11.12.2018 // Ауыл хужалығы

Учалы аграрийҙары быны яҡшы аңлай. Республика агросәнәғәт комплексын дәртләндереүгә йыл һайын...

Тотош уҡырға 43

Башҡорт һөтө шә-ә-ә-әп!

Башҡорт һөтө шә-ә-ә-әп! 08.12.2018 // Ауыл хужалығы

Францияның Savencia Fromage & Dairy компанияһының генераль директоры Жан-Поль Торрис...

Тотош уҡырға 107

Этҡолдарҙан дәрт һәм дарман алдыҡ

Этҡолдарҙан дәрт һәм дарман алдыҡ 07.12.2018 // Ауыл хужалығы

Башҡортостандың “Иң егәрле ауыл”ында эшһөйәр халыҡ йәшәй....

Тотош уҡырға 80

Беҙгә трактор кәрәк

Беҙгә трактор кәрәк 07.12.2018 // Ауыл хужалығы

Ауыл ерендә хәл итеүҙе көткән проб­лемалар әҙ түгел, һәм уларҙы, әлбиттә, үҙаллы ғына еңеп сығыу...

Тотош уҡырға 72

Толом-толом... сыр үрәләр

Толом-толом... сыр үрәләр 06.12.2018 // Ауыл хужалығы

Үрелгән сәс толомо рәүешендәге ыҫланған сырҙы яратмаған кеше бармы икән? Ул формаһы менән генә...

Тотош уҡырға 87

Башҡорт бал ҡортон... Үзбәкстанға ебәрмәкселәр

Башҡорт бал ҡортон... Үзбәкстанға ебәрмәкселәр 06.12.2018 // Ауыл хужалығы

Бал ҡорттарын ҡышҡылыҡҡа йылы яҡҡа ебәреү тәҡдимен республика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары...

Тотош уҡырға 115

Баҫыуға идара — электроника аша

Баҫыуға идара — электроника аша 02.12.2018 // Ауыл хужалығы

Федоровка районында баҫыуҙарҙы “цифрлаштырыу” башланды. Был эште райондың ауыл хужалығы эштәре...

Тотош уҡырға 81

Фермерға нимә кәрәк?

Фермерға нимә кәрәк? 02.12.2018 // Ауыл хужалығы

Көйөргәҙе районы хакимиәтенең ауыл хужалығы бүлеге белгестәре райондың Мәғлүмәт-консультация үҙәге...

Тотош уҡырға 103

Әкиәттәге кеүек, әммә был — ысынбарлыҡ!

Әкиәттәге кеүек, әммә был — ысынбарлыҡ! 28.11.2018 // Ауыл хужалығы

Саҡмағош районының “Базы” ауыл хужалығы предприятиеһының генераль директоры Вадим Соколов малсылыҡ...

Тотош уҡырға 84

Саҡмағоштар һынатмай

Саҡмағоштар һынатмай 28.11.2018 // Ауыл хужалығы

Башҡортостан ауыл хужалығы консультациялары үҙәге мәғлүмәттәренә ярашлы, республика ауыл хужалығы...

Тотош уҡырға 79