Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Бешмә ҡабат бешермәһен өсөн
Республикабыҙ Рәсәйҙә ауыл хужалығы продукцияһын етештереү буйынса ҡеүәтле төбәктәр исемлегендә. Йөҙҙән ашыу тоҡомсолоҡ ойошмаһы был юҫыҡта һөҙөмтәле эш алып бара, шәхси ихаталарҙағы мал-тыуар ҙа халыҡты ит, һөт менән тәьмин итеү йәһәтенән лайыҡлы өлөш индерә.

Үкенескә ҡаршы, әленән-әле үҙен һиҙҙертеп торған төрлө ҡурҡыныс ауырыуҙар ғына малсылыҡ тармағына ҙур хәүеф тыуҙыра. 2017 йылда Туймазы һәм Бүздәк райондарындағы ваҡиға был юҫыҡтағы кәмселек­тәрҙе күрһәтеп, бөгөн да һаҡ булырға иҫкәртә, һәр эште еренә еткереп башҡарыуҙы талап итә. Ул саҡта малдарҙа дерматиттың – бер, бешмәнең биш осрағы теркәлде. Сирҙең эҙемтәләрен бөтөрөү өсөн 50 миллион һум бюджет аҡсаһы сарыф ителде. Бөтәһе 900 баш һарыҡ, 805 һыйыр малы, 53 сусҡа юҡ ителде. Былтыр Күгәрсендә бесәй ҡотороуы күҙәтелде. Тимәк, был йүнәлештә бер генә минутҡа ла уяулыҡты юғалтырға ярамай.

Азат ЙЫҺАНШИН, Республика ветеринария хеҙмәте идаралығы начальнигы:
– Дәүләт ветеринария хеҙ­мәтенең төп мәсьәләһе – төбәктә бөтә эпизоотик ауы­рыуҙар һәм барлыҡ мал продук­цияһы буйынса хәүефһеҙлекте тәьмин итеү. Беҙҙең республика – ауыл хужалығы малдары һәм ҡорт күсе һаны буйынса Рәсәйҙә әйҙәүсе төбәктәрҙең береһе. Алдағы көндәрҙә һыйыр һәм ваҡ малдарҙы – бер миллион, сусҡаны – 500 меңгә, атты – 120 меңгә, ҡорт күсен – 350 меңгә, ҡош-ҡортто 11 миллион башҡа еткереү маҡсаты ҡуйыла.


Мәғлүм булыуынса, Рәсәйҙә инфекция буйынса эпизоотик хәл, шул иҫәптән хайуандар өсөн айырыуса хәүефле ауырыуҙар йылдан-йыл насарлана. Илдең төрлө төбәктә­рендә аҙна һайын тигәндәй уларҙың яңынан теркәлеүе күҙәтелә. Ҙур биләмәләрҙе ялмап алған сирҙәр кешеләр ғүмере өсөн дә ҡурҡыныс.

Башҡортостанды инфекция ауырыуҙары буйынса имен булмаған төбәктәр уратып алған. Был африка сусҡа тағу­ны, ҡош киҙеүе, бешмә, ҡотороу, туберкулез, бруцеллез, нодуляр дерматит кеүек ҡурҡыныс ауырыуҙарҙы таратыуға даими хәүеф тыуҙыра. 2017 йылда, республикала 40 йылдан һуң, Туймазы һәм Бүздәк райондарында хайуандар бешмәһенең биш осрағы теркәлде. Сир бер эшҡыуарҙың ветеринария хеҙмәте менән кәңәшләшмәй республикаға һарыҡтар алып ҡайтыуына бәйле килеп сыҡты. Һөҙөмтәлә бюджетҡа 50 миллион һумдан ашыу зыян килде. Былтыр иһә Учалыла законһыҙ рәүештә ситтән хайуандар алыу сәбәпле, 35 йылдан һуң бруцеллез ауырыуы үҙен һиҙҙертте – ваҡ һәм йылҡы малдарында 13 осраҡ теркәлде. Шулай уҡ хайуандарҙың ҡоторған 12 осрағы хәүефкә һалды. Быларҙың барыһына ла тиерлек даими күҙәтеү булмау, ҡайҙандыр хайуандар һәм ҡоштар, шулай уҡ ит продукцияһы алып килгәндә ветеринария хеҙмәте менән кәңәшләшмәү төп сәбәп булып тора.

Артабан бындай күңелһеҙ хәлдәрҙе булдырмау өсөн республикалағы барлыҡ төр хужалыҡтарҙағы мал-тыуарҙы теркәргә кәрәк. Былтыр Рәсәйҙә ауыл хужалығы малдарын, шулай уҡ ҡорт күстәрен идентификациялау башланды. Был теге йәки был хайуандың ниндәй хужалыҡҡа ҡарауы, уларға ниндәй ветеринар-профилактик саралар үткәрелеүе хаҡында мәғлүмәт алыуға булышлыҡ итәсәк.

14 ғинуарға ҡарата республи­каның барлыҡ хужалыҡтарында һыйыр малының – 83, һарыҡ-кәзәләрҙең – 72, аттарҙың – 46, сусҡаның – 81, бал ҡортта­рының 0,7 проценты идентифи­кацияланған. 13 райондың шәх­си ихаталарында хайуандар тулыһынса тамғаланған. 1 ап­релгә тиклем республикала барлыҡ ауыл хужалығы хайуандарын теркәүҙе тамамлау бурысы ҡуйыла. Ә 1 майға – ҡорт күстәрен. Шулай уҡ бесәй һәм эттәргә чиптар ҡуйыу дауам итә.

Автор: И. ХАҠОВ яҙып алды
Фото: 2qm.ru


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Агрохоздар төҙөргә кәрәк

Агрохоздар төҙөргә кәрәк 15.02.2019 // Ауыл хужалығы

Советтар Союзы тарҡалыу менән завод-фабрикалар, колхоз-совхоздар юҡҡа сыҡты. Предприятиеларҙың...

Тотош уҡырға 80

Өмөтбайҙың киләсәге өмөтлө

Өмөтбайҙың киләсәге өмөтлө 15.02.2019 // Ауыл хужалығы

Бәләкәй ауылдың маҡсаттары ҙурҙан....

Тотош уҡырға 71

Кушнаренкола яңы эш урындары барлыҡҡа килә

Кушнаренкола яңы эш урындары барлыҡҡа килә 14.02.2019 // Ауыл хужалығы

Быйыл Кушнаренко районында ете мең баш һауын һыйырға иҫәпләнгән ҙур малсылыҡ комплексы төҙөлә...

Тотош уҡырға 106

Яңы комплекс төҙөләсәк

Яңы комплекс төҙөләсәк 14.02.2019 // Ауыл хужалығы

Федоровка районының Покровка ауылында малсылыҡ комплексы төҙөләсәк. Инвестиция күләме – 4 миллиард...

Тотош уҡырға 110

“Алға”лар һәр ваҡыт алда

“Алға”лар һәр ваҡыт алда 13.02.2019 // Ауыл хужалығы

Республика хужалыҡтарында бөгөн мал ҡышлатыуҙың иң ҡыҙыу осоро....

Тотош уҡырға 57

Һәүкәштең дә үҙ көйө

Һәүкәштең дә үҙ көйө 11.02.2019 // Ауыл хужалығы

“Раевка” ауыл хужалығы предприятиеһының Казанка һөтсөлөк фермаһы һауынсыһы Татьяна Предатченко...

Тотош уҡырға 75

Бал ҡортоноң наҙы бар

Бал ҡортоноң наҙы бар 08.02.2019 // Ауыл хужалығы

Ҡортсоларҙың йыл әйләнәһенә хәстәре дауам итә. Тап ошо йәһәттән Ҡариҙел район хакимиәтендә...

Тотош уҡырға 87

Бал ҡортоңа тамға һалдылармы?

Бал ҡортоңа тамға һалдылармы? 06.02.2019 // Ауыл хужалығы

Республикала малдарҙы танып-белеү буйынса эш башланды. Һәр бер башҡа үҙенсәлекле һан беркетелә. Уны...

Тотош уҡырға 137

Урмансылар хәҙер иген үҫтерә, ит етештерә

Урмансылар хәҙер иген үҫтерә, ит етештерә 06.02.2019 // Ауыл хужалығы

Үҙгәртеп ҡороуҙар һөҙөмтәһе — ус төбөндә 2019 йыл — “Урал-Тау” ауыл хужалығы хеҙмәткәрҙәре өсөн...

Тотош уҡырға 111

"Ҡанатлы" быҙауҙар тыуған

"Ҡанатлы" быҙауҙар тыуған 05.02.2019 // Ауыл хужалығы

Балтас районында була был хәл. Мағашлы – Алмантай ауылы фермаһында быҙауҙар "ҡанатлана" башлаған....

Тотош уҡырға 297

Малсылыҡ – тырыштар иңендә

Малсылыҡ – тырыштар иңендә 05.02.2019 // Ауыл хужалығы

Малсылыҡҡа, үҫемлекселеккә нәҡ ауылда тыуып үҫеп, яҙмышын ер менән бәйләргә батырсылыҡ иткән...

Тотош уҡырға 143

Етәксеһе уңған икән, хужалыҡ та алда