Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Бала саҡ, йәшлек йылдарында ауылда кино күрһәткән миҙгелдәрҙе кем генә хәтерләмәй икән?! Хәҙер киноға йөрөүҙәрҙе телевизор, интернет алмаштырҙы, ә шулай ҙа хәтирәләр һаман да күңелде йылыта. Уларҙың береһе менән уртаҡлашырға булдым.

Беҙҙең өй клубтан йыраҡ түгел. Ә клуб тигән бина ғәйәт ҙур, тик тәҙрәләре генә бер яҡта урынлашҡан. Улар алтау, барыһы ла бик ҙур. Таҡта ишектән инәһең, шунан оҙон солан ҡаршы ала. Ишек алдында билет һаталар. Билет – ул бик ҡәҙерле ҡағыҙ киҫәге, тик кино бөткәс, уның кәрәге ҡалмай.
Клуб яҡын булғас, киноны мин гел бушлай ҡарайым. Бушлай тип, бының өсөн гел одеял йәки балаҫ алып барам үҙем менән. Нәҡ улар бушлай ҡарарға ярҙам итә лә инде. Ни өсөн тигәндә, ҙур тәҙрәләрҙе балаҫ менән ҡапларға кәрәк, шунан клуб эсе ҡараңғылана.
Клубтың төкәтмәһе бар, уны “кинобудка” тип йөрөтәләр. Шуның кескәй тәҙрәһенән яҡты атылып сыға ла сәхнәләге ап-аҡ сеп­рәккә төшә, унда һүрәттәр барлыҡҡа килә. Ошо һүрәттәр кино була ла инде.
Кино аҙнаһына бер йәки ике тапҡыр ки­лә. Уның буласағын белдереп, магазин ише­генә ҙур ҡағыҙ яҙып эләләр. Әлегә мин яйлап ижекләп уҡыйым, белдереүҙе уҡый беләм.
Фильм ҡарарға бар халыҡ әҙерләнә. Тәүҙә беҙгә, йәғни бала-саға өсөн кино бу­ла, кис, ҡараңғы төшкәс, ололарға күрһә­тәләр. Кино килгән һайын Ғәйзулла бабай гел: “Нумый (немой) түгелме икән?” — тип һорар ине. Был һорауын аңламай инем мин ул саҡта. Тышта дөрөлдәүек дөрөл­дәһә, кино башланды тигәнде аңлата. Мин шунда уҡ ҡултыҡ аҫтына балаҫты ҡыҫты­рып, клубҡа йүгерәм...
Бөгөн уны Үәскә күрһәтә икән. Юрка менән Үәскә алмашлап йөрөй шулай. Миңә Үәскә “үт” тип ишараланы, ә Тимерҙе (Тимерғәле) ҡулынан тотҡан да үткәрмәй тора.
– Өс тин? Был аҡсаға бит һин бер кү­ҙең­дең яртыһы менән генә ҡарарға тейешһең, – тип минең дуҫтан көлөп маташа.
– Нимә булды, Тимер, ниңә илайһың? — тип һорайым.
– Ике тинемде юғалттым, өс тингә Үәскә индермәй, – тип яуапланы Тимер, мыш­ҡылдап.
– Мә, минең ике тинем бар, әйҙә, инәйек тә йәһәтерәк урын алайыҡ, – тип инергә уйлаһам, Үәскә риза булманы ла ҡуйҙы.
– Үәскә, тағы нимә булды? – тим.
– Уның күҙе ҙур, киноны ныҡ ҡарай, – тип киреләнә.
Тимерҙең күҙҙәре, ысынлап та, ҙур, матур шул. Минең асыуым килде, телләшә башланым.
– Һинең танауың да, ҡолағың да ҙур, – тип ҡолаҡтарына, ҡыярға оҡшаған танауына ишаралап, тағы ла нимәлер әйтәм тип ауыҙымды асыуым булды, ул минең ҡо­лағымдан эләктереп тә алды. Мин ауыр­тыуҙан түҙмәй, ҡысҡырып ебәрҙем хатта. Ярай әле дуҫым Тимер аптырап торманы – уның бармағын тешләп алды. Ул ҡулын ысҡындырғас та ҡолағымды тотҡан килеш солан буйлап йүгерҙем. Артымдан Үәскә ҡыуалай, ҡулымдағы бала­ҫымды тотто тигәндә генә битенә бәрҙем дә ишеккә ынтылдым һәм кемгәлер килеп бәрелдем.
Был Фәнил ағайым булып сыҡты. Ул беҙгә нәҫел тейешле, ауылда уны иң ҙур кеше тиҙәр. Үәскәнең танауы, Тимерҙең кү­ҙе ҙур булһа, ә бына Фәнил ағайҙың ҡул­дары ҙур. Уның өс литрлы банканы бер ҡулы менән генә тотоп айран эскәнен үҙ күҙҙәрем менән күрҙем, валлаһи. Ә миңә стаканды ике ҡуллап тотоп эсергә кәрәк. Вәт унда ҡул, исмаһам! Ул мине һыңар ҡулы менән генә күтәреп алды ла нимә булғанын һорашты. Мин ҡолағымды ыуа-ыуа барыһын да түкмәй-сәсмәй һөйләп бирҙем. Ағайым миңә сығып торорға ҡушты.
Күп тә үтмәне, ул Тимер менән икебеҙҙе саҡырып алды ла киноға инергә ҡушты. Был хәлдән һуң Үәскә кино күрһәткәндә байтаҡ ҡына бушлай инеп йөрөнөк. Ул килмәй торһа, ауырып киттеме икән, тип ҡурҡа һәм уны һағынып көтә инек...

Ҡырмыҫҡалы районы.



Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ
Комментарий өҫтәргә






“Тормошта әүҙемлек кәрәк”

“Тормошта әүҙемлек кәрәк” 05.12.2018 // Башҡорт донъяһы

Сығымдар үҙен аҡлай. Рәсәй һәм Азия илдәре араһында мөнәсәбәттәр яҡшырған һуңғы осорҙа экзотик...

Тотош уҡырға 106

“Юлымды табыуыма шатмын”

“Юлымды табыуыма шатмын” 05.12.2018 // Башҡорт донъяһы

Тыуған илен донъяға күрһәтмәксе. Айнур Асҡаров – йәш режиссер, “Өфөнән һөйөү менән”, “Еңмеш”,...

Тотош уҡырға 75

“Яҡташтарым менән тик үҙебеҙҙең телдә һөйләшәм”

“Яҡташтарым менән тик үҙебеҙҙең телдә һөйләшәм” 05.12.2018 // Башҡорт донъяһы

Геройҙары ижадҡа этәргес бирә. – Әгәр үҙебеҙҙең телдә үҙебеҙ һөйләшмәһәк, кемгә кәрәк ул? – тип...

Тотош уҡырға 93

Башҡорттар хаҡында – “Bashkort 2.0”

Башҡорттар хаҡында – “Bashkort 2.0” 05.12.2018 // Башҡорт донъяһы

Күптән түгел башҡорт йәмәғәтселеге ҡыуаныслы хәл кисерҙе: өр-яңы форматтағы “BASHKORT 2.0”...

Тотош уҡырға 69

Башҡорттар – тау эшенә нигеҙ һалыусылар

Башҡорттар – тау эшенә нигеҙ һалыусылар 20.11.2018 // Башҡорт донъяһы

Свердловск өлкәһе башҡорттары аҫаба халыҡ булыуын иҫбатлап, төрлө саралар ойоштора. Свердловск...

Тотош уҡырға 100

“Башҡорт халҡы – ул бит  бал ҡорто һымаҡ”

“Башҡорт халҡы – ул бит бал ҡорто һымаҡ” 16.11.2018 // Башҡорт донъяһы

Уртаҡ ғәмәлдәрҙе тормошҡа ашырабыҙ. Тап ошо һүҙҙәр менән башланы сығышын Түбәнге Кама ҡалаһының...

Тотош уҡырға 265

Мәркәздә лә башҡорт булып ҡалыу еңелме?!.

Мәркәздә лә башҡорт булып ҡалыу еңелме?!. 30.10.2018 // Башҡорт донъяһы

Мәскәүҙәге милләттәштәребеҙҙең зиһен байлығы – Башҡортостанға бүләк. Мәскәү ҡалаларын матур тиҙәр,...

Тотош уҡырға 1266

Башҡорт балы – халҡыбыҙ һағы

Башҡорт балы – халҡыбыҙ һағы 19.10.2018 // Башҡорт донъяһы

Милли байлығыбыҙҙы үҙ мәнфәғәтебеҙҙә файҙалана беләбеҙме? Белеүебеҙсә, 2021 йылда беҙҙә ХLVII...

Тотош уҡырға 134

Кәмәлек буйҙарында ҡунаҡта

Кәмәлек буйҙарында ҡунаҡта 31.08.2018 // Башҡорт донъяһы

Һарытау башҡорттары хаҡында һөйләгән һайын һөйләге килә... “Функционально-структуральный метод П.Г....

Тотош уҡырға 283

Бөрйән балы – башҡорт даны!

Бөрйән балы – башҡорт даны! 24.08.2018 // Йәмғиәт / Башҡорт донъяһы

Бар донъяға танылыу яулаған Бөрйән балын кем генә белмәй икән? Һуңғы йылдарҙа ул райондың ғына...

Тотош уҡырға 255

“Салауат рухы беҙҙе ҡурсаланы”

“Салауат рухы беҙҙе ҡурсаланы” 24.08.2018 // Башҡорт донъяһы

Батырыбыҙҙың һуңғы төйәге – Эстониялағы Палдиски ҡалаһына милләттәштәребеҙҙең юлы өҙөлмәй. Йәй...

Тотош уҡырға 270

ХӘТЕР ҘӘ, ХӨРМӘТ ТӘ, ӨМӨТ ТӘ

ХӘТЕР ҘӘ, ХӨРМӘТ ТӘ, ӨМӨТ ТӘ 16.08.2018 // Башҡорт донъяһы

...Кем машинала, кем йәйәүләп Бүжә тауы яғына ашыға. Ғүмәрҙәр өсөн бөгөн бында ҙур мәғәнәгә эйә...

Тотош уҡырға 623