Кемдәр ул яйыҡтар?Башҡорттарҙың халыҡ булып ойошоуы, Уралда уларҙың ҡасандан бирле йәшәүе тураһындағы мәсьәлә – фәндә иң бәхәсле проблемаларҙың береһе. Мәҫәлән, урындағы тарихсыларҙың күбеһе, ата-бабаларыбыҙ Көньяҡ Уралға IX – X быуаттарҙа ғына килгән, уға тиклем бында фин-уғыр, боронғо иран телле ҡәбиләләр йәшәгән тигән ҡараш яҡлы. Иң абруйлы автор академик Р. Ғ. Кузеев булһа, был фекерҙе профессор В. А. Иванов, фән кандидаттары Г. Н. Гарустович, И. В. Антонов берҙәм яҡларға тырышты. Был ғалимдарҙың, шул иҫәптән академик Р. Ғ. Ку­зеевтың да, хеҙмәттәрендә уларҙың ҡарашын нигеҙләрлек дәлилдәр килтерелмәй. Тимәк, уны уйлап сығарылған төшөнсә тип ҡарарға кәрәк.
Ком: 0 // Уҡынылар: 51 тапҡыр // Тотош уҡырға
Сит ерҙең гөлөнән үҙ ереңдең дегәнәге артыҡБөгөн ир-егеттәребеҙҙең ғаиләһен ҡарау, йорт һалыу, балаларын уҡытыу өсөн ер аяғы, ер башына аҡса эшләргә сығып китеүенә өйрәнеп тә бөткәнбеҙ. Был хәлгә ҡарата ике төрлө ҡараш йәшәй. Берәүҙәр, булмағанды көтөп, ҡул ҡаушырып эшһеҙ өйҙә ятҡансы, ситтә бәхетеңде эҙләп ҡарау яҡшыраҡ, тиһә, икенселәр иһә үҙ еренә берегеп, хужа булып йәшәй алмай, ситкә китергә мәжбүр булғандарға йәлләп тә, борсолоп та ҡарай. Ә бит ирҙәр генә түгел, ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙ араһында ла эш эҙләп сит илгә сығып киткәндәр һаны ишәйә бара. Кешене эсәр һыуы, ейәр ризығы йөрөтә, тиһәләр ҙә, яҙған ризығыңдың ситкә сәселмәүе барыбер ҙә яҡшыраҡтыр ул.
Тормош мәшәҡәттәрен йырып сығыу өсөн ғаиләһен ҡалдырып, Себер тарафтарында эшләп ҡайтҡан бер ағай менән ошо хаҡта әңгәмәләштек.
Ком: 0 // Уҡынылар: 49 тапҡыр // Тотош уҡырға
Ҡайҙа ғына йәшәмәй милләттәштәребеҙ: Силәбе, Ырымбур, Ҡурған, Свердловск, Һамар, Һарытау өлкәләрендә, Пермь крайында, Татарстанда, Ханты-Манси һәм Ямал-Ненец автономиялы округтарында, Беларусь, Тажик-стан, Төркмәнстан, Украина, Венгрия, Германия, Ҡытай, Төркиә, Япония кеүек сит илдәрҙә. Үҙ телдәрен, мәҙәниәтен онотмайынса тарихи тамырҙарын барлаған, тыуған ерҙәренән килгән ватандаштарыбыҙҙы туғанылай күреп хөрмәт күрһәткәндәр ҙә бихисап, һәм был ҡыуаныслы.
Ком: 0 // Уҡынылар: 58 тапҡыр // Тотош уҡырға
“Ҡаҙ ҡанаты ҡат-ҡат була…”Ошо йыр әле ауылдарҙа йыш яңғырайҙыр, сөнки иң күңелле байрамдарҙың береһе – Ҡаҙ өмәләре бара. Баҡса эштәрен теүәлләп, ерҙең уңышын йыйып, мөгәрәп-баҙҙарға тултырып ҡуйғас, ҡош-ҡорт һанап, ҡураға бикләү, унан уларын эшкәртергә сират етә. Мәшәҡәтле һаналһа ла, аҙағы һөйөндөргөс. Үҙең үрсеткән, аҫраған хәләл ризығың ғаилә ҡаҙнаһын тулыландырып, ҡыш буйы табындарҙы йәмләй. Шулай йәшәй ауыл кешеһе.
Ком: 0 // Уҡынылар: 96 тапҡыр // Тотош уҡырға
Шәл бәйләнем, шәл бәйләнем...Башҡорт шәле байрамы республикабыҙҙа даими ойошторола. Мәҫәлән, тиҙҙән тағы ла сара көтөлә – Өфөлә, Ҡала мәҙәниәт һарайында 26 ноябрҙә нәҡ Әсәйҙәр көнөнә тура килтереп, сираттағы фестиваль-конкурстың үтеүе осраҡлы түгел. Эшләгәндә ҡулдарына күҙ эйәрмәгән әсәй-инәйҙәр, ҡояш менән бергә тороусы өлгөр апай-еңгәйҙәр көн-төн тимәй күҙ нурҙарын түгеп бәйләгән йомшаҡ та, йылы ла шәлдәрҙе донъяның бүтән бер ерендә лә осратырмын тимә!
Ком: 0 // Уҡынылар: 183 тапҡыр // Тотош уҡырға
Балҡып ятҡан бәхет барКөтөүсе Мөхәммәтшәриф Ҡыуатов төшкө ашҡа ҡайтып атынан төшөүе булды, шуны ғына көтөп йөрөгән кинйә ҡыҙы Әлмира, ғәҙәттәгесә, еңел генә һикереп эйәргә ултырҙы ла сабып сығып та китте. Ҡото осҡан атаһы: “Өйрәтелмәгән тай бит ул. Туҡта!” – тип ҡысҡырғанда ат тиҙлеген шәбәйткәйне инде. Быуыны ла нығынып өлгөрмәгән Әлмира, малҡайҙы туҡтатырға теләп, ҡысҡырып, йүгәнде бар көсөнә тартып ҡарай, ә ул, киреһенсә, ярһыулана ғына. Ҡыҙыҡай шығырлатып ялға йәбешә лә күҙҙәрен сытырлатып йома. Ҡолаҡтарында елдең геүелдәүе көсәйгәндән-көсәйә, бер-бер артлы алҡалары, сәсендәге таҫмалары осоп төшөп ҡала. Баш бирергә теләмәгән тай менән ныҡышмал ҡыҙ бала шулай ялан-ҡырҙар аша елә торғас, малҡай хәлдән тая һәм туҡтай.
Ком: 0 // Уҡынылар: 200 тапҡыр // Тотош уҡырға
Илһөйәрлек йәйеБыйыл Белорет районында һис ҡасан күрелмәгәнсә бәрәкәтле йыл булды. Бәрәкәт тигәнем һис тә тәбиғәт шарттарына бәйле түгел, ә яҡташтарым күңелендә илһөйәрлек тойғоһо күтәрелеүендә.
Республикабыҙҙың һуңғы 250 йыллыҡ тарихына ғына күҙ һалғанда ла, Көньяҡ Уралдың башҡорттар йәшәгән тау-урманлы төбәгенең ярайһы ҙур өлөшөн хәҙерге Белорет районы (Тамъян-Ҡатай кантоны) биләгән. Бында тиҫтәләгән тау-металлургия үҙәктәре урынлаша. Уларҙы сеймал менән тәьмин итеү өсөн заводтар тирәләй йөҙәрләгән ауыл барлыҡҡа килә. Тиҫтәләгән мең кеше заводтарҙы сифатлы руда менән тәьмин итеү кәсебендә үҙ урынын таба, күптәр урман ҡырҡып, күмер үртәүгә йәлеп ителә.
Ком: 0 // Уҡынылар: 89 тапҡыр // Тотош уҡырға
Аралар алыҫ булһа ла…Ташкент ҡалаһының иң гүзәл биналарынан һаналған Төркөстан һарайында яңыраҡ З. Вәлиди исемендәге Башҡорт милли-мәҙәни үҙәгенең 25 йыллығы айҡанлы байрам үткәрелде.
Был сараға Үзбәкстандағы Рәсәй илсеһе В.П. Тюрденев, Рәсәй менән хеҙмәттәшлек вәкиллеге етәксеһе В.Н. Шулика, Үзбәкстандың Мәҙәниәт министрлығына ҡараған сит илдәр менән бәйләнештәр комитеты рәйесе урынбаҫары К.Н. Ишанходжаев, башҡорттарҙың аҡһаҡалы Р.А. Ғиниәтуллин һәм башҡа милли үҙәктәрҙән рәсми вәкилдәр саҡырылды.
Ком: 0 // Уҡынылар: 141 тапҡыр // Тотош уҡырға
Башҡортостан мөхтәриәтен иғлан итеүБольшевиктар Петроградта хакимлыҡ итә башлау менән, Рәсәй ҡул аҫтындағы милләттәрҙең үҙаллылығын таныуҙары хаҡында 2 ноябрҙә тарихи декларация ҡабул итте. Башҡорт Мәркәз шураһы, был хаҡта кәңәшләшеп, иғлан ителгән декларациянан файҙаланып маташмаҫҡа һәм халыҡты бындай пропаганданан алданыуҙан ҡурсалап, 11 ноябрҙә тарихҡа ингән “Беренсе һанлы фарман”ды (Приказ № 1) нәшер иттек.
Ком: 0 // Уҡынылар: 89 тапҡыр // Тотош уҡырға
Ғәҙел ДальЫрымбур – ҙур һәм данлы өлкә. Ошо төбәктең йылъяҙмаһы, йәшәйеше менән бөйөк Александр Пушкин, шағир-философ Тарас Шевченко, мәшһүр рус яҙыусыһы Сергей Аксаков, донъяла беренсе космонавт Юрий Гагарин, дирижер, музыкант Мстислав Ростропович кеүек атаҡлы уҙамандар шәхсән таныш булған. Бөйөк Ватан һуғышы башланғандың иртәгәһенә үк патриот-шағир Муса Йәлил дә Шарлыҡ военкоматына инеп, доброволец ғаризаһын ҡалдыра. Үҙебеҙҙең башҡорт әҙиптәренән Мөхәмәтша Буранғолов, Дауыт Юлтый, Сәғит Агиш, Зиннур Ураҡсин, замандаштарҙан Рауил Бикбаев, Хисмәт Юлдашев һәм башҡалар – Ырымбурҙан сыҡҡан шәхестәр.
Түбәндәге яҙмаларҙың авторы – Рәсәй һәм Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы, Өфө ҡалаһының почетлы гражданы, С. Т. Аксаков исемендәге йорт-музей һәм фонд етәксеһе, билдәле сәйәхәтсе М.А. Чванов. Әйткәндәй, уның “Ғәҙел Далде ебәрегеҙ!” тигән мәҡәләһе Мәскәү нәшриәтендә баҫыласаҡ китабына тулыһынса ингән.
Ком: 0 // Уҡынылар: 77 тапҡыр // Тотош уҡырға
Артҡа 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ... 51 Алға
Бит башына