Ҡәҙерле “Башҡортостан” гәзите редакцияһы! Мин һеҙгә Ишембай районының Ҡанаҡай ауылы халҡы үтенесен еткерәм.
“Элек башҡорт ерҙәре бер әсмүхә сәйгә һатылған”, тип, үткәндең тетмәһен тетәбеҙ, ата-бабаларыбыҙҙың намыҫын бысратабыҙ. Ә үҙебеҙ бөгөн — аң-белем кимәле, фән үҫешкән мәлдә — берәй нәмә эшләй алабыҙмы һуң? Беҙҙән һорап торалармы? Юҡ, әлбиттә. Барлыҡ тәбиғи байлыҡ — байҙар, намыҫһыҙҙар ҡулында. Хатта эсәр һыу ҙа, һулар һауа ла уларҙыҡы: теләһәләр — бысраталар, теләһәләр — һаталар. Халыҡты көпә-көндөҙ талайҙар.

Зөһрә Ҡотлогилдина “Үткәндәрҙең ҡәҙерен белһәк ине” тигән мәҡәләһендә (“Башҡортостан”, 2012 йыл, 44-се һан) Өфөләге бер мәктәп директорының тупаҫ ҡылыҡтарын миҫал итеп күрһәтә. Бындай хәл ауыл мәктәптәрендә лә йыш осрай. Һуңғы осорҙа үҙ белдеге менән генә эш иткән, коллегаларын һәм ата-әсәләрҙе хөрмәт итмәгән, эш алымдары ҡурҡытыуға, ялағайлыҡҡа ҡоролған мәктәп директорҙары йыш осрай түгелме? Бындай баш-баштаҡлыҡты ике-өс йыл элек Ырымбур өлкәһенең Аллабирҙе урта мәктәбендә күрергә яҙғайны.
Директор ханым (Башҡортостандың атҡаҙаған уҡытыусыһы!) мәктәп стенаһына академик Зиннур Ғәзиз улы Ураҡсинға иҫтәлекле таҡтаташ ҡуйыуға ҡаршы ниҙәр генә ҡылманы! Район йәмәғәтселегенә, Ырымбур башҡорттары ҡоролтайына, ауыл халҡына ҡаршы ике йыл самаһы көрәште ул.

Ил Президентын да һайланыҡ, партияларға ҡарата ҡарашыбыҙҙы ла күрһәттек. Беҙҙең теләк шул: артыҡ серегән байҙар һәм берәҙәктәр булмаһын ине. Эш урындарын сит ил граждандарына биреп, аҫаба халыҡ төрлө тарафҡа таратылмаһын, ер-һыу бүлгеләп һатылмаһын.
Тормош ныҡ үҙгәрҙе. Байҙар, бер-береһен уҙҙырып, мөлкәт туплай, һәр балаһына иҫ китмәле йорттар һала. Ә ғүмер буйы әсе тир түгеп эшләүселәр нисек торлаҡлы булырға тип баш вата. Уйландырған мәсьәләләр бик күп. Мәҫәлән, малсылыҡ фермалары ҡайҙа булды?

Бөгөн Ғүмәр ауылы халҡын борсоған мәсьәлә бик күп. Тыуған яғыбыҙҙың ғорурлығы булған һәм ауылыбыҙҙың боронғо исемен һаҡлаған Бүжә тауы эргәләп аҡҡан, Ағиҙел йылғаһына ҡойғанға тиклем ун ауылды һыу менән тәьмин иткән Егән йылғаһы, тау аҫтынан урғылып сыҡҡан саф һыулы Ҡаран шишмәһе хәүеф аҫтында.
Тауыбыҙ тәбиғәт ҡомартҡыһы ғына түгел, ә ошо төбәк халҡын йәшәтеүсе һыу сығанаҡтарын байытыусы ла.
Йылдан-йыл һайыға барған Егән йылғаһы ер аҫтына инеп юғалһа, малсылыҡ, ҡортсолоҡ менән шөғөлләнгән халыҡтың тормошо нисек булырын күҙ алдына килтереүе лә ҡурҡыныс.

Гәзит уҡыусылар был мәҡәләмде һаман бер балыҡ башын сәйнәү тип ҡабул итер, бәлки. Һүҙем — йәнә “һуғыш балалары”на ил Хөкүмәтенең ҡарашы тураһында. Уларға “Ветерандар тураһында”ғы Закон буйынса льготалар билдәләнгән. Тик Дәүләт Думаһы депутаттары ошо быуын хаҡында хәстәрлек күреүҙе арттырыу кәрәклеген онота шикелле.
Был мәсьәләгә ҡарата “Ветеран” гәзитенең 13-сө һанында (2011 йыл, апрель) “Необыкновенный статус” тигән мәҡәлә баҫылып сыҡты. Унда ярҙамдың юҡлығы телгә алына һәм закон проектын әҙерләүселәр менән ҡабул итеүселәр аңлы рәүештә беҙҙең категорияны “Ветерандар тураһында”ғы Федераль закондың 2-се пунктының 21-се статьяһына индермәне, тиелә.