Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Нефть, нефть, нефть...
Хәҙерге заманда “нефть” һәм “донъя иҡтисады” тигән һүҙҙәр бер үк мәғәнәлә әйтелә. Углеводород сеймалы мул булған дәүләттәр сит илдәргә, нигеҙҙә, шул продукцияны ғына һата. Рәсәйҙең дә, Башҡортостандың да экспорт күләмен, нигеҙҙә, нефть һәм газ тәшкил итеүе һәр кемгә мәғлүм. “Нефть энәһе”н иҡтисад өсөн наркотик тип атауҙары дөрөҫмө? Был сеймал ятҡылыҡтары эшкәртелеп бөтһә, ни ҡылырбыҙ? Башҡортостандың киләсәк үҫеше нефть менән һәм унһыҙ нисек күҙаллана?
Бөгөн яғыулыҡһыҙ бер ҡайҙа ла бер нәмә лә эшләп булмай һәм нефттең иҡтисадҡа нигеҙ булыуы шуның менән аңлатыла ла. Предприятиеға төрлө сеймал һәм материалдар ташыуҙан, ундағы ҡорамалдарҙы эшләтеү өсөн электр энергияһы етештереүҙән, биналарын яҡтыртыу һәм йылытыуҙан алып әҙер тауарҙы кибеттәргә ташыуға саҡлы һәр этапта яғыулыҡ ҡулланырға тура килә. Тимәк, яғыулыҡ хаҡының күтәрелеүе барлыҡ тауар һәм хеҙмәттәрҙең дә үҙенән-үҙе ҡиммәтләнеүенә килтерә. Бына ни өсөн бөтә донъя нефть биржаһындағы курстың ни саҡлы булыуын даими күҙәтә. Яғыулыҡтан тыш нефть химияһы тармаҡтарында ла (дарыу, косметика, полимер әйберҙәр, синтетик туҡыма, медицина ҡорамалдары, минераль ашлама һәм башҡалар) углеводород сеймалының төп матди сығанаҡ булыуын иҫәпкә алһаҡ, “ҡара алтын”дың бөгөнгө замандың төп таянысы икәнлеге нығыраҡ аңлашыла төшөр.
Бөгөн донъяла тәүлегенә 100 миллион баррелдән ашыу (бер баррель тоннаның етенән бер өлөшөн тәшкил итә) нефть сығарыла. Тәбиғи, һәр ил үҙ ятҡылыҡ­тарын йылдамыраҡ эшкәртергә, донъя баҙарына күберәк нефть сығарырға ынтыла, ләкин, иҡтисади закондарға ярашлы, конкуренцияның көсәйеүе хаҡтарҙың төшөүенә килтерә. Һөҙөмтәлә был дәүләттәрҙең ҡаҙнаһы ла ҙур зыян күрә. Шуға күрә нефть сығарған илдәрҙең күпселеге ОПЕК ойошмаһына берләшкән, улар ошо сеймалдың 62 процентын үҙ ҡулында тота һәм уның артыҡ күп сығарылыуына юл ҡуймай. Былтыр ноябрь аҙағында, мәҫәлән, улар был етештереүҙе 3,5 процентҡа кәметергә һүҙ ҡуйышҡайны. Бер ай үтеүгә был ойошмаға инмәгән, ләкин нефть сығарған тағы ла 11 ил (шул иҫәптән Рәсәй), Веналағы эшлекле осрашыуға йыйылып, ошо уҡ күрһәткескә риза булыуҙары тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйҙы. Тимәк, нефть – ул бер юлы сәйәсәт тә.
Башҡортостан тиҫтәләрсә йыл нефть республикаһы булыуы менән ғорурланып йәшәне, республикабыҙҙың илдәге социаль-иҡтисади яҡтан алдынғы төбәктәрҙең береһе булыуын да, нигеҙҙә, шул тәьмин итте. Ә бөгөн был тармаҡтың хәле һәм беҙҙең төбәктең үҫешенә йоғонтоһо тураһында нимә әйтергә мөмкин?
Былтыр көҙ беҙ “Башнефть” йәмғиәтен контролдә тотоусы акционерҙың дүртенсе тапҡыр алмашыныуына шаһит булдыҡ: уның дәүләт ҡарамағында булған 50,08 процент акцияларын 329,7 миллиард һумға “Роснефть” һатып алды. Ни өсөн ошо компания икәне билдәле – иң ҙур хаҡты ул тәҡдим итте. “Башнефть” акцияларының 25 процентын Башҡорт­остан Хөкүмәте үҙ ҡулында тота. Рәсәй Президенты Владимир Путин белде­реүенсә, республика етәкселеге быға саҡлы ла акциялар пакетына идара итеүгә йоғонтоно һаҡлап ҡалыуҙы һораған һәм хәҙер уның үтенесе ҡәнәғәтләндерелгән.
Ниңә икәне аңлашылалыр, был турала Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов уҙған йылдың башында уҡ ТАСС агентлығына биргән интервьюһында асыҡ итеп әйткәйне: “Беҙ ошо пакеттың республика Хөкүмәте ҡарамағындағы өлөшөн һатырға йыйынмайбыҙ һәм был турала һөйләшеү ҙә алып бармайбыҙ. Быға иҡтисади сәбәптәр арҡаһында юл ҡуя алмайбыҙ. Тап шул пакетыбыҙ ярҙамында дивидендтар алабыҙ, “Башнефть” компанияһының хәйриә эшмәкәрлеге һөҙөмтәһендә байтаҡ проекттарҙы, шул иҫәптән спорт сараларын, тормошҡа ашырабыҙ. Әгәр ҙә ошо килем сығанағы юҡҡа сыҡһа, былар барыһы ла “түңкәреләсәк”. Тимәк, был пакеттың Башҡортостанға ҡалдырылыуы республика өсөн иҡтисади яҡтан отошло.
– “Башнефть” ул беҙҙең өсөн генә ғәйәт ҙур компания булып күренә, ғәмәлдә ул әллә ни ҙур предприятие түгел, – тине Рөстәм Зәки улы үҙенең бер сығышында. – “Роснефть” кеүек бәһлеүән менән бергә үҫеү уны күләм һәм сифат яғынан яҡшыраҡ күрһәткестәргә алып киләсәк.



Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ
Комментарий өҫтәргә






Башҡортостан – Япония бәйләнештәре нығына

Башҡортостан – Япония бәйләнештәре нығына 21.09.2018 // Иҡтисад

Ошо көндәрҙә Мәскәүҙә Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Рөстәм Мәрҙәнов етәкселегендәге рәсми...

Тотош уҡырға 56

Сифатҡа баһа бирелә

Сифатҡа баһа бирелә 20.09.2018 // Иҡтисад

Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте ҡарарына ярашлы, сифат өлкәһендәге премияларға конкурста...

Тотош уҡырға 43

Пенсия йәше: уҡытыусылар һәм табиптар өсөн

Пенсия йәше: уҡытыусылар һәм табиптар өсөн 19.09.2018 // Иҡтисад

Белеүегеҙсә, 19 июлдә илдең Дәүләт Думаһы пенсия ҡануниәтенә үҙгәрештәр тураһындағы законды тәүге...

Тотош уҡырға 119

Тырышлығыңа күрә – хаҡы

Тырышлығыңа күрә – хаҡы 19.09.2018 // Иҡтисад

200 урынға иҫәпләнгән цехҡа тегенселәр кәрәк. Һуңғы йылдарҙа республикабыҙҙың көньяҡ-көнсығыш...

Тотош уҡырға 83

Халыҡ башланғыстары хуплана

Халыҡ башланғыстары хуплана 19.09.2018 // Иҡтисад

Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Рөстәм Мәрҙәнов рәйеслегендә үткән Хөкүмәт Президиумы...

Тотош уҡырға 67

“Витязь” ҡеүәтен арттыра

“Витязь” ҡеүәтен арттыра 18.09.2018 // Иҡтисад

“Витязь” машиналар эшләү компанияһының тәжрибә цехына Силәбе механика заводынан КС-5772 технологик...

Тотош уҡырға 52

Һандар телендә

Һандар телендә 18.09.2018 // Иҡтисад

Быйылғы йылдың өсөнсө кварталына республиканың ҡала биләмәләрендә, муниципаль округтарҙа һәм...

Тотош уҡырға 37

Яғыулыҡҡа кәрәк ауыҙлыҡ...

Яғыулыҡҡа кәрәк ауыҙлыҡ... 18.09.2018 // Иҡтисад

Күптән түгел Дәүләт Думаһының бер төркөм депутаттары бензинға һәм дизель яғыулығына хаҡтарҙы дәүләт...

Тотош уҡырға 38

Төҙәтмәләр индерелһә

Төҙәтмәләр индерелһә 18.09.2018 // Иҡтисад

Дәүләт Думаһы Өфөнән көнсығыштан сығыу юлын һалыуҙы финанслау тураһындағы закон проектын тикшерә....

Тотош уҡырға 41

Стратегик документ тикшерелде

Стратегик документ тикшерелде 13.09.2018 // Иҡтисад

Республикабыҙ делегацияһы IV Көнсығыш иҡтисад форумында эшен дауам итә. Икенсе көн Башҡортостан...

Тотош уҡырға 58

Беҙҙең һөттө сит илдә лә эсерҙәр

Беҙҙең һөттө сит илдә лә эсерҙәр 13.09.2018 // Иҡтисад

Республикала һөт продукцияһының “Башҡортостандан” брендын булдырыуҙы планлаштыралар....

Тотош уҡырға 47

Кемгә иген кәрәк?

Кемгә иген кәрәк? 13.09.2018 // Иҡтисад

Быйыл һигеҙ айҙа республикала 319,7 тонна яңы иген уңышы һатылған. Был былтырғы ошо осор менән...

Тотош уҡырға 59