Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Күперҙе күптән көттөк
Күперҙе күптән көттөкҠариҙел ауылына етәрәк Өфө йылғаһының бейек ярында тирә-яҡҡа һоҡланып ҡарап торабыҙ. Тәбиғәт ғәжәп матур бында: армыт-армыт тауҙар, мәңге йәшел ҡарағайҙар. Йәнә бер ҡыуаныслы күренеш — ике ярҙы тоташтырған мөһабәт күпер төҙөлә. Күренеп тора — шаҡтай көс һалынған, шартлатҡандар, ағастарҙы киҫкәндәр. Әле эш гөрләй.

Өфө йылғаһы — Ҡариҙел районының төп һыу артерияһы. Йырҙарҙа йырланған был һыу сығанағының төбәккә тура килгән өлөшө – 116 километр. Өфөнөң районды икегә — урман һәм ялан зонаһына бүлеп ағыуы, әлбиттә, халыҡтың көнитмешенә ҙур мәшәҡәттәр тыуҙырҙы.
Тап шуға ла 2001 йылда бында понтон күпер асылыу оло ваҡиға була. Әммә уның да проблеманы тулыһынса хәл итә алмауы һәр кемгә асыҡ. Йылғала боҙ туңа башлағас, уның эшмәкәрлеге туҡтатыла. Боҙ тейешле ҡалынлыҡҡа еткәнсе йылға аша автотранспорт хәрәкәте бөтөнләй өҙөлә. Был уңайһыҙлыҡтан ҡотолоу юлы — бары ысын, ныҡлы күпер төҙөүҙә. Ниһайәт, Ҡариҙел халҡының күптәнге хыялы тормошҡа аша — бөгөн йылға аша күпер һалына. Ул – Башҡортостандың 100 йыллығы уңайынан сафҡа индереләсәк объекттарҙың береһе.
Был хаҡта район хакимиәте башлығының сәнәғәт, архитектура һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ буйынса урынбаҫары Рәфис Дәүлиев:
— Капиталь күпер Екатерина тракты төҙөлөшө ваҡытынан уҡ кәрәк ине, — тип һөйләй. — Кешеләр Өфө йылғаһының һул яҡ ярында борондан ғүмер кисерә, ә район үҙәге итеп уң яҡ ярындағы ауыл һайланған. Билдәле, барлыҡ йомош, кәрәк-яраҡ өсөн үҙәккә йөрөргә тура килә.
Совет осоро йылдарында халыҡты был мәшәҡәттән ҡотолдороу өсөн етди тотоналар, проект әҙер була һәм ең һыҙғанып уны бойомға ашырырға әҙерләнәләр. Әммә билдәһеҙ сәбәптәр менән төҙөлөшкә әҙерләнеү барышы туҡтатыла. Бынан биш-алты йыл элек был мәсьәлә йәнә ҡуҙғатыла, сөнки ҡоро килгән йылдарҙа йылға үтә һайыға, уның аша баржалар йөрөй алмай, икенсе яҡ ярға сығыу мәсьәләһе киҫкенләшә. Ә бит бындай ҡоролоҡ киләсәктә лә ҡабатланыуы ихтимал. Республика Башлығы район етәкселегенең мөһим проблема күтәреүен, уның мөһимлеген аңлап ҡабул итә. Үҙ сиратында, был хаҡта ил етәксеһе Владимир Путинға еткерә. Күперҙең төҙөлөшө буйынса проект эшенә 42 миллион һум аҡса тотонола.
Әлбиттә, бындай кимәлдәге ҙур һәм ҡатмарлы проектты башлау өсөн уға әҙерлек барышы ла етди эш һәм сығым талап итә. Унда ҡатнашҡан төҙөлөш ойошмалары тәү сиратта етештереү базаларын урынлаштыра, эшселәр өсөн тейешле шарттар тыуҙыра, ҡорамалдарҙы ла һаҡлау сараһын күреү кәрәк. Улар Магинск, Сосновый Бор һәм юлдың ахыры булған Абыҙ-Таштүбәлә урынлашҡан.
Был тирәлә ҡалын урмандар күккә үрелә. Шуға ла иң тәүҙә ағастарҙы киҫеп, юл асыу зарурлығы тыуа. “Ҡариҙел урман сәнәғәтселәре берләшмәһе” был юҫыҡта ҙур эш атҡара. Ошо тирәләге тәбиғәт ҡатмарлы, йырып сыҡҡыһыҙ тауҙар, урман араһында эшләү еңелдән түгел. Ауыр шарттарҙа урмансылар үҙ бурысын оҫталыҡ менән башҡара. Кәрәк урында техника, кәрәк урында йәйәүләп йөрөп ағастарҙы киҫә, уларҙы тейешле урынға алып сыға. Буласаҡ күпер өсөн тәүге юл әҙер. Уларҙан һуң юл төҙөлөшө буйынса төп эште “Башкиравтодор” асыҡ акционерҙар йәмғиәте үтәй. Йәмғиәт хеҙмәткәрҙәре тәүлек әйләнәһенә бер нисә сменала тир түгә, был эшкә 110 кеше һәм 55 берәмек техника йәлеп ителә. Шартлатыу эштәре башҡарыла. Юлды күтәртеү өсөн 1 миллион 600 кубометр самаһы грунт ташып һалырға кәрәк була. Уның һәр бер өлөшө билдәле бер составтан торорға тейеш. Был ҡушылмалар ерҙе шартлатыу юлы менән алына.
Юлдың оҙонлоғо – 10 километр, күперҙеке — 328 метр. Контракт буйынса ул 2020 йылда тамамланырға тейеш булһа ла, төҙөүселәр Ҡариҙел халҡының күптәнге хыялын яҡынайтырға иҫәп тота — быйыл йыл аҙағына күперҙе теүәлләп ҡуйырға уйлайҙар. Таштүбәгә тиклем трасса асфальт менән ҡапланасаҡ һәм ул, бер ни ҡәҙәр үҙгәртелеп, өсөнсө категориялы автомобиль юлы стандарттары нормативына тап килтереләсәк. Яңы күпер Башҡортостандың төньяҡ-көнсығыш төбәгендәге үҙәк райондары менән тура юлды тоташтырасаҡ, М5 һәм М7 федераль трассаһында, “Яңауыл” тимер юл станцияһына, Бөрө һәм Дүртөйлө йылға порттарына сығыу форсаты тыуа.
Ике ярҙы тоташтырған объект төбәктең үҫешенә, инвестиция мөхите һәм иҡтисадтың йәнә алға китеүенә етди тәьҫир итер тигән ышаныс бағлай халыҡ.



Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ
Комментарий өҫтәргә






Башҡортостан – Япония бәйләнештәре нығына

Башҡортостан – Япония бәйләнештәре нығына 21.09.2018 // Иҡтисад

Ошо көндәрҙә Мәскәүҙә Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Рөстәм Мәрҙәнов етәкселегендәге рәсми...

Тотош уҡырға 24

Сифатҡа баһа бирелә

Сифатҡа баһа бирелә 20.09.2018 // Иҡтисад

Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте ҡарарына ярашлы, сифат өлкәһендәге премияларға конкурста...

Тотош уҡырға 36

Пенсия йәше: уҡытыусылар һәм табиптар өсөн

Пенсия йәше: уҡытыусылар һәм табиптар өсөн 19.09.2018 // Иҡтисад

Белеүегеҙсә, 19 июлдә илдең Дәүләт Думаһы пенсия ҡануниәтенә үҙгәрештәр тураһындағы законды тәүге...

Тотош уҡырға 102

Тырышлығыңа күрә – хаҡы

Тырышлығыңа күрә – хаҡы 19.09.2018 // Иҡтисад

200 урынға иҫәпләнгән цехҡа тегенселәр кәрәк. Һуңғы йылдарҙа республикабыҙҙың көньяҡ-көнсығыш...

Тотош уҡырға 71

Халыҡ башланғыстары хуплана

Халыҡ башланғыстары хуплана 19.09.2018 // Иҡтисад

Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Рөстәм Мәрҙәнов рәйеслегендә үткән Хөкүмәт Президиумы...

Тотош уҡырға 59

“Витязь” ҡеүәтен арттыра

“Витязь” ҡеүәтен арттыра 18.09.2018 // Иҡтисад

“Витязь” машиналар эшләү компанияһының тәжрибә цехына Силәбе механика заводынан КС-5772 технологик...

Тотош уҡырға 46

Һандар телендә

Һандар телендә 18.09.2018 // Иҡтисад

Быйылғы йылдың өсөнсө кварталына республиканың ҡала биләмәләрендә, муниципаль округтарҙа һәм...

Тотош уҡырға 29

Яғыулыҡҡа кәрәк ауыҙлыҡ...

Яғыулыҡҡа кәрәк ауыҙлыҡ... 18.09.2018 // Иҡтисад

Күптән түгел Дәүләт Думаһының бер төркөм депутаттары бензинға һәм дизель яғыулығына хаҡтарҙы дәүләт...

Тотош уҡырға 28

Төҙәтмәләр индерелһә

Төҙәтмәләр индерелһә 18.09.2018 // Иҡтисад

Дәүләт Думаһы Өфөнән көнсығыштан сығыу юлын һалыуҙы финанслау тураһындағы закон проектын тикшерә....

Тотош уҡырға 33

Стратегик документ тикшерелде

Стратегик документ тикшерелде 13.09.2018 // Иҡтисад

Республикабыҙ делегацияһы IV Көнсығыш иҡтисад форумында эшен дауам итә. Икенсе көн Башҡортостан...

Тотош уҡырға 54

Беҙҙең һөттө сит илдә лә эсерҙәр

Беҙҙең һөттө сит илдә лә эсерҙәр 13.09.2018 // Иҡтисад

Республикала һөт продукцияһының “Башҡортостандан” брендын булдырыуҙы планлаштыралар....

Тотош уҡырға 43

Кемгә иген кәрәк?

Кемгә иген кәрәк? 13.09.2018 // Иҡтисад

Быйыл һигеҙ айҙа республикала 319,7 тонна яңы иген уңышы һатылған. Был былтырғы ошо осор менән...

Тотош уҡырға 55