Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Юл – кешенең холҡон күрһәткән көҙгө

Динебеҙҙәге “Һаҡланғанды һаҡлармын” тигән аҡыл ниңә онотола?

Борон әҙәм балаһы бер урындан икенсеһенә күсеп йөрөү, йөк ташыу өсөн ат, дөйә һәм башҡа хайуандарҙы файҙаланған. “Ҡөрьән Кәрим”дә шулай тиелә: “Мин һеҙгә менеп йөрөү өсөн хай-уандар яралттым”. Ләкин заман уҙа бара, ғилем алға китеү арҡаһында был сараға ихтыяж кәмегән, урынына техника барлыҡҡа килгән.

Мәғлүм ки, Ҡөрьәндәге “Тимер” сүрә­һендә: “Беҙ тимерҙе күктән төшөрҙөк, унда шул тиклем көс, ҡеүәт һәм әҙәм балаһы өсөн ҙур файҙа бар”, – тиелә. Хәҙер тимер һәр ерҙә тиерлек ҡулла­ныла, унан эшләнгән техника көндән-көн камиллаша. “Үҙегеҙ менеп йөрөгән ҡулайламаларҙы төҙөк хәлдә тотоғоҙ, ислах ҡылып файҙаланығыҙ”, – тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм мөбәрәк хәҙисендә. Техника төҙөк булһа, кеше юлланған еренә барып етә, хәүеф-хәтәргә тарымай. Шул уҡ ваҡытта, әлбиттә ки, водителдең яуап­лы булыуы мөһим. Белеүебеҙсә, был йәһәттән бөгөн дәүләт етәкселәре тарафынан ҙур эш башҡарыла: автомо­билдәрҙең һәм башҡа төрлө техника­ның техник торошо тикшерелә, водител­дәргә талаптар арта. Бәләкәй генә хата­ның йәки иғтибарһыҙлыҡтың да ҙур һәләкәткә килтереү ихтималлығы барыбыҙға ла мәғлүм.

Әммә бәғзе шоферҙарҙың юл ҡағиҙә­ләрен һаҡламауын ишетеп-күреп тора­быҙ. Йәмәғәт транспортын йөрөтөүсе­ләргә генә түгел, шәхси водителдәргә лә ҡағыла был. Хәҙер һәр кемдең тиерлек техника һатып алырға мөмкин­леге бар. Һөҙөмтәлә урамдарҙа машина бихисап, шуға тығындар барлыҡҡа килә. Бындай осраҡта һәр кем үҙенең генә түгел, башҡаларҙың да именлеген уйлап, юл ҡағиҙәләренә ныҡлы иғтибар бирергә, яуаплы, түҙемле булырға тейеш. Динебеҙ тап шуға – сабырлыҡҡа, яҡын­дарыңды, эргә-тирәңдәгеләрҙе хәстәрләргә ҡуша. Шул уҡ ваҡытта техниканы дөрөҫ һәм һаҡсыл файҙа­ланыр­ға, еренә еткереп ҡарарға тейешбеҙ.

Ә юл ҡағиҙәләренә яңылары өҫтәлә, үҙгәрештәр индерелә, сөнки хәрәкәт көндән-көн ҡатмарлаша, юл тығыҙлана. Ғилемде бишектән алып гүргә кергәнсе өйрән тигәндәй, яңы ҡанундарҙы даими үҙләштереп барһаҡ, ғәмәлдә теүәл үтәһәк, сәфәрҙәребеҙ хәйерле булыр, иншаллаһ. Кире осраҡта иһә фажиғәләр артҡандан-артасаҡ.

Юлда йәйәүлеләр, пассажирҙар һәм водителдәр араһында хөрмәт булырға тейеш. Эскән килеш йәмәғәт урын­дарын­да йөрөү, рулгә ултырыу сәбәпле лә әллә күпме ғүмер ҡыйылғанын әҙәм балалары хәтеренән сығармаҫҡа бурыслы. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм мөбәрәк хәҙисендә: “Мосолман башҡаларға теле менән дә, башҡа төрлө йәһәттән дә зарар килтерергә тейеш түгел”, – тигән икән, был аҡылды юлда ла онотмаҫҡа тейешбеҙ.

Юл – үҙе тормош. Унда кешенең хол­ҡо, тәрбиә кимәле асыҡтан-асыҡ са­ғыла. Тапап үтеп, алға сығырға аш­ҡын­ғандар ҙа, уртаса тиҙлектә елгәндәр ҙә, ҡыймай ғына ситтә барғандар ҙа, һәл­кәүҙәр ҙә, битарафтар ҙа, тәкәб­бер­ҙәр ҙә бихисап. Ә юл өсөн барыһы ла бер – һис кем өҫтөн түгел. Фәҡәт ҡа­ғи­ҙәләрҙе теүәл үтәү, бер-береңә ҡарата иғтибарлы, ихтирамлы булыу зарур.

“Һаҡланғанды һаҡлармын”, тиелә динебеҙҙә. Водителдәр үҙенең генә түгел, автомобилдәге яҡындарының, эргә-тирәһендәге халыҡтың именлеген ҡайғыртырға тейешлеген бер ҡасан да онотмаҫҡа тейеш. Рулгә ултырған икән, ул һәр кемдең ғүмере, яҙмышы өсөн яуаплы. “Ирҙе һынағың килһә, юлға сыҡ”, тип юҡҡа ғына әйтмәгән халҡыбыҙ. Үҙенә ҡарата ышанысты юғалтмаһын ине “тимер ат”лылар.



Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ
Комментарий өҫтәргә






Хаҡ мосолман булайыҡ

Хаҡ мосолман булайыҡ 07.12.2018 // Иман

Мосолман – ул намаҙ уҡыған кеше. Дин тураһында һүҙ сыҡһа, беребеҙҙән икенсебеҙ арттырып һөйләргә...

Тотош уҡырға 75

Яулыҡ ҡатын-ҡыҙҙы биҙәй

Яулыҡ ҡатын-ҡыҙҙы биҙәй 07.12.2018 // Иман

Юлдарым гел уңып тора. Ҡасан ғына әле яулыҡ ябынып йөрөү уйымда ла юҡ ине, хәҙер үҙемде яулыҡһыҙ...

Тотош уҡырға 115

Дин юлына баҫығыҙ

Дин юлына баҫығыҙ 07.12.2018 // Иман

Ете фәнде белеү фарыз. Ислам дине тураһында дөрөҫ аңлайыш булһын өсөн, мосолмандар дини белем...

Тотош уҡырға 84

Ғәйепләргә ашыҡма

Ғәйепләргә ашыҡма 30.11.2018 // Иман

Ислам киң күңелле булырға өндәй. “Ярлылар менән миһырбанлы бул, – тип өйрәткән ололар, – бай...

Тотош уҡырға 109

Ҡөрьән менән дауалай

Ҡөрьән менән дауалай 30.11.2018 // Иман

Зәйнулла ишан – Волга буйы, Урал, Көнбайыш Себер һәм Ҡырым биләмәһендәге Нәҡшбәндиә тәриҡәтенең...

Тотош уҡырға 275

Кем иң яҡшы мөнәсәбәткә лайыҡ?

Кем иң яҡшы мөнәсәбәткә лайыҡ? 23.11.2018 // Иман

Кемдер Мөхәммәт ғәләйһиссәләмдән: “Әй рәсүлуллаһ, әҙәмдәрҙән кем иң яҡшы мөнәсәбәтемә лайыҡ?” – тип...

Тотош уҡырға 135

Ғүмер буйы бурыслыбыҙ

Ғүмер буйы бурыслыбыҙ 23.11.2018 // Иман

Бер егет өлкән йәшкә еткән әсәһен хажға йөкмәп алып килгән. Хәле бөткән, аяҡтары ҡаты, сәнскеле...

Тотош уҡырға 194

Ислам – тырыш кешеләр дине

Ислам – тырыш кешеләр дине 23.11.2018 // Иман

Тырышыуҙы Аллаһ Тәғәлә ғибәҙәттең бер төрө тип билдәләгән һәм уны бәндәләренә фарыз ҡылған: “Һиңә...

Тотош уҡырға 130

Тоғролоҡ – пәйғәмбәрҙәргә хас сифат

Тоғролоҡ – пәйғәмбәрҙәргә хас сифат 23.11.2018 // Иман

Тоғролоҡ һүҙҙәрҙәге, эштәрҙәге, ҡылыҡтарҙағы дөрөҫлөк тигәнде аңлата....

Тотош уҡырға 80

Йәннәт – әсәләрҙең  аяҡ аҫтында

Йәннәт – әсәләрҙең аяҡ аҫтында 23.11.2018 // Иман

Ислам динендә ҡатын-ҡыҙға оло ихтирам күрһәтелә. Ҡөрьәндә “Ҡатындар” сүрәһе бар....

Тотош уҡырға 154

Бөгөн – Мәүлит кисе

Бөгөн – Мәүлит кисе 19.11.2018 // Иман

Йыл һайын Рабиғел әүүәл айының 12-се көнөндә мосолман донъяһында ҙур тантана – Мәүлит байрамы...

Тотош уҡырға 194

Иҫәндә – “Сафия” мәсете

Иҫәндә – “Сафия” мәсете 16.11.2018 // Иман

Төбәктә сираттағы иман йорто үҙ ишеген асты. Һуңғы йылдарҙа ауылдарҙа мәсеттәр асылыуы, кешеләрҙең...

Тотош уҡырға 113