Ҡоролоҡ – ауыл халҡы өсөн һәр ваҡыт һынау. Метеорологтар хәбәр итеүенсә, быйылғы йәйҙә лә яуым-төшөм аҙ көтөлә. Крәҫтиән алдына тағы “Ни эшләргә?” тигән һорау баҫасаҡ. Уңайһыҙ һауа шарттары айырыуса баҫыусылыҡты ауыр хәлгә ҡуя. Әйткәндәй, урыҫ агрономы Иван Овсинский XIX быуат аҙағында уҡ был һорауға яуап бирергә маташҡан. Ул бөгөн донъяла игенселектә киң ҡулланылған No-till технологияһына нигеҙ һалған. Үҙен күп йәһәттән аҡлаған ысулға һуңғы осорҙа Башҡортостанда ла иғтибар көсәйҙе. Был технология тураһында төплөрәк мәғлүмәт алыр өсөн ошо өлкәлә шөғөлләнгән белгестәр менән осраштыҡ.

Еңел машинала елдерергә кемдәр генә яратмай икән! Мин дә шуларҙың береһе. Хәҙер инде ниндәй генә машиналар юҡ, теләһәң — Рәсәйҙекен, теләһәң сит илдекен ал. Әммә күптәрҙең алданғанын да беләбеҙ. Улар тураһында радионан һөйләйҙәр, телевизорҙан күрһәтәләр, гәзиттәрҙә яҙалар. Мин дә үҙем менән булған ваҡиғаны бәйән итергә булдым.
Ниһайәт, үҙебеҙҙең иҫке биш машинаны “туҙҙырғандан” һуң, уңайлы автомобилдә елдереү теләге уянды. Ике йыл йөрөгән 15-се модель “Лада”ны һатып, өҫтәүенә кредит алып, яңы “Шевроле Лачетти”ға эйә булдым. Ҡыуанысымдың сиге юҡ ине. Йөрөй торғас шатлығым кәмей төштө. 20 йылға яҡын рулдә йөрөгән кеше булараҡ, машинаның һәр һулышын, һәр тын алышын беләм.

Көн дә урамдарыбыҙ буйлап меңәрләгән машина үтә. Ниндәйе генә юҡ, һанай башлаһаң, иҫең-аҡылың китер! Рулдә йәше лә, ҡарты ла, ир-егеттәр ҙә, йәш кенә ҡыҙҙар ҙа, хатта ил инәләре менән аҡһаҡалдар ҙа бар! Бөтәһе лә ҡайҙалыр ашыға. Ә бынан 30-40 йыл элек, кемдер ошолай булыр, тип башына килтерҙеме икән?
Өфө урамынан китеп барғаныбыҙҙа юлыбыҙға бер машина осраны. Хужаһы унан сығып ҡына килә ине. Ниндәй дәртле егет икән тип торһаҡ, Башҡортостан мосолмандарының Диниә назараты рәйесе булып сыҡты! Эйе, эйе, мөфтөй Нурмөхәмәт хәҙрәт Ниғмәтуллин! Шуға ла бындай автоһәүәҫкәрҙән машина менән дуҫлығы тураһында һорашмайынса китә алманыҡ.

Горизонталь буйынса: 1. Үлсәм итеп билдәләнгән күләм, дәүмәл. 4. Бер ерҙән икенсе ергә тиклем алыҫлыҡ. 6. Мең йыл йәшәп бик хәйләкәргә әйләнгән, төрлө һүрәткә инә алған йылан. 8. Автомобилдең корпусы. 10. Дүрт ишекле, 2-3 рәтле еңел автомашина кузовы. 11. Ағастың юнғандан, сапҡандан һуң ярылып уңалған урыны, йөйө. 13. Ниҙер тураһында хәбәр килтереүсе. 16. Машинаны күтәртә торған механизм. 19. Үҙе ауҙарған кузовлы автомашина. 22. Ағыулы үрмәксе. 25. Оҙаҡ ваҡыт оборона тотоу өсөн эшләнгән ҡоролма. 26. Тиҙлекте акселераторға баҫмай үҙгәртә алыусы автомашина. 27. Муйыл япраҡлы, ваҡ ҡыҙғылт сәскәле, ҡара емешле ҡыуаҡ. 28. Балалар “икмәге”. 30. Велосипедтың төп өлөшө. 31. Ҡайһы бер ижтимағи-сәйәси йөкмәткеле документтарҙың исеме. 32. “Йәшел күҙле” машина. 35. Оҙон епкә теҙелгән эре ҡармаҡ. 36. “Йыртыҡ (...)тән көлгән”. 39. Уҡыусыны фекер йөрөтөргә өйрәтеү маҡсатында билдәле бер темаға үткәрелгән яҙма эш. 40. Еңел автомашина кузовы. 41. Тренерҙың сәғәте. 42. Шайтандар башлығы. 43. “Ҡурҡаҡ эт (...) аҫтынан өрөр”.

Ҡалала тиһеңме, ауылда булһынмы – бөгөн тормошто техникаһыҙ күҙ алдына килтереүе ауыр. Ысынлап та, автомобилдең өҫтөнлөктәре бихисап, ғаиләлеләргә бигерәк тә. Мәҫәлән, бишәү икәнһең, берәй ергә юлланыу өсөн автобусҡа барыһына ла билет алырға кәрәк, ваҡыт яғынан да отолаһың, теләгән ерҙә туҡтау ҙа мөмкин түгел. Ҡыҫҡаһы, үҙ автомобилеңә ни етә!
Машина һатып алыуҙың төрлө юлы бар. Һаҡлыҡтағы аҡсаң ярҙамында техникалы булаһыңмы йәки автокредит юллайһыңмы? Һәммәһе лә һинең ҡарамаҡта.
Мәҫәлән, Рәсәй Хөкүмәте бынан ике йыл элек федераль ҡаҙна иҫәбенә еңел автомобиль алыу өсөн субсидия биреү тураһында ҡарар ҡабул иткәйне.
Ил етәкселегенең маҡсаты – Рәсәй автосәнәғәтенең бөлөүенә юл ҡуймау, ватан автомобилдәрен күберәк һатыуға сығарыу, машина баҙарына яңы һулыш биреү.
Тәүҙә уға ныҡ шикләнеп ҡарағайныҡ, һуңынан программаны энәһенән-ебенә тиклем өйрәнгәс, күңелгә йылы булып китте. Хөкүмәттең ярҙамын беҙ ҙә үҙ иңебеҙҙә тойҙоҡ.