Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
ЮМОРЕСКА
СохарыйЕйәнсәрем мәктәптән ҡайтыу менән, иҫәнләшеп тә тормайынса:
– Олатай, 23 февралдә мәктәпкә минең менән бараһыңмы? — тип һораулы ҡарашын төбәне. Ватанды һаҡлаусылар көнө икәнен белһәм дә, шаяртып:
– Нимә, берәй этлек ҡылдыңмы, әллә тәртип боҙҙоңмо? — тигән булдым.
– Ю-у-у-уҡ, тәртип боҙорға мин малай түгел бит, сәғәт икелә байрам була. Армияла хеҙмәт иткән ваҡытта берәй ҡыҙыҡлы йәки мажаралы хәлдәр булғандыр, шуларҙы һөйләрһең әле, класташтарымдың да олатайҙары килә, – тип уйға батырҙы.
Ундай хәлдәр күп тә кеүек, бер ҡараһаң, юҡ та кеүек. Нимә һөйләргә? Һөйләрһең, килешмәҫ йә көлкөгә ҡалырһың. Уйлай-уйлай баш ҡатты, шулай ҙа хәтер һандығынан бер хәлде тәки соҡоп сығарҙым. Һеҙгә лә һөйләйем әле, бәлки, берәй кәңәш бирерһегеҙ.
Өләсәйем әйтмешләй, башым-тояғым менән һалдат тормошона яҙҙың матур бер көнөндә сумдым да ҡуйҙым. Тәүге аҙналарҙа карантинда булып, һуңынан үҙебеҙ хеҙмәт итәсәк роталарға бүлделәр. Барлыҡ көндәлек эш ваҡыты сәғәтләп түгел, минутлап, хатта секундлап үтәлә. Өйрәнеп киткәнсе ҡыйын ғына түгел, ауыр ҙа. Аҙыраҡ буш ваҡыт булһа, ауылдағы йәшәгән саҡтар иҫкә төшә, бигерәк тә әсәйемдең бешергән аштары, өләсәйемдең ҡорото, ҡыҙыл эремсеге... Ауыҙҙағы һеләгәйҙе йотоп өлгөрөп булмай хатта.
Шулай яйлап ҡына һалдат тормошона өйрәнеп барғанда, иртәнге аштан һуң, яҡташымдың ашхана ишеге төбөндә нимәлер эшләп торғанын күрҙем дә эргәһенә килдем.
– Нимә эшләп тораһың? – тим.
– Күрмәйһеңме әллә, кеҫәгә сохарый тултырҙым, – ти был.
– Нимәгә кәрәк инде ул?! – тигән булдым, яҡташымдың да минең кеүек ауыл малайы икәнен белһәм дә.
Ауылда рәхәт ине шул, теләгән ваҡытта икмәккә ҡаймаҡ яғып сәй эсеп булһа, бында сәй генә түгел, теләгән ваҡытта ғына түгел, һыуһап, һыуға зарыҡҡан ваҡытта һыу ҙа юҡ, исмаһам.
– Нимәгә, имеш, ҡыҫҡа ял ваҡыттарында бик яҡшы булып ҡала ул, кисә аҙыраҡ булды, бөгөн ике кеҫәне лә тултырҙым әле! — тип кеҫәһен күрһәтте. – Һин дә ал, барыбер тәмәке тартмайһың, икәүләп кетерҙәтербеҙ.
Үәт, исмаһам, минең яҡташта баш, тип ишек төбөндәге “мине ал” тип күҙҙе ҡыҙҙырып торған сохарыйҙың ағын бер кеҫәгә, ҡараһын икенсеһенә тултырҙым. Сафтарға теҙелгәс, старшина беҙгә ҡараны ла ике аҙым алға сығырға ҡушты. Сығып баҫҡас, кеҫәгә нимә тултырылғанын белеште.
– Ашарға етмәһә, миңә әйтегеҙ, Советтар Союзы һәм дә беҙҙең халҡыбыҙ үҙенең ҡәҙерле ил һаҡлаусыларын ас итмәне һәм итмәҫ!—тип ике һалдатҡа беҙҙең кеҫәләрҙе тегеп-ямап ҡуйырға ҡушты. Әйттеләр бит, әйттеләр, белмәһәң, тағы бер хәл, кеҫәгә артыҡ әйбер түгел, ҡулды ла тығып йөрөмәгеҙ, ниңә тыңламаным икән, иҫәр баш, тип үҙ-үҙемде әрләнем.
Сафта торған хеҙмәттәштәремдең береһе лә көлөп тә, мыҫҡыллап та ҡараманы, төртмәле һүҙ ҙә юҡ. Шулай ҙа миңә оят та, уңайһыҙ ҙа ине. Бер аҙна йөрөгәндән һуң алып ташларға ҡушты старшина, бер аҙна был еп-еңел нәмә, сохарыйҙы әйтәм, ауырлыҡ килтермәҫ, тип уйланым. Хатта ҡыҙыҡ булып китте. Тик ҡыҙыҡтың ҡыҙғанысҡа әйләнгәнлеге казармаға барып еткәнсе үк һиҙҙерҙе. Сохарыйҙың осло һырҙары, мөйөштәре ботто ҡыра, сыя башламаһынмы! Түҙергә була, бер аҙна хәҙер үтер ҙә китер, тип уйлайым. Еңел генә сохари бит ул, тип үҙемде йыуатам. Плацта сафта йөрөргә өйрәнәбеҙ, аяҡтарҙы күтәреп атларға, аҙаҡ боролорға, кирегә атларға кәрәк. Был бойороҡтарҙы үтәү ауырлашҡандан-ауырлашты. Хәҙер минең кеҫәлә сохари түгел, ә терпе дыулаған кеүек, ул бөтә энәләре менән сәнсә, сыя ине. Тәүге көн бик яй үтте, отбойҙы көтөп иҫ китте: ә төн бик тиҙ уҙҙы, “торорға” тигән бойороҡ яңғыраны.
Иртәнән алып тағы ла спорт майҙансығында мәж килергә, сафта йөрөргә кәрәк. Ике сәғәтләп устав өйрәнәбеҙ ҙә плацҡа сығабыҙ. Сәғәткә ҡараһаң, бик аҡрын ҡуҙғала телдәре, ватылдымы икән тиһәм, юҡ, текелдәй. Хәҙер атлау бик ауыр бирелһә лә, һиҙҙермәйем йә иһә һиҙҙермәҫкә тырышам. Алыҫ араға йүгергәндә һыҙырылып сыҡҡан, күгәргән урындар элек миңә уйын ише генә булһа, хәҙер үлем менән бер. Иртән бер-ике саҡрым араны тәүгеләрҙән булып йүгерһәм, хәҙер артта һөйрәләм. Атайым күрһә былай йүгергәнде: “Колхоздың ялҡау алашаһы ла былай юртмай, егет кеше бит һин, табаныңдан ут сығырға тейеш”, – тиер ине. Юртырһың, хатта атлауы ауыр. Хәҙер көндәрҙе бутаным инде, хәйер, кәрәк тә түгел. Иптәштәр менән бик аҙ һөйләшәм, һөйләшкем дә килмәй. Яйлап ҡына ултырам, тороп китеүе тағы ла яйыраҡ, кеҫәләге “терпеләрҙе” уятырға ҡурҡам.
Тора-бара “терпеләрҙең” энәләре ҡойолдо, сохарый ваҡланып, тир менән уҡмашып, мунса ташына әйләнде. “Мунса таштары” “терпеләр” һымаҡ түгел, тағы ла хәтәрерәк булып сыҡты. Аяҡтарҙы күтәреп атлағанда аллы-артлы ботҡа шап та шоп бәреләлер, бәлки, шапылдамайҙарҙыр ҙа, әммә миңә шулай тойолғандыр, шул ваҡытта күҙгә ялт-йолт итеп уттар күренә башлағайны инде. Бер ҡарағанда күгәрмәгәйне, хәҙер ҡарамайым ботҡа. Аштан ҡалған сусҡа майын һөрткәйнем, тоҙло булды, ахырыһы, былай ҙа тир тоҙло булғас, үлтереп әсетә. Аҙна бик яй үтте, мунсаға барыр алдынан старшина сохарыйҙарҙы алып ташларға ҡушты. Салбарҙы сисеп, ботҡа ҡараһам, иҫем китте – ботомда ус аяһы ҙурлыҡ ҡап-ҡара күгәргән эҙ, бер ҡат тиреһе һыҙырылып сыҡҡан, күгәргән урындың тирә-яғы ҡыҙғылт төҫтә, уны уратып һарғылт төҫ биҙәгән. “Һин, йылғыр, хәйләкәр төлкө, хәҙер үк кеҫәһенә сохарый тултырығыҙ, тегеп тә ҡуйығыҙ”, – тигән тауышҡа боролоп ҡараһам, минең яҡташты бейетә икән старшина. Яҡташ, ысынлап та, хәйләкәр булып сыҡҡан шул, бер-ике көн үткәс, кеҫәһен һүтеп, сепрәк тултырып теккән дә ҡуйған. Әлдә миңә әйтмәгән, мин дә уға ҡарап, уның кеүек эшләгән булһам, йөрөр инем тағы кеше көлдөрөп.
Ошо көндән һуң көн дә яҡташтың кеҫәһен тикшерҙеләр. Миңә йәл ине лә бит, нимә эшләй алам һуң? Хеҙмәттәштәрем дә көлөп йә юрамал уға: “Икмәгең көймәйме, йөҙө килгәнме, беҙгә лә тәмләт әле”, – тинеләр.
Бына ошо хәлде мәктәптә һөйләһәм, нисек булыр икән, һөйләргәме, юҡмы, һеҙҙән кәңәштәр көтәм...



Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ
Комментарий өҫтәргә






Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәте Силәбелә Ғаилә йылына арналған китап күргәҙмә-сауҙаһын ойоштора
Еңеүсе – Испания ҡыҙы

Еңеүсе – Испания ҡыҙы 21.09.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт

Өфөлә Владимир Спиваковтың II Халыҡ-ара скрипкасылар конкурсында еңеүсене иғлан иттеләр. Баһалама...

Тотош уҡырға 23

Милли баҫмаларҙың көсө ниҙә?

Милли баҫмаларҙың көсө ниҙә? 21.09.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт

Тормошобоҙҙа белем туплау юлдары бихисап. Шуларҙың береһе – гәзит һәм журналдар. Мәғлүм ки, әле...

Тотош уҡырға 38

Үлмәҫбайҙар йәшәй арала

Үлмәҫбайҙар йәшәй арала 21.09.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт

Үлмәҫбай, Василий Теркин... Бөйөк Ватан һуғышы осороноң ҡабатланмаҫ ике геройы. Мостай Кәрим менән...

Тотош уҡырға 27

Бар тормошо – халҡына хеҙмәт итеү

Бар тормошо – халҡына хеҙмәт итеү 21.09.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт

Танылған журналист Нияз Сәлимов тураһында шулай тип әйтһәм, һис тә хата булмаҫ. Исеме бөтә...

Тотош уҡырға 33

Уң ҡулында булыр ҡурайы

Уң ҡулында булыр ҡурайы 21.09.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт

Милли музыка ҡоралының данын арттырыр ир-азаматтарыбыҙ бар. Рәсәйҙең атҡаҙанған, Башҡортостандың...

Тотош уҡырға 27

ДУҪЛЫҠ телендә аралашырға кәрәк

ДУҪЛЫҠ телендә аралашырға кәрәк 21.09.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт

Бөтә донъя фольклориадаһына әҙерлек ҡыҙыу бара Конгресс-холда фольклор фестивалдәре һәм традицион...

Тотош уҡырға 33

Бейей-бейей... юбилейға!

Бейей-бейей... юбилейға! 19.09.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт

Башҡортостандың 100 йыллығына ниндәй генә ярыштар ойошторолмай беҙҙә! Шуларҙың иң ҡыҙыҡлыһы һәм...

Тотош уҡырға 57

Көнсығыш моңдары яңғыраны

Көнсығыш моңдары яңғыраны 19.09.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт

Өфөлә Азия халыҡтарының милли мәҙәниәте фестивале уҙҙы. Алтын көҙҙө алтын нурҙарына ҡойондорған...

Тотош уҡырға 54

Йәшәйеш именлеге һаҡсыһы

Йәшәйеш именлеге һаҡсыһы 19.09.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт

Тәбиғәт ҡосағында тыуып үҫеп, шул мөхиттең барлыҡ булмышын, йәшәйеш үҙенсәлектәрен белеп-күреп...

Тотош уҡырға 45

Матурлыҡҡа мәҙхиә

Матурлыҡҡа мәҙхиә 19.09.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт

Башҡорт мәҙәниәте һәм сәнғәте тарихында яҡты йондоҙ булып балҡыған шәхестәр бихисап. Улар араһында...

Тотош уҡырға 49

Ил һәм тел хәстәрендә

Ил һәм тел хәстәрендә 19.09.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт

Кешемен тигән кеше иң элек ил һәм тел хәстәрендә йәшәй. Был иһә тормоштоң һәр тармағында төрлө...

Тотош уҡырға 51