“Һиңә звонить итермен”, “Можномы сәй эсәм?”, “Мин пошел”... Урамда, күп ғаиләләрҙә ошондай аралашыуҙарҙы ишетеп, йөрәгем сәнсеп ҡуя.
Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, үҙебеҙҙә лә шундай уҡ хәл. Өлкән улым менән башҡортса иркен аралашабыҙ. Уға туған телдә китап уҡыу, шиғыр ятлау ҙа еңел бирелә. Ни өсөн тигәндә, бәләкәй сағында башҡортса күберәк ишетте, аралашты, милли мөхиттә тәрбиәләнде.
Ком: 0 // Уҡынылар: 49 тапҡыр // Тотош уҡырға
Башҡорт теле! Һин – аҡбуҙат,
Һин – һандуғас, һин – ыласын.
Һәр өнөң ҡурай моңолай,
Барыһы тәбиғи, ысын.
Хәсән Назар.
Ком: 0 // Уҡынылар: 48 тапҡыр // Тотош уҡырға
Ошо көндәрҙә Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге милли китапханала шағир, публицист, яҙыусы-сатирик Марсель Сәлимов менән ижади осрашыу уҙҙы. Унда төрлө милләт вәкилдәре ҡатнашты, әҙиптең ижад өлгөләре яңғыраны.
Ком: 0 // Уҡынылар: 86 тапҡыр // Тотош уҡырға
Урындағы һөйләш шарттарында  әсә телен өйрәтәбеҙ Туған телгә ҡарата балаларҙа ҡыҙыҡһыныу уятыуҙа, һөйөү тәрбиәләүҙә уҡытыусы, һис шикһеҙ, башҡорт диалекттарына һәм улар эсенә ингән урындағы һөйләштәргә таяна. Башҡорт әҙәби теленең формалашыуы, үҫеүе һәм һүҙлек составының байыуы өсөн төп сығанаҡтарҙың береһе булып башҡорт теленең диалекттары иҫәпләнә. Жәлил Кейекбаев үҙенең бер хеҙмәтендә “Башҡорт диалекттарын өйрәнеү һәм белеү башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары өсөн бик әһәмиәтле. Уҡыусы балаларҙың ерле һөйләшен өйрәнгән һәм белгән саҡта ғына, балаларҙың һөйләү һәм яҙыу телмәрендәге һөйләш хаталарын күрһәтеп, уларҙы әҙәби телдә һөйләргә өйрәтеү мөмкин” тип күрһәткәйне. Ғалимдың был белдереүе башҡорт теленең уҡытыу процесында урындағы йәки биләмә һөйләш үҙенсәлектәрен даими иҫәпкә алырға һәм уларҙы уҡытыусылар үҙҙәренең эш ғәмәлендә ижади ҡулланырға тейешлегенә туранан-тура ишара яһай.
Ком: 0 // Уҡынылар: 124 тапҡыр // Тотош уҡырға
Бөйөк әҫәр – башҡортса Балалар әҙәбиәте ҡытлыҡ кисерә, тиҙәр. Ә бына Әбйәлил районында ғүмер кисергән Айһылыу Йәғәфәрова кескәйҙәр өсөн күп әҫәр ижад итә. Бөтәһе лә яратып уҡыған рус халыҡ яҙыусыһы А. С. Пушкиндың үлемһеҙ ижадын башҡорт балаларына әсә телендә уҡыу бәхетенә өлгәштерҙе ул. Баш ҡалабыҙҙа үткән Президент шыршыһында бөйөк Пушкиндың башҡортсаға тәржемәләнгән әҫәрҙәрен ҡунаҡҡа килгән уҡыу алдынғыларына бүләк иттеләр. Ул А. Йәғәфәрованың Башҡортостандың Рәсәйгә ҡушылыуына 450 йыл уңайынан баҫтырылған ижад емеше ине.
Ком: 0 // Уҡынылар: 96 тапҡыр // Тотош уҡырға
Дуҫлыҡ нигеҙе – ихтирам Аҙ һанлы халыҡтар үҙ телен, йолаларын, ауыҙ-тел ижадын нисек һаҡлап ҡала ала? Был һорау күптәргә тынғылыҡ бирмәй. Айырыуса илһөйәрҙәргә. Ошо көндәрҙә баш ҡалала үткән “Фин-уғыр халыҡтарының ассоциацияһы” дөйөм Рәсәй йәмәғәт хәрәкәте Советы Президиумы ултырышында ғалимдар, власть даирәләрендә эшләгән вазифалы кешеләр, йәмәғәт эшмәкәрҙәре ошо һорауҙарға яуап эҙләне.
Ком: 0 // Уҡынылар: 97 тапҡыр // Тотош уҡырға
Туған тел – рухи байлыҡ сығанағы Туған тел – һәр халыҡтың быуындан быуынға иң ҡәҙерле аманат итеп тапшырыла килгән аҫыл хазинаһы. Халыҡтың рухи донъяһын, уй-хыялдарын, тормош аҡылын һәм тарихи тәжрибәһен туған тел һаҡлай, һәр кемгә еткерә. Беҙ туған телдә һөйләшеп, туғанлыҡ тойғоһон яҡынайтабыҙ, туған телдә йырлап, шатлыҡ таратабыҙ.
Ком: 0 // Уҡынылар: 111 тапҡыр // Тотош уҡырға
Телеңә ҡарап телеңде ихтирам итерҙәрҠалалағы милли мәктәптәрҙең береһендә эшләгән башҡорт теле уҡытыусыһының һөйләгәндәренән: “Бер йыл X класҡа бөтөн кешенең иғтибарын йәлеп итерлек егет килде. Ғорур ҡиәфәтле, яҡшы уҡый, шәп спортсы. Үҙе бер нисә музыка ҡоралында уйнай, оҫта бейей. Етди ҙә, шаян да. Иң ныҡ ғәжәпләндергәне – бөтөн кеше менән башҡортса һөйләшә. Һөҙөмтәлә, ошо уҡыусыма эйәреп, класташтары ла үҙ-ара туған телендә аралаша башланы, бер нисәүһе ойошоп, милли ансамбль төҙөнө. Мәктәптә башҡалар ҙа башҡортса һөйләшеүҙе модаға индереп алды, хатта бығаса минең фәнгә илтифат күрһәтмәгән һауалы ҡыҙҙар ҙа тырышып уҡый башланы...”
Ком: 0 // Уҡынылар: 121 тапҡыр // Тотош уҡырға
Исеме  ҡала аҫыл ирҙәрҙең Баҡтиһәң, республикабыҙҙың ҡайһы бер райондары хөрмәткә лайыҡ ир-ат исеме менән аталып йөрөй. Мәҫәлән, атаҡлы драматург Мәжит Ғафуриҙың исемен мәңгеләштереү маҡсатында табындар районға уның исемен ҡушҡан. Тәүҙә уны халыҡ Красноусол районы тип белә ине, ә 1940 йылдан әҙиптең 60 йыллығы уңайынан Ғафури тип атала.
Ком: 0 // Уҡынылар: 113 тапҡыр // Тотош уҡырға
Донъя гиҙер киңлеккә нисә “асҡыс”ың бар, Халҡым? Бөгөн туған телебеҙҙә аралашабыҙ, яҡындарыбыҙға, дуҫтарыбыҙға уй-фекерҙәребеҙҙе әсә телендә еткерә алабыҙ. Рус телендә иркен һөйләшәбеҙ. Ә шулай ҙа үҙ телебеҙҙә иркен итеп аралашабыҙмы?
Билдәле булыуынса, уратып алған донъя, тирә-яҡ мөхит, йәмғиәт кешенең физик һәм рухи үҫешенә йоғонто яһай. Көнкүреш шарттары бик үк яҡшы булмаған ҙур ҡалаларҙа төрлө ауырыуҙар, законды боҙоу осраҡтары, мәҙәни кимәле юғары, уңайлы шарттары булған райондарға ҡарағанда, йышыраҡ күҙәтелә. Тәрбиәүи күҙлектән сығып ҡарағанда, әгәр ҙә бала ғаиләлә наҙлы һүҙҙәр йәки, киреһенсә, әрләү-битәрләүҙе ишетеп, үҙе йәшәгән ауылдың йәки ҡаланың матур мөхитен күреп йәки, киреһенсә, бысраҡ урам, ватыҡ тәҙрәле өй-ҡоролмалар уратымында үҫә икән, ул һис шикһеҙ донъяуи ысынбарлыҡты шундай төҫтәрҙә ҡабул итәсәк, үҙ аңында ла донъяны шулай төҙөйәсәк. Артабанғы әйтер һүҙебеҙ кеше үҫешенә йоғонто яһаясаҡ һау мөхит тураһында булыр.
Ком: 0 // Уҡынылар: 135 тапҡыр // Тотош уҡырға
Артҡа 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ... 14 Алға
Бит башына


Купите детский компьютерный стол в нашем магазине. Скидки!