Телде һаҡлауҙың заманса алымы Көнөнә әллә нисәмә тел юҡҡа сыға, тип фаразлай ғалимдар. Шул уҡ ваҡытта уны ҡурсалау буйынса донъяның төрлө төбәгендә ҙур эш алып барыла.
Ниндәй генә ысул ҡулланмайҙар, ниндәй генә юл һайламайҙар ҡәҙерле төшөнсәне һаҡлап алып ҡалыу өсөн.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1031 тапҡыр // Тотош уҡырға
Йырҙарҙа данланған Ашҡаҙар йылғаһының исеме беренсе тапҡыр XII быуатта йәшәгән ғәрәп географы Әбү Абдаллах Мөхәммәд әл-Идрисиҙең әҫәрендә телгә алына булһа кәрәк. Ундағы Анхадарҙы И.Г. Коновалова Ашҡаҙар менән бәйләй.


Юрматы башҡорттарында был атаманың "ашҡа зар булдыҡ", "аҫ ҡаҙаныңды (йылға буйында)" тигән һүҙбәйләнештәрҙән килеп сыҡҡаны хаҡында риүәйәттәр һаҡланған. Күренекле ғалим Ж. Кейекбаев заманында "Ашҡаҙар" гидронимының "ҡашҡа" (ашҡа) һәм "даръя" һүҙҙәренән хасил булыуы тураһында яҙып сыҡҡан. Тәүгеһе боронғо иран телдәрендә "аҡ, таҙа" тигәнде аңлатҡан, тигән ул. "Даръя" иһә һыу, йылға төшөнсәһен бирә (мәҫәлән, Сырдаръя, Амударъя). Ж. Кейекбаевтың был фекере "Башҡортостандың топонимдар һүҙлеге"нә лә инеп киткән. Уны төҙөгән А.А. Камалов был ҡарашты тағы ла киңәйткән: Мөхәмәтша Буранғоловтың боронғо батырҙарҙы "ҡашҡа" тип атағандары тураһындағы һүҙҙәренә иғтибар иткән.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1211 тапҡыр // Тотош уҡырға
Һәр нәмәнең, кешенең үҙенә генә бирелгән тәғәйен исеме була. Ошоға бәйле гәзит уҡыусылар менән "Ейәнсура" һәм "Йәнсура" атамалары тураһында фекер уртаҡлашмаҡсымын.


Бөйөк Ватан һуғышына хәтлем беҙҙең район Йәнсура тип йөрөтөлә ине: быны документтарҙағы мисәттәрҙән, баҫмаларҙан да күрергә мөмкин. Ни өсөн Ейәнсураға әйләнеп киткән һуң ул? Минең һәм башҡа күптәрҙең фекеренсә, "Йәнсура" һүҙе заманында башҡортсанан урыҫсаға "Зиянчура" ("Зианчура") тип яңылыш тәржемә ителгән, сөнки урыҫтарға "йән" һүҙен әйтеүе ауырыраҡ. Һөҙөмтәлә "Зианчуринский район" тигән һүҙбәйләнеш барлыҡҡа килгән. Башҡорттар үҙ сиратында уны анһат ҡына "Ейәнсура" тип тәржемә итеп тә ҡуйған.
Ком: 0 // Уҡынылар: 855 тапҡыр // Тотош уҡырға
Эштә барығыҙ ҙа ҡатнаша алаХөрмәтле гәзит уҡыусылар! "Фотоғәйепләү" рубрикаһы быйыл да дауам итә. Белеүегеҙсә, унда донъя күргән хаталы яҙмаларҙы сара күреү өсөн урындағы етәкселеккә ебәрәбеҙ. Һөҙөмтәлә ыңғай яуап алына, алтаҡталарҙың күбеһе яңыртыла. Тимәк, хаталарҙы бөтөрөүгә үҙ өлөшөбөҙҙө индерәбеҙ. Унда һеҙ ҙә ҡатнаша алаһығыҙ, хөрмәтле дуҫтар: үҙегеҙ йәшәгән тәбәктә урам исемдәрендәге, алтаҡталарҙағы башҡортса яҙмаларҙа хата күрһәгеҙ, фотоға төшөрөп, редакцияға ебәрегеҙ.
"Башҡортостан" гәзитендә тәржемә хеҙмәте күрһәтелеүен дә иҫегеҙгә төшөрәбеҙ. Бүлектең телефоны — 8 (347) 273 90 66.
Ком: 0 // Уҡынылар: 893 тапҡыр // Тотош уҡырға
Бөгөн — исемен, иртәгә үҙен булмағайы...
Башҡортостан һәм Рәсәй Конституциялары статьяларында беҙ йәшәгән субъекттың исеме "Башҡортостан Республикаһы" тип раҫланған. Шуға ҡарамаҫтан, төрлө гәзит биттәрендә, үҙәк телеканалдарҙа төбәгебеҙҙең атамаһын боҙоп, "Башкирия" тип яҙыу, һөйләү көндән-көн күбәйә бара.


Республикабыҙҙың дөрөҫ исемен һанға һуҡмау үҙебеҙҙәге ҡайһы бер мәғлүмәт сараларында ла күҙгә ташлана. Был эштә айырыуса үҙәк гәзиттәр, "АиФ Башкортостан", "Российская газета. Неделя Башкортостан" "тырышлыҡ" күрһәтә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, үҙ республикабыҙҙа ла ошо “өлгө”гә эйәреүселәр байтаҡ. Ниндәй ҡарашлы кешеләр, журналистар эшләй икән уларҙа? Республиканың исемен ниңә боҙалар? Икенсенән, бөтә яҙмаларҙа ла тиерлек "Башкирия"ның эргәһендә "Татарстан" тип ҡуйыла. Быны нисек аңларға: төйәгебеҙҙе һанға һуҡмаумы, мыҫҡыл итеүме, яуызлыҡ күрһәтеүме, әллә наҙанлыҡмы?
Башҡортостан юлдаш телеканалындағы ҡайһы бер урыҫса тапшырыуҙарҙа ла ауыҙ тултырып "Башкирия" тип һөйләйҙәр. Был һүҙ айырыуса әңгәмәләрҙә, тура эфирҙарҙа яңғырай. Араларында "Беҙҙә ундай республика юҡ", тип әйтергә баҙнат иткән кеше лә осрамай бит...
Ком: 0 // Уҡынылар: 647 тапҡыр // Тотош уҡырға
ХХI быуатта башҡорт матбуғатын үҫтереү, белемле журналистар әҙерләү, тел, һүҙ байлығын һаҡлау һәм башҡа маҡсаттар менән Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетында мәғлүмәт сәйәсәте комиссияһы ойошторолғайны. Гәзит-журналдағы мәҡәләләрҙең, радио-телевидение тапшырыуҙарының торошо, кимәле, йөкмәткеһе, ижтимағи тормоштоң, халҡыбыҙ көнитмешенең нисек яҡтыртылыуы хаҡында кәңәш ҡоролдо, уй-теләк әйтелде.
Ком: 0 // Уҡынылар: 973 тапҡыр // Тотош уҡырға
Көтөп алынған һүҙлекБДУ-ның Стәрлетамаҡ филиалы уҡытыусылары — филология фәндәре докторы, профессор Кәрим Ишбаев менән филология фәндәре кандидаты, доцент Зөлфиә Ишкилдинаның "Хәҙерге башҡорт теленең паронимдар һүҙлеге" исемле үҙенсәлекле хеҙмәте донъя күрҙе.
Ком: 1 // Уҡынылар: 1128 тапҡыр // Тотош уҡырға
Тырыш хеҙмәт нигеҙе — иғтибарҙа“Һулар һауам — йәнгә дауам,
Сыуаҡ, матур көн генәм.
Күңелдәргә йәйғор һуҙған
Йор һәм сәсән тел генәм!”
Ком: 0 // Уҡынылар: 981 тапҡыр // Тотош уҡырға
Хөрмәтле гәзит уҡыусыларыбыҙ! Филология фәндәре докторы, М. Аҡмулла исемендәге БДПУ профессоры Миңһылыу Усманованың "Телгенәм-бергенәм" махсус битендә йылдан ашыу дауам иткән "Телебеҙҙе кем боҙа? Үҙебеҙ!" исемле мәҡәләһе күптәрегеҙҙә ҡыҙыҡһыныу уятҡандыр, дөрөҫ яҙыу һәм һөйләү ҡағиҙәләренә иғтибарлы булыу, туған телебеҙгә һаҡсыл ҡарау, уны ҡәҙерләү, хөрмәт итеү мөһимлегенә инандырғандыр.
Миңһылыу Ғөбәйт ҡыҙының гәзит уҡыусыларға әйтәһе һүҙе күп әле: һеҙҙең иғтибарға уның "Алтын ҡаҙна һайыҡмаһын" исемле яңы дауамлы яҙмаһын тәҡдим итәбеҙ.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1829 тапҡыр // Тотош уҡырға
Башҡорт теле — донъя мәҙәниәтенең бер ынйыһы“Башҡорт теле — иң көслө һәм үҙаллы телдәрҙең береһе”. Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың был ҡанатлы һүҙҙәре филология фәндәре докторы, профессор Зиннур Нурғәлиндең күптән түгел донъя күргән “Башҡорт теле: дәүләт теленән әҙәби телгә” исемле китабына ла ингән. Унда беҙ республика етәксеһенең телебеҙ хаҡында “Башҡорт теленең, бүтән телдәр һымаҡ, донъя мәҙәниәтендә уникаль күренеш булыуын да онотмайыҡ” тигән һүҙҙәрен дә осратабыҙ. Президенттың “Башҡорт телен яҡларға һәм һаҡларға кәрәк” тигән саҡырыуы ла иғтибарҙан ситтә ҡалмаған.
Китаптың исеменән үк күренеүенсә, унда башҡорт теленең дәүләт теле һәм әҙәби тел булараҡ яҙмышы күҙаллана.
Ком: 0 // Уҡынылар: 1150 тапҡыр // Тотош уҡырға
Артҡа 1 ... 6 7 8 9 10 11 12 13 14 ... 19 Алға
Бит башына