Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Немецтарҙы башҡорт моңо хисләндергән
Немецтарҙы башҡорт моңо хисләндергәнБелеүебеҙсә, һуңғы йылдарҙа республикабыҙҙағы юғары уҡыу йорттары сит илдәрҙекеләр менән тығыҙ хеҙмәттәшлектә эшләй башланы. Был уҡытыусылар өсөн дә, йәштәргә лә ифрат файҙалы: башҡа милләттәрҙең тарихын, телен, мәҙәниәтен өйрәнәһең, холоҡ-фиғелен тойомлайһың, яҡындан аралашаһың, дуҫлашаһың... Ғөмүмән, киңерәк даирәгә сығыу мөмкинлеге асыла.

Күптән түгел Плеханов исемендәге Рәсәй иҡтисад университетының Өфө филиалына ла Германиянан ҡунаҡтар килеп төштө. Хәйер, бындай күренеш уҡыу йорто өсөн ят түгел: сит ил студенттарын ҡабул итеү бында күптәнге йолаға әйләнгән. Әле лә 15 кешенән торған делегацияны университет филиалында ихлас ҡаршы алдылар. Башҡортостандағы йәшәү рәүеше, социаль хәл, мәҙәни тормош, йәштәрҙең көнитмеше һәм башҡалар менән танышырға килгән ҡунаҡтарҙың һәр береһе ғаиләләргә урынлаштырылды.
Әлбиттә, немец ҡыҙын йәки егетен үҙендә ҡабул итәсәк йорт хужаларына еңел булмағандыр. Беҙҙекеләр бит ҡунаҡ ҡаршылауға, уны тәрбиәләүгә ифрат етди, яуаплы ҡарай. Йортта барыһы ла ялт итеп торорға, ашарға ризыҡ мул булырға тейеш. Ғөмүмән, үҙебеҙҙе ситкә ҡуйып, ҡунаҡҡа уңайлылыҡ тыуҙырырға тырышабыҙ. Был немец йәштәренә бик оҡшаған.
— Башҡортостан халҡы бик ҡунаҡсыл, хәстәрлекле икән, — тип белдерҙе улар “Йәшлек” гәзите редакцияһында ойошторолған осрашыуҙа. — Беҙ төшкән ғаиләләрҙең хужаларына ҙур рәхмәт: үҙ балалары кеүек ҡаранылар. Шуныһы айырыуса ғәжәпләндерҙе: һеҙҙә аҙыҡты өҫтәл тултырып ултырталар икән, һәр төрлөһөнән ауыҙ итергә мөмкин. Германияла иһә алдыңа бер генә аҙыҡ төрө ҡуялар. Уны һөйләшмәйенсә, тиҙ-тиҙ генә ашарға күнеккәнбеҙ.
Ә эсемлектәргә килгәндә, немец йәштәре “Рәсәйҙә иҫерткес эсемлектәрҙе күп ҡулланалар” тигән мәғлүмәт менән килгән икән. Башҡортостанға килгәс, был хәбәрҙең бигүк дөрөҫлөккә тап килмәгәнен үҙ күҙҙәре менән күргәндәр. Ә бына Өфөлә сүп-сарҙың күплеге ныҡ ҡына аптырауға һалған уларҙы. “Ҡала иһә ифрат йәмле, төҙөк, тарихи урындарға бай, халҡы алсаҡ, аралашыусан”, — тип ихлас һоҡланыуын белдерҙеләр. Ҡунаҡтар “Театрҙар төнө” акцияһына ҡушылып киткән, башҡорт моңон, бейеүҙәрен оҡшатҡандар.
— Мин хатта ҡушылып йырланым да, — ти Йоханс исемле егет. — Башҡорт моңо күңелдең түренән, йөрәктән урғылып сыға кеүек. Ҡушылмаҫ ерҙән ҡушылып китәһең.
Башҡа йәштәр ҙә был фекерҙе дәррәү ҡеүәтләне. “Миңә, ғөмүмән, Башҡортостан халыҡтарының мәҙәниәте, милләт-ара дуҫлыҡ, татыулыҡ, үҙ-ара мөнәсәбәт ифрат оҡшай, — ти бала сағында Рәсәйҙә йәшәп киткән Катя исемле ҡыҙ. — Үҫеш өсөн дә мөмкинлектәр бар. Мин, мәҫәлән, Рәсәйҙә бер нисә йыл эшләп ҡарарға теләйем”.
Яҡшы эш, матди тотороҡлолоҡ, тормошта үҙ урыныңды табыуға немец йәштәре бик етди ҡарай. Шуға ла беҙҙең журналистарҙың: “Ифрат матур мәлегеҙ: йәшһегеҙ, ғашиҡ булыр сағығыҙ. Ғаилә ҡорор ваҡытығыҙ ҙа етә”, — тип ҡыҙыҡһыныуын ғәжәпләнеңкерәп ҡабул иттеләр. “Юҡ, беҙҙә 28 — 30 йәш тирәһендә генә өйләнеү ғәҙәти һанала, — тип ҡаршы төштө улар. — Матди йәһәттән әҙерлекһеҙ, үҙ урыныңды тапмаған килеш ғаилә ҡорорға ашығыу һайлаған парыңа ҡарата ихтирам, хөрмәт күрһәтмәүгә тиң”.
Ғөмүмән, немец йәштәре үҙҙәренә нимә кәрәклекте яҡшы белә: тормош пландары алдан яҙып ҡуйылған кеүек. Әйтеүҙәренсә, уларҙа балаларҙы бәләкәйҙән үҙаллы, шәхси фекерле итеп тәрбиәләргә тырышалар. Шуға ла һәр кем үҙ ҡылыҡтарына яуап бирерлек, маҡсатлы булып үҫә. Ата-әсә, уҡытыусылар менән мөнәсәбәт тә иреклеккә, асыҡлыҡҡа ҡоролған. Әйтәйек, студент дәрестәрҙе үҙ теләге менән ҡалдыра ала — бының өсөн бер нәмә лә өндәшмәйәсәктәр, беҙҙәге кеүек “зачет, имтихан мәлендә артымдан йөрөрһөң әле” тигән кеүек ҡурҡытыуҙар, янауҙар юҡ. Иң мөһиме — һынауҙы уңышлы тапшырыу.
Ата-әсә лә бәлиғ булған балаһының һәр аҙымы менән ҡыҙыҡһынып тормай. Башҡортостанға юлланған саҡта ла күптәрҙе ҡаршылыҡһыҙ оҙатып ебәргәндәр. Ҡайһы бер ата-әсәне генә Германия менән Рәсәй араһындағы тарихи мөнәсәбәт бер аҙ шикләндереп, уйға һалып ҡуйған. Әйткәндәй, немец йәштәре беҙҙекеләргә ҡарағанда сәйәсәт менән нығыраҡ ҡыҙыҡһына икән. “Һайлауҙарға мотлаҡ барабыҙ, һәр кем үҙенең фекерен белдерергә хоҡуҡлы”, — ти улар.
Тел, дин, матбуғат мәсьәләләре, ватансылыҡ, толерантлыҡ, ике ил граждандарының социаль хәле, йәштәрҙең үҫеш мөмкинлектәре һәм башҡа бихисап темалар буйынса фекерҙәрен ишеттек немец йәштәренең. Әлбиттә, ҡараштарыбыҙ, йәшәү асылыбыҙ төрлө. Шулай ҙа, ил ни тиклем алға китмәһен, рухи ҡиммәттәр бөтөн ерҙә лә иң юғары көс булып ҡалыуына тағы ла бер инандыҡ.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






"Иҙел башы" менән "Арғымаҡ" осрашһа...

"Иҙел башы" менән "Арғымаҡ" осрашһа... 30.03.2019 // Әҙәбиәт

Белорет районының Абҙаҡ мәктәбендә әҙиптәр менән осрашыуҙар даими үтеп тора....

Тотош уҡырға 86

Шәйехзада БАБИЧ Өмөт ҡайнап, ташып күкрәгемдән, Көтәм тиҙҙән аҡ көн тыуғанын...

Шәйехзада БАБИЧ Өмөт ҡайнап, ташып күкрәгемдән, Көтәм тиҙҙән аҡ көн тыуғанын... 29.03.2019 // Әҙәбиәт

28 мартта Башҡортостан Автономияһы көрәшсеһе, азатлыҡ йырсыһы, башҡорт халҡының арҙаҡлы улы, шағир...

Тотош уҡырға 257

Беҙ “Пионер”ҙа тәрбиәләндек!

Беҙ “Пионер”ҙа тәрбиәләндек! 29.03.2019 // Әҙәбиәт

Мин бәләкәй саҡта ул журнал “Пионер” тип атала ине. Беҙ уны шул тиклем яратып, көтөп алып уҡыныҡ....

Тотош уҡырға 175

Бала саҡ иле баҫмаһы

Бала саҡ иле баҫмаһы 29.03.2019 // Әҙәбиәт

Алыҫ 1929 йылдың мартында Башҡортостан балалары “Керпе” тип аталған йөкмәткеле һәм ҡыҙыҡлы...

Тотош уҡырға 176

Тоғролоҡта ғына ул дуҫлыҡ бар, Тик дуҫлыҡта ғына хаҡлыҡ бар

Тоғролоҡта ғына ул дуҫлыҡ бар, Тик дуҫлыҡта ғына хаҡлыҡ бар 27.03.2019 // Әҙәбиәт

Башҡортостан – тиңдәргә-тиң илем, Һиндә һалдыҡ дуҫлыҡ һарайын. Таңдай балҡып һинең килер көнөң,...

Тотош уҡырға 68

“Китапты йөкмәткеһе өсөн уҡымайым”
Каникул тылсымға бай булмаҡсы

Каникул тылсымға бай булмаҡсы 23.03.2019 // Әҙәбиәт

Учалыла “Бөйөк тылсымсы – театр” тип исемләнгән балалар китабы аҙналығы башланды....

Тотош уҡырға 151

“Башҡортостан – баш йортобоҙ”

“Башҡортостан – баш йортобоҙ” 22.03.2019 // Әҙәбиәт

Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан “Китап” нәшриәтендә уҙған түңәрәк өҫтәл ошолай атала....

Тотош уҡырға 125

Һин дә флешмобҡа ҡушыл!

Һин дә флешмобҡа ҡушыл! 21.03.2019 // Әҙәбиәт

Бөгөн – Бөтә донъя шиғриәт көнө. Уның тарихы тамырҙары менән 1999 йылға барып тоташа: Францияның...

Тотош уҡырға 118

Яҡтыкүлгә яҡтылыҡ өҫтәп

Яҡтыкүлгә яҡтылыҡ өҫтәп 20.03.2019 // Әҙәбиәт

Әле Әбйәлил районының Яҡтыкүл шифаханаһында бер төркөм яҙыусылар һаулығын нығыта, ял итә. Ошо...

Тотош уҡырға 172

Әҙәбиәт һөйөүселәрҙе "Бабич" бергә тупланы

Әҙәбиәт һөйөүселәрҙе "Бабич" бергә тупланы 20.03.2019 // Әҙәбиәт

Баймаҡ биләмә-ара үҙәк китапханаһында әҙәбиәт һөйөүселәр һәм яҙыусылар араһында йылы күпер һалыуға...

Тотош уҡырға 111

Фәнзил САНЪЯРОВ:  "Меңйыллыҡтар ҡайҙа барғанда ла, Уралымда йәшәр шиғриәт!"

Фәнзил САНЪЯРОВ: "Меңйыллыҡтар ҡайҙа барғанда ла, Уралымда йәшәр шиғриәт!" 20.03.2019 // Әҙәбиәт

Ҡоролтайға әҙерләнәм Башҡорттарым Йәнә ҡор йыясаҡ, Бишенсегә үтер Ҡоролтай. Кәңәш-төңәш итер мәл...

Тотош уҡырға 302