Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Бер йөрәген меңгә бүлде...
Бер йөрәген  меңгә бүлде... Танылған шағир Радик Хәкимйән 1941 йылда Ҡыйғы районының Үрге Ҡыйғы ауылында тыуа. Минең кеүек Әй һыуын эсеп, Әй һауаһын һулап, Әй буйының туғай-ҡырҙарында кинәнеп тәгәрәй. Иң тәүләп шунда тәпәй баҫып, бейек көмбәҙҙәргә баға. Атаһы, Закирйән ағай, 1941 йылда, Фруза менән Радикты әсәһенә ҡалдырып, һуғышҡа китә. Көнбайыш, Калинин фронтында артиллерист була, Мәскәүҙе обороналауҙа ҡатнаша.
1943 йылдағы ҡаты бәрелештәрҙең береһендә батырҙарса һәләк була.



Тормош нисек кенә ҡырыҫ бул­маһын, Радик белем алырға тырыша. Үрге Ҡыйғы урта мәктәбен тамамлағас, Златоуста техник училищела уҡый, хәрби заводта эшләй. 1961—1964 йылдарҙа армияла хеҙмәт итә, Байконурҙа тәүге совет космонавтарын йыһанға осороуҙа ҡатнаша. Армиянан ҡайтҡас, Башҡорт дәүләт университетын тамамлай.
Бер телемде бишкә бүлдек
Беҙ, һуғыш балалары,
Йөрәктә мәңге һаҡланыр
Уңалмаҫ яралары, —
тип яҙҙы һуңынан шағир.
Күренекле тәнҡитсе Рафаэль Аҙнағолов, үҙенең тиҫтерҙәш ижадсылар яҙмышы тураһында уйланып, былай тип белдерә: “Уның артынан этеүсе лә, алдан тартыусы ла булмай, үҙ биографияһын үҙе яҙа, үҙ яҙмышын үҙе ҡора. Тәбиғәт биргән зиһене һәм аҡылы, ҙур тырышлығы, маҡсатҡа ынтылышы уға ҡайҙа ла уңышҡа өлгәшеү мөмкинлеген бирә. Шуға күрә лә күпселек шиғырҙарында лирика ғына түгел, тәрән фәлсәфә лә бар. Шағирҙың төплө һәм тәрән фекерләүенә тормош тәжрибәһе лә ҡушылғас, ялҡынлы, яҡты шиғырҙар ҙа тыуалыр”.
Аҡ ҡайындар һары күлдәк кейгән,
Ҡыҙыл яулыҡ болғай уҫаҡтар,
Миләштәргә ут ҡабынғанмы ни —
Дөрләп яна, гүйә, усаҡтар.
Был имәндәр мәғрур ирҙәрме ни —
Ғорур баҫып тора тын ғына,
Ҡаңғылдашып, ана, ҡоштар китә —
Йөрәктәрҙә ҡала моң ғына.
Япраҡтарҙы ҡыштыр-ҡыштыр итеп,
Еләҫ елдәр йөрөй сәс тарап,
Ғүмер үтә, күптәр килә-китә...
Үткәндәргә торам мин ҡарап.
Ғүмер буйы тормош һәм ижад арбаһына егелде Радик Хәкимйән. Ул бигерәк тә башҡорт шиғриәтендә үҙен лирик йырҙар тексы оҫтаһы итеп танытты. Шул яғы менән шағирҙы беҙҙең заман йырсыһы тип атарға мөмкин булыр ине. Хәҙерге яңы осорҙа ул байтаҡ кассета ла сығарҙы. Бөгөн ул — 13 шиғри китап авторы. “Таңдарыма еләм”, “Шишмә моңдары”, “Йырлы ғүмер”, “Усағымдың осҡондары”, “Ғүмер ағыштары”, “Ҡоштар киткәндә”, “Йылдарым тәлгәштәре”, “Көҙгө урман”, “Ғүмер көлтәһе” һәм башҡа бик күп йыйынтыҡтарын әҙәбиәт һөйөүселәр йылы ҡабул итте. Радик Хәкимйән тыуған яғын, Әй буйҙарын маҡтап йырлай. “Ауылдаштарыма”, “Ҡыйғылар — ҡыйыуҙар”, “Ауылыма ҡайтам” шиғырҙарында тәбиғәт күренештәре менән бергә яҡташтарының таныш йөҙҙәрен дә сырамытҡандай итәһең. Әлбиттә, бындай әҫәрҙәрҙә пафослы һүҙҙәрҙән ҡотолоу ҡыйын, шулай ҙа улар ихластан әйтелгән тип ышанабыҙ.
Радик Хәкимйән йәш саҡта бик күп яуаплы вазифаларҙа эшләне. Өфө заводтарының профком рәйесе, партком секретары булды. Өфө ҡалаһы партия-совет аппаратында тир түкте. Башҡортостан Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығында бүлек мөдире, производство берекмәһендә генераль директор урынбаҫары... Һәр урында ла ул кешеләргә ихлас, иғтибарлы, йомшаҡ һүҙле ине, уларға ҡулынан килгәнсә ярҙам итте. Бында ла шәхестең булмышы, асылы сағыл­ды. Был сифаттар бөтәһе бергә уның, шағирҙың, булмышын, характерын һынландыра ине. Уға “Башҡорт­остан­дың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре” тигән маҡтаулы исем бирелгән, байтаҡ Почет грамоталары тапшырылған.
Ошо көндәрҙә танылған шағир Радик Хәкимйәнгә 75 йәш тула. Мең йәшә, ҡәләмдәшем, халҡыңа киләсәктә лә шулай игелекле, лайыҡлы ул бул, мул ижад емештәре теләйбеҙ!

Ринат КАМАЛ,
яҙыусы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт
премияһы лауреаты.



Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Төхвәт Йәнәбиҙән ниндәй серҙәр ҡалған?

Төхвәт Йәнәбиҙән ниндәй серҙәр ҡалған? 16.02.2019 // Әҙәбиәт

Яҙыусы, билдәле йәмәғәт эшмәкәре Төхвәт Йәнәбиҙең тыуыуына 125 йыл тулыу уңайынан уның һеңлеһенең...

Тотош уҡырға 79

Иҫән саҡта иғтибарлы булайыҡ

Иҫән саҡта иғтибарлы булайыҡ 15.02.2019 // Әҙәбиәт

Теҙеп һанай башлаһаң, беҙҙең быйылғы юбилярҙар күп кенә икән. “Ағиҙел” журналының тәүге һанында...

Тотош уҡырға 91

“Йәнем аҡ нур минең,  Ә нурҙарға ғашиҡ булмағандар һарандар...”

“Йәнем аҡ нур минең, Ә нурҙарға ғашиҡ булмағандар һарандар...” 15.02.2019 // Әҙәбиәт

Мөхәббәттән, беләм, тыуғанмын мин, Саф хистәрҙән генә яралған. Йәнем аҡ нур минең, Ә нурҙарға Ғашиҡ...

Тотош уҡырға 121

Күңеле тулы  һөйөү ине...

Күңеле тулы һөйөү ине... 15.02.2019 // Әҙәбиәт

Ул “мөхәббәт шағиры” булды....

Тотош уҡырға 108

Әсәйемде ҡосаҡлап иланым

Әсәйемде ҡосаҡлап иланым 14.02.2019 // Әҙәбиәт

Танылған йәш яҙыусы Айгиз Баймөхәмәтовты китап уҡыусылар республикала ғына түгел, сит илдәргә лә...

Тотош уҡырға 304

Яҡшығолов уҡыуҙарында ҡатнаш!

Яҡшығолов уҡыуҙарында ҡатнаш! 13.02.2019 // Әҙәбиәт

Мең ырыуы вәкилдәре күпләп йәшәгән райондарҙа Башҡорт автономияһы башында торған шәхес, шағир...

Тотош уҡырға 150

Грант күләме тос, кем алыр?

Грант күләме тос, кем алыр? 13.02.2019 // Әҙәбиәт

Дәүләт һәм республика халыҡтары телдәрен һаҡлауға, үҫтереүгә Башҡортостан Башлығы грантына дәғүә...

Тотош уҡырға 105

Бөркөт өсөн офоҡ ята йәйрәп, Ҡунһа осоп ҡая башына

Бөркөт өсөн офоҡ ята йәйрәп, Ҡунһа осоп ҡая башына 13.02.2019 // Әҙәбиәт

Сатирик-шағир Камил Фазлый (Камил Нәжми улы Фазлетдинов) Бәләбәй районының Туҙлыҡыуыш ауылында...

Тотош уҡырға 63

Әҙәби премияға кемдәр лайыҡ?

Әҙәби премияға кемдәр лайыҡ? 12.02.2019 // Әҙәбиәт

Күгәрсен районында Зәйнәб Биишева исемендәге әҙәби премияның 2018 йылғы лауреаттарын бүләкләү...

Тотош уҡырға 117

Башҡорт халҡына хушлашыу хаты

Башҡорт халҡына хушлашыу хаты 12.02.2019 // Әҙәбиәт

Мәшһүр шәхесебеҙ Әхмәтзәки Вәлиди, эмиграцияға китер алдынан “Башҡорт халҡына хушлашыу хатын” яҙып,...

Тотош уҡырға 150

“Заманым тип тамаҡ ярмаһам да, заман ярып үтте йөрәкте!..”

“Заманым тип тамаҡ ярмаһам да, заман ярып үтте йөрәкте!..” 12.02.2019 // Әҙәбиәт

Бөгөн, Башҡортостандың халыҡ шағиры Рәми Ғариповтың тыуған көнөндә, шәхестең ижадына, тормош...

Тотош уҡырға 159

Беҙ бәхетле милләт булырбыҙ

Беҙ бәхетле милләт булырбыҙ 08.02.2019 // Әҙәбиәт

Рустар олоғая барған һайын “Старость – не радость” тигән һүҙҙәрҙе йышыраҡ ҡабатлай. Үҙебеҙсә...

Тотош уҡырға 122