Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
ЮМОРЕСКА
СохарыйЕйәнсәрем мәктәптән ҡайтыу менән, иҫәнләшеп тә тормайынса:
– Олатай, 23 февралдә мәктәпкә минең менән бараһыңмы? — тип һораулы ҡарашын төбәне. Ватанды һаҡлаусылар көнө икәнен белһәм дә, шаяртып:
– Нимә, берәй этлек ҡылдыңмы, әллә тәртип боҙҙоңмо? — тигән булдым.
– Ю-у-у-уҡ, тәртип боҙорға мин малай түгел бит, сәғәт икелә байрам була. Армияла хеҙмәт иткән ваҡытта берәй ҡыҙыҡлы йәки мажаралы хәлдәр булғандыр, шуларҙы һөйләрһең әле, класташтарымдың да олатайҙары килә, – тип уйға батырҙы.
Ундай хәлдәр күп тә кеүек, бер ҡараһаң, юҡ та кеүек. Нимә һөйләргә? Һөйләрһең, килешмәҫ йә көлкөгә ҡалырһың. Уйлай-уйлай баш ҡатты, шулай ҙа хәтер һандығынан бер хәлде тәки соҡоп сығарҙым. Һеҙгә лә һөйләйем әле, бәлки, берәй кәңәш бирерһегеҙ.
Өләсәйем әйтмешләй, башым-тояғым менән һалдат тормошона яҙҙың матур бер көнөндә сумдым да ҡуйҙым. Тәүге аҙналарҙа карантинда булып, һуңынан үҙебеҙ хеҙмәт итәсәк роталарға бүлделәр. Барлыҡ көндәлек эш ваҡыты сәғәтләп түгел, минутлап, хатта секундлап үтәлә. Өйрәнеп киткәнсе ҡыйын ғына түгел, ауыр ҙа. Аҙыраҡ буш ваҡыт булһа, ауылдағы йәшәгән саҡтар иҫкә төшә, бигерәк тә әсәйемдең бешергән аштары, өләсәйемдең ҡорото, ҡыҙыл эремсеге... Ауыҙҙағы һеләгәйҙе йотоп өлгөрөп булмай хатта.
Шулай яйлап ҡына һалдат тормошона өйрәнеп барғанда, иртәнге аштан һуң, яҡташымдың ашхана ишеге төбөндә нимәлер эшләп торғанын күрҙем дә эргәһенә килдем.
– Нимә эшләп тораһың? – тим.
– Күрмәйһеңме әллә, кеҫәгә сохарый тултырҙым, – ти был.
– Нимәгә кәрәк инде ул?! – тигән булдым, яҡташымдың да минең кеүек ауыл малайы икәнен белһәм дә.
Ауылда рәхәт ине шул, теләгән ваҡытта икмәккә ҡаймаҡ яғып сәй эсеп булһа, бында сәй генә түгел, теләгән ваҡытта ғына түгел, һыуһап, һыуға зарыҡҡан ваҡытта һыу ҙа юҡ, исмаһам.
– Нимәгә, имеш, ҡыҫҡа ял ваҡыттарында бик яҡшы булып ҡала ул, кисә аҙыраҡ булды, бөгөн ике кеҫәне лә тултырҙым әле! — тип кеҫәһен күрһәтте. – Һин дә ал, барыбер тәмәке тартмайһың, икәүләп кетерҙәтербеҙ.
Үәт, исмаһам, минең яҡташта баш, тип ишек төбөндәге “мине ал” тип күҙҙе ҡыҙҙырып торған сохарыйҙың ағын бер кеҫәгә, ҡараһын икенсеһенә тултырҙым. Сафтарға теҙелгәс, старшина беҙгә ҡараны ла ике аҙым алға сығырға ҡушты. Сығып баҫҡас, кеҫәгә нимә тултырылғанын белеште.
– Ашарға етмәһә, миңә әйтегеҙ, Советтар Союзы һәм дә беҙҙең халҡыбыҙ үҙенең ҡәҙерле ил һаҡлаусыларын ас итмәне һәм итмәҫ!—тип ике һалдатҡа беҙҙең кеҫәләрҙе тегеп-ямап ҡуйырға ҡушты. Әйттеләр бит, әйттеләр, белмәһәң, тағы бер хәл, кеҫәгә артыҡ әйбер түгел, ҡулды ла тығып йөрөмәгеҙ, ниңә тыңламаным икән, иҫәр баш, тип үҙ-үҙемде әрләнем.
Сафта торған хеҙмәттәштәремдең береһе лә көлөп тә, мыҫҡыллап та ҡараманы, төртмәле һүҙ ҙә юҡ. Шулай ҙа миңә оят та, уңайһыҙ ҙа ине. Бер аҙна йөрөгәндән һуң алып ташларға ҡушты старшина, бер аҙна был еп-еңел нәмә, сохарыйҙы әйтәм, ауырлыҡ килтермәҫ, тип уйланым. Хатта ҡыҙыҡ булып китте. Тик ҡыҙыҡтың ҡыҙғанысҡа әйләнгәнлеге казармаға барып еткәнсе үк һиҙҙерҙе. Сохарыйҙың осло һырҙары, мөйөштәре ботто ҡыра, сыя башламаһынмы! Түҙергә була, бер аҙна хәҙер үтер ҙә китер, тип уйлайым. Еңел генә сохари бит ул, тип үҙемде йыуатам. Плацта сафта йөрөргә өйрәнәбеҙ, аяҡтарҙы күтәреп атларға, аҙаҡ боролорға, кирегә атларға кәрәк. Был бойороҡтарҙы үтәү ауырлашҡандан-ауырлашты. Хәҙер минең кеҫәлә сохари түгел, ә терпе дыулаған кеүек, ул бөтә энәләре менән сәнсә, сыя ине. Тәүге көн бик яй үтте, отбойҙы көтөп иҫ китте: ә төн бик тиҙ уҙҙы, “торорға” тигән бойороҡ яңғыраны.
Иртәнән алып тағы ла спорт майҙансығында мәж килергә, сафта йөрөргә кәрәк. Ике сәғәтләп устав өйрәнәбеҙ ҙә плацҡа сығабыҙ. Сәғәткә ҡараһаң, бик аҡрын ҡуҙғала телдәре, ватылдымы икән тиһәм, юҡ, текелдәй. Хәҙер атлау бик ауыр бирелһә лә, һиҙҙермәйем йә иһә һиҙҙермәҫкә тырышам. Алыҫ араға йүгергәндә һыҙырылып сыҡҡан, күгәргән урындар элек миңә уйын ише генә булһа, хәҙер үлем менән бер. Иртән бер-ике саҡрым араны тәүгеләрҙән булып йүгерһәм, хәҙер артта һөйрәләм. Атайым күрһә былай йүгергәнде: “Колхоздың ялҡау алашаһы ла былай юртмай, егет кеше бит һин, табаныңдан ут сығырға тейеш”, – тиер ине. Юртырһың, хатта атлауы ауыр. Хәҙер көндәрҙе бутаным инде, хәйер, кәрәк тә түгел. Иптәштәр менән бик аҙ һөйләшәм, һөйләшкем дә килмәй. Яйлап ҡына ултырам, тороп китеүе тағы ла яйыраҡ, кеҫәләге “терпеләрҙе” уятырға ҡурҡам.
Тора-бара “терпеләрҙең” энәләре ҡойолдо, сохарый ваҡланып, тир менән уҡмашып, мунса ташына әйләнде. “Мунса таштары” “терпеләр” һымаҡ түгел, тағы ла хәтәрерәк булып сыҡты. Аяҡтарҙы күтәреп атлағанда аллы-артлы ботҡа шап та шоп бәреләлер, бәлки, шапылдамайҙарҙыр ҙа, әммә миңә шулай тойолғандыр, шул ваҡытта күҙгә ялт-йолт итеп уттар күренә башлағайны инде. Бер ҡарағанда күгәрмәгәйне, хәҙер ҡарамайым ботҡа. Аштан ҡалған сусҡа майын һөрткәйнем, тоҙло булды, ахырыһы, былай ҙа тир тоҙло булғас, үлтереп әсетә. Аҙна бик яй үтте, мунсаға барыр алдынан старшина сохарыйҙарҙы алып ташларға ҡушты. Салбарҙы сисеп, ботҡа ҡараһам, иҫем китте – ботомда ус аяһы ҙурлыҡ ҡап-ҡара күгәргән эҙ, бер ҡат тиреһе һыҙырылып сыҡҡан, күгәргән урындың тирә-яғы ҡыҙғылт төҫтә, уны уратып һарғылт төҫ биҙәгән. “Һин, йылғыр, хәйләкәр төлкө, хәҙер үк кеҫәһенә сохарый тултырығыҙ, тегеп тә ҡуйығыҙ”, – тигән тауышҡа боролоп ҡараһам, минең яҡташты бейетә икән старшина. Яҡташ, ысынлап та, хәйләкәр булып сыҡҡан шул, бер-ике көн үткәс, кеҫәһен һүтеп, сепрәк тултырып теккән дә ҡуйған. Әлдә миңә әйтмәгән, мин дә уға ҡарап, уның кеүек эшләгән булһам, йөрөр инем тағы кеше көлдөрөп.
Ошо көндән һуң көн дә яҡташтың кеҫәһен тикшерҙеләр. Миңә йәл ине лә бит, нимә эшләй алам һуң? Хеҙмәттәштәрем дә көлөп йә юрамал уға: “Икмәгең көймәйме, йөҙө килгәнме, беҙгә лә тәмләт әле”, – тинеләр.
Бына ошо хәлде мәктәптә һөйләһәм, нисек булыр икән, һөйләргәме, юҡмы, һеҙҙән кәңәштәр көтәм...




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






"Иҙел башы" менән "Арғымаҡ" осрашһа...

"Иҙел башы" менән "Арғымаҡ" осрашһа... 30.03.2019 // Әҙәбиәт

Белорет районының Абҙаҡ мәктәбендә әҙиптәр менән осрашыуҙар даими үтеп тора....

Тотош уҡырға 89

Шәйехзада БАБИЧ Өмөт ҡайнап, ташып күкрәгемдән, Көтәм тиҙҙән аҡ көн тыуғанын...

Шәйехзада БАБИЧ Өмөт ҡайнап, ташып күкрәгемдән, Көтәм тиҙҙән аҡ көн тыуғанын... 29.03.2019 // Әҙәбиәт

28 мартта Башҡортостан Автономияһы көрәшсеһе, азатлыҡ йырсыһы, башҡорт халҡының арҙаҡлы улы, шағир...

Тотош уҡырға 258

Беҙ “Пионер”ҙа тәрбиәләндек!

Беҙ “Пионер”ҙа тәрбиәләндек! 29.03.2019 // Әҙәбиәт

Мин бәләкәй саҡта ул журнал “Пионер” тип атала ине. Беҙ уны шул тиклем яратып, көтөп алып уҡыныҡ....

Тотош уҡырға 175

Бала саҡ иле баҫмаһы

Бала саҡ иле баҫмаһы 29.03.2019 // Әҙәбиәт

Алыҫ 1929 йылдың мартында Башҡортостан балалары “Керпе” тип аталған йөкмәткеле һәм ҡыҙыҡлы...

Тотош уҡырға 176

Тоғролоҡта ғына ул дуҫлыҡ бар, Тик дуҫлыҡта ғына хаҡлыҡ бар

Тоғролоҡта ғына ул дуҫлыҡ бар, Тик дуҫлыҡта ғына хаҡлыҡ бар 27.03.2019 // Әҙәбиәт

Башҡортостан – тиңдәргә-тиң илем, Һиндә һалдыҡ дуҫлыҡ һарайын. Таңдай балҡып һинең килер көнөң,...

Тотош уҡырға 69

“Китапты йөкмәткеһе өсөн уҡымайым”
Каникул тылсымға бай булмаҡсы

Каникул тылсымға бай булмаҡсы 23.03.2019 // Әҙәбиәт

Учалыла “Бөйөк тылсымсы – театр” тип исемләнгән балалар китабы аҙналығы башланды....

Тотош уҡырға 151

“Башҡортостан – баш йортобоҙ”

“Башҡортостан – баш йортобоҙ” 22.03.2019 // Әҙәбиәт

Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан “Китап” нәшриәтендә уҙған түңәрәк өҫтәл ошолай атала....

Тотош уҡырға 125

Һин дә флешмобҡа ҡушыл!

Һин дә флешмобҡа ҡушыл! 21.03.2019 // Әҙәбиәт

Бөгөн – Бөтә донъя шиғриәт көнө. Уның тарихы тамырҙары менән 1999 йылға барып тоташа: Францияның...

Тотош уҡырға 118

Яҡтыкүлгә яҡтылыҡ өҫтәп

Яҡтыкүлгә яҡтылыҡ өҫтәп 20.03.2019 // Әҙәбиәт

Әле Әбйәлил районының Яҡтыкүл шифаханаһында бер төркөм яҙыусылар һаулығын нығыта, ял итә. Ошо...

Тотош уҡырға 172

Әҙәбиәт һөйөүселәрҙе "Бабич" бергә тупланы

Әҙәбиәт һөйөүселәрҙе "Бабич" бергә тупланы 20.03.2019 // Әҙәбиәт

Баймаҡ биләмә-ара үҙәк китапханаһында әҙәбиәт һөйөүселәр һәм яҙыусылар араһында йылы күпер һалыуға...

Тотош уҡырға 111

Фәнзил САНЪЯРОВ:  "Меңйыллыҡтар ҡайҙа барғанда ла, Уралымда йәшәр шиғриәт!"

Фәнзил САНЪЯРОВ: "Меңйыллыҡтар ҡайҙа барғанда ла, Уралымда йәшәр шиғриәт!" 20.03.2019 // Әҙәбиәт

Ҡоролтайға әҙерләнәм Башҡорттарым Йәнә ҡор йыясаҡ, Бишенсегә үтер Ҡоролтай. Кәңәш-төңәш итер мәл...

Тотош уҡырға 302