Кущтанащмы, күстәнәсме?

12-01-2018, 00:03 // Информация // Баҫып сығарырға
Башҡортостан эшҡыуары “Кущтанащ” тигән тауар тамғаһын теркәгән. Үҙе сығарған аҙыҡ-түлеккә ул ошо тамғаны ҡуйырға ниәтләй.


Республикалағы ҡайһы бер йәмә­ғәтселек вәкилдәре атаманың әҙәби башҡорт теле нормаларына яуап бирмәүен, башҡортса “Күстә­нәс” тигән тамға ҡуйылырға тейешлеген билдәләй.
— Бөтә тауар тамғалары Мәскәү­ҙә теркәлә. Атама — татарса ла, башҡортса ла түгел, ә рус теленә стилләштерелгән транслитерация. Ғаризала яҙғанымса, был — һүҙ сти­лизацияһы, — тине тамғаның хужаһы Андрей Таюсев.
Шул уҡ ваҡытта Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәген­дәге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институ­тының ғилми етәксеһе, филология фәндәре докторы Фирҙәүес Хисамитдинова брендтың бындай атама­һына ҡаршы сыҡты.
— Башҡортостанда тауар тамға­һын булдырабыҙ икән, ул башҡорт телендә яңғырарға, әҙәби тел нормаларына буйһонорға тейеш. Баш­ҡортса хәреф рус телендә юҡ икән, уны үҙгәртергә мөмкин. Был осраҡта башҡортса ла, русса ла “с” хәрефе бар. Шуға күрә, атама “Кустэнэс” тип яҙылырға тейеш, — тигән фекер­ҙә ғалимә.
— Атама татар теленең түгел, ә башҡорт теленең төньяҡ-көнбайыш диалекты үҙенсәлектәрен сағыл­дыра. Миҫалға “Нэнэйка” һәм “Картатай” тип аталған туҡланыу ойошмаларын килтерергә була. Был һүҙҙәр әҙәби телдә юҡ, әммә халыҡ телендә киң ҡулланыла. Шуға күрә тауар тамғаһының “Кущтанащ” тип теркәлеүендә бер ниндәй ҙә хилаф­лыҡ күрмәйем, — ти Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы, филология фәндәре кандидаты Искәндәр Сәйетбатталов.
Интеллектуаль милек буйынса федераль милектә аңлатыуҙарынса, тауар тамғаларын теркәгәндә һүҙҙәр махсус тикшерелмәй, сөнки уларҙың бер телгә лә инмәгән уйҙырма һүҙ булыуы ихтимал. Атама тәғәйен тауар­ҙы йәки хеҙмәтте һүрәтләһә, йәки ул билдәле бер географик объект­тың исеме булһа, сикләү бар.