Һылыуҙарҙы “ҡоралай” тиҙәр… Был хайуанҡай ысын мәғәнәһендә урман-ҡырҙарыбыҙ биҙәге, һылыу ҡыҙҙарҙы ла хатта ҡайһы яҡта: “Ҡоралай һымаҡ һылыу, етеҙ”, – тиҙәр. Ә урман фонында нәфис йән эйәләре шул тиклем матур күренә – ҡарап туймаҫлыҡ. Моғайын, бик оҫта рәссамдар ғына уларҙы барса гүзәллегендә һынландыра алалыр.
Ком: 0 // Уҡынылар: 33 тапҡыр // Тотош уҡырға
Үәт, исмаһам, һунар! Был хәлде “Приуралье” станцияһында йәшәгән Мәхмүт ағай Ғәлин һөйләгәйне.
Йәшерәк сағында һунарға йө­рөргә ярата ине ул. Шундай ғәҙәте лә булған: һунарҙан ҡайтҡанда йыш ҡына мылтығын урманда йәшереп киткән. Бер көндө ҡушкөбәген ҡыуыш ағас эсенә йәшерә лә ҡайтып китә, ләкин, байтаҡ сәбәптәр арҡаһында, Мәхмүт ағай йылдан артыҡ һунарға сыға алмай.
Ком: 0 // Уҡынылар: 28 тапҡыр // Тотош уҡырға
Улдарына Һеләүһен тип исем ҡушҡандарБыл хәйләкәр йыртҡысты күптәребеҙ зоопарктарҙа ғына күргәне барҙыр. Урман-ҡырҙарҙа уға осрарға яҙмаһын. Үҙ тарихында кешегә ташланыу осраҡтары ла бихисап. Нисек кенә булмаһын, һеләүһен – тәбиғәттең бер өлөшө, унда үҙ урыны бар.
Ком: 0 // Уҡынылар: 25 тапҡыр // Тотош уҡырға
Дәрт Шиңә барған ҡар өҫтөнә һылап затлы гәлсәр түшәлгән тиерһең! Күҙҙәрҙе ҡамаштырып ул әллә ҡайҙарҙан ялтырап ята. Уға һоҡланмай ҡарау мөмкин түгел. Шул ҡәҙәре һушты алырҙай нимә һуң ул, тиерһегеҙ. Ул – көн үҙәгендә бер аҙ йылытып, төндәрен, киреһенсә, шаҡырайтҡансы туңдырыу һөҙөмтәһендә хасил булған йоҡа ғына боҙ шекәрәһе яҙғы ҡояш аҫтында нур сәсеп шулай уйнай. Мөғжизәнең бындайын тик февраль айы ахырында, марттың баштарында ғына күрергә була.
Ком: 0 // Уҡынылар: 20 тапҡыр // Тотош уҡырға
“Төрткө беҙҙе ас итмәне” “Башҡортостан”дағы (2017 йыл, 17 ғинуар) “Күҙе һуҡыр булһа ла, үҙе һуҡыр түгел” тигән мәҡәләне уҡып сыҡҡас, мин дә үҙебеҙ төрткө тотҡан ваҡытты иҫкә төшөрөп гәзиткә яҙырға булдым.
Ком: 0 // Уҡынылар: 19 тапҡыр // Тотош уҡырға
Хәйләһеҙ хәйләкәр Үҙенең аҡылы, хәйләкәрлеге менән байтаҡ халыҡтың мифологияһына инеп ҡалған был йән эйәһе. Тормошта ла, ғилми телдә лә “ябай” йәки “ерән” төлкө тип йөрөтәләр уны. Әйткәндәй, төҫө төрлө булырға мөмкин: ҡара, ҡыҙыл (огневка), аҡ (альбинос) һ. б. Европала ғына ла 15 төргә яҡыны (донъяла – 25) йәшәй. Улар төйәкләгән еренә, төҫөнә, ҙурлығына ҡарап билдәләнә.
Ком: 0 // Уҡынылар: 70 тапҡыр // Тотош уҡырға
Быуа быуыу Беҙҙең ауыл эргәһенән генә Янбай йылғаһы аға. Элегерәк мул һыулы булған, шишмәләре урғылып торған. Ләкин баҫыуҙарҙы ярына тиклем үк килтереп һөргәс, улар тупраҡ, балсыҡ ҡатнашмаһы аҫтында ҡалған, ләм баҫҡан. Ике быуаһы ғына уны йылға итеп тота. Улайһа, ҡоро йылдарҙа өҙөк-өҙөк йырғанаҡ ҡына булып ҡалыр ине.
Ком: 0 // Уҡынылар: 66 тапҡыр // Тотош уҡырға
Ғаилә ҡиммәттәре һәм йорт төҙөү Ҡондоҙҙар өңдәрҙә һәм махсус “йорттар”ҙа йәшәй. Тәүгеһен текә ярҙарҙа ҡаҙалар. Улар бик оҙон һәм ҡатмарлы лабиринтты хәтерләтә. Бер нисә инеү урыны бар. Иҙәндәре һыу кимәленән юғары. Йылға ташып, һыу күтәрелһә, түбәһенән балсыҡты ала баралар, ергә түшәй торалар, йәғни өң юлдарын бейегәйтәләр.
Ком: 0 // Уҡынылар: 74 тапҡыр // Тотош уҡырға
Бар мәшәҡәттәре – ағас кимереү, оя ҡороу Бүре, айыу, төлкө, ҡуян, терпе һымаҡ уҡ, ҡондоҙ ҙа күңелебеҙгә бала саҡтан йәнһүрәттәр, төҫлө-төҫлө һүрәтле китаптар аша үтеп ингән. Тырыш, аҡыллы, ҡабаланмаҫ йәнлек йә йылғаларҙы арҡыры быуа, йә файҙалы кәңәше менән башҡа кейектәргә ярҙамға килә.
Ком: 0 // Уҡынылар: 65 тапҡыр // Тотош уҡырға
Ҡорҙар ҡарсығанан һаҡлана “Монолит” тигән төшөнсәнең ни аңлатҡанын күптәр белмәйҙер әле. Эйе, үҙебеҙҙең телгә ауҙарғанда, ул “берҙәмлек” һүҙенә яҡын тора һәм сәйәсәттән башҡа агрономик мәғәнәгә лә эйә. Ни өсөнмө? Сөнки тупраҡтың өҫкө ҡатламы, ужым культураларының ҡышҡы хәл-торошон, яҙҙы нисек ҡаршылауын белер өсөн мотлаҡ монолит алыу һәм билдәле бер шарттарҙа үҫтереп ҡарау кәрәк. Монолитҡа ҡарап ашлыҡтың киләһе уңышын күҙалларға була, яҙғы эштәргә, ғөмүмән, планға үҙгәрештәр индерелә.
Ком: 0 // Уҡынылар: 69 тапҡыр // Тотош уҡырға
Артҡа 1 2 3 Алға
Бит башына