“Һәләт тә, тырышлыҡ та ҡандан килә...”

30-11-2013, 00:39 // Йәмғиәт, Анонстар // Баҫып сығарырға
“Һәләт тә, тырышлыҡ та ҡандан килә...”— Нимәне күрһәм, шуның менән шөғөлләнеп ҡарайым. Һәр береһен эшләге килә, — ти Вәсилә Фәтхетдинова.
Юҡ, һис фәстереү юҡ оҫтаның һүҙендә. Үҙе әйтмәгән хәлдә лә, өй эсен биҙәгән әйберҙәре, бәйләгән кейемдәре, өҫтәлгә теҙелгән йомшаҡ уйынсыҡтары, төрлө материалдан үреп яһалған һауыт-һабаһы, диван-карауат япмалары һәм башҡа әйберҙәр шул турала һөйләй. Ысынлап та, һәр береһен эшләгеһе килеп, теләген тормошҡа ашырған.
Кемгә нисектер, миңә ҡалһа, һәләт тәбиғәттән, ҡандан килә. Оҫталыҡ иһә ошо һәләткә тырышлығыңды ҡушһаң ғына, ваҡыт үтеү менән “яулап” алына. Бер уйлаһаң, ер йөҙөндә һәләтһеҙ кеше юҡ – һәр кем күңелендә өлөшөнә төшкән көмөшөн йөрөтә. Тик ана шул тырышлыҡ булмау, тормошта Хоҙай биргәнде баһалап бөтмәү, үҙ урыныңды тапмау әҙәм балаһын ел ыңғайына йөрөтә.

Һәләт тә, тырышлыҡ та ҡандан килә, тинем. Вәсиләнең әсәһе Бибинур инәй ҡул эшенә бик оҫта булған. Атаһы Ғабдулхаҡ ағай ҙа балта тотһа, ҡурсаҡтай итеп бура бураған, кәртә-ҡураһы, ҡапҡаһы күҙҙең яуын алып торған. Башҡа нәмә тураһында әйтмәйенсә, ун бер баланы тәрбиәләп үҫтереп, белем бирергә тырышыуҙарын яҙһаң да етер. Ун бер бала! Ә заманаһы һуң?! Һуғыш михнәттәрен күреп ҡайтҡан Ғабдулхаҡ ағай ҙа, көнөн төнгә ялғап колхоз эшенән бушамайынса “таяҡ”ҡа эшләгән Бибинур инәй ҙә тормоштоң ҡәҙерен белә. Эйе, ишле ғаиләне ҡарарға ла кәрәк бит әле. Нәҡ ана шул саҡ өҫтәмә табыш – икеһенең дә ҡул, балта эштәренә оҫта булыуы — ярҙам итә. Атанан күргән — уҡ юнған, әсәнән күргән — тун бескән, тип әйтке килә шундай уңған, эшһөйәр ғаилә тураһында.
“Һәләт тә, тырышлыҡ та ҡандан килә...”Ҡул эштәренә өйрәнеп үҫкән ҡыҙ бәләкәйҙән матурлыҡҡа ынтыла, һынлы сәнғәткә тартыла. Элегерәк рәссамға уҡып, белем алыу сикле ине. Шул арҡылы тыумыштан рәссам булғандар, уҡып профессиональ белем ала алмағандар, бөгөн “һәүәҫкәр” исемен йөрөткәндәр бихисап беҙҙең арала. Шулай ҙа Вәсилә юлын таба: Һатҡы ҡалаһындағы училищела ике йыл рәссам-биҙәүсе һөнәрен үҙләштерә, һуңынан Мәсәғүт педучилищеһына юллана. Ошонда уҡ хеҙмәт кабинетында лаборант булып эшләп, тағы өс йыл белем эстәй. Уҡып бөтөп, бер йыл эшләгәс, Башҡорт дәүләт педагогия институтының художество-графика факультетына документтарын тапшыра. Бөгөн Вәсилә Ғабдулхаҡ ҡыҙы үҙ һөнәренең серҙәрен мәктәптә балаларға өйрәтә.
Ағас эше менән мәшғүл булып, ҡулына лобзик тотҡан ҡатын-ҡыҙҙы һирәк осратаһың. Ә Вәсилә — хатта балта тотоп, үҙе мунса һалған кеше. Улы Руслан Себерҙә бер юлы ике эштә йөрөй, һирәк ҡайта. Яңғыҙ, тиктормаҫ әсә улын көтөп тормай, һатып алынған бураны күтәртеп ҡуя ла соланын, ишек-эләүкәһен үҙе яһай, мейесен сығара, иҙән-түшәмен йәйә, ҡыйыҡ аҫтына тупраҡ та һала. Бына шулай, беҙҙә лә бар ярһып сапҡан атты туҡтатҡан, янған өйгә ингән ҡатындар!
“Һәләт тә, тырышлыҡ та ҡандан килә...”Шулай ҙа төп шөғөлө уның энә-епкә, мамыҡ-кейеҙгә, сепрәк, үреү материалдарына бәйле. Оҫта ҡулында күңеленә ятҡан һәр нәмә йәнләнә. Быларҙың барыһы ла нәҫелдән килә, тинек. Ошоно тоя, ырыуына тап төшөрмәҫкә тырыша Вәсилә Фәтхетдинова.
— Атайым яғынан ун ике быуынға тиклем шәжәрәмде төҙөнөм. Тарих менән дә ҡыҙыҡһынам. Был да ҡул эштәре геройҙарын тыуҙырырға, милли биҙәктәрҙе аңлағас, сигеү-тегеү эшендә ярҙам итә, — ти оҫта.
Хаҡ һүҙҙәр. Ошоноң менән барыһы ла әйтелгән. Тамырҙарыңдың тәрәндән һут алыуын белеп, ата-баба рухы күңелеңдә йәшәһә генә, бөгөнгөң ҡәҙерле, киләсәгең өмөтлө булалыр. Бигерәк тә боронғо һөнәрҙе йәшәтеп, киләсәк быуынға тапшырғанда.