Яҙмыштың күҙенә тура ҡарап

30-07-2014, 01:00 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
Яҙмыштың күҙенә тура ҡарап
«Яҙмыш бит ул – кәләш түгел,
Уны һайлап алып булмай...»
Фәнис Яруллин.

Эй, яҙмыш... Кешене ул нисек кенә һынамай! Нәркизәгә лә яҙмыш ҡосағында иркәләнеп үҫергә тура килмәне. Яңы Турай ҡыҙы башта һөнәрселек училищеһында йөҙләүсе-буяусы һөнәренә эйә була. Эшсе, бригадир йөгөн дә тарта, ҙур комбинезондар кейеп, кирбес тә тейәй, бушата ла.



Бысраҡ, ауыр эштә йөрөгәнсе тип, көндәрҙең бе­реһендә әхи­рәте Сәүиә менән Бәләбәй педагогия училищеһына юллана. Дүрт йыл һиҙелмәй ҙә үтеп китә. Шунда уҡығанда мотоцикл йөрө­төү өсөн танытма ла ала.
Нәркизәнең киләсәге Рәтамаҡ мәктәбе менән бәйләнә. Башта уҡ уға урыҫ теле һәм әҙәбиәтен уҡытыуҙы йөкмәтәләр. Бер үҡ ваҡытта йыр дәрестәрен дә алып бара. Нимә тиһәң дә, Нәркизә Шакирйәнова, үҙе баянда уйнап, балаларҙы ике тауыш менән йырларға өйрәткән уҡытыусы ла бит әле. Күп тә үтмәй, ошо ауыл­дың егете, колхозда инженер булып эшләгән Тәлғәткә тормош­ҡа сыға. Мәшәҡәттәр артһа ла, Нәркизә йәмәғәт эштәрендә лә әүҙем ҡатнаша, ситтән тороп Башҡорт дәүләт педагогия инс­титутын да тамамлай. Мәктәптә балалар ҙа үҙен ярата. 35 йыл буйына тырышып эшләгән уҡы­тыусыға мәктәптә бе­рен­селәр­ҙән булып «Рәсәй Федера­цияһының мәғариф отличнигы» тигән исем бирәләр.
Нәркизә менән Тәлғәт Шакир­йәновтар балаларына ла тейешле тәрбиә бирә. Ҡыҙҙары тәүҙә – Өфө авиация техник университетын, һуңынан Башҡорт дәүләт университетын тамамлай. Үҙ ғаиләһе бар. Улдары Ленар Бөгөлмә индустриаль-педагогия техникумында белем ала. Әрме сафтарында хеҙмәт итә. Һуңыраҡ Себер тарафтарына юллана, милицияға эшкә урынлаша. Тик бер аҙҙан эшлә­гәндә фажиғәгә тарый.
Шул ваҡыттан Шакирйәновтар ғаиләһендә етди һынауҙар башлана ла инде. Уртансы улдары Илдар сабый саҡта уҡ дауаханала вафат була. Ә 1990 йылда тормош иптәше Тәлғәт ағай инсульт кисерә.
Был осор Нәркизә апайға иһә яңынан-яңы һынауҙар әҙерләй. Иртәнге ысыҡ тамсыһылай емел­­дәгән күҙ йәштәре уның һуғыштан һуңғы балалыҡ йылдарын хәтерләтте. Бәләкәй арба тартҡан саҡтары ла, күршеләргә инеп ҡатыҡ, ҡалаҡ һорап торған мәлдәре бөгөн дә иҫендә уның. Нисек кенә булмаһын, ул яҙмыш алдында бөгөлмәне, һығыл­ма­ны.
Бына үҙегеҙ күҙ алдына килтереп ҡарағыҙ: әзмәүерҙәй ир биш йылдан ашыу ваҡыт түшәк­тә ята. Ә уның эргәһенән китергә лә ярамай. Нәркизә апай көнө-төнө ауырыу эргәһендә бөтө­рөлә. Шуға ҡарамаҫтан, фатирҙа һәр саҡ таҙалыҡ хөкөм һөрә. Бүл­мәләрҙәге төрлө-төрлө гөл­дәр, стеналағы ҡулдан эшләнгән әйберҙәр күҙҙе иркәләй.
Эй, йылдар, йылдар, ағасы­нан өҙөлөп төшкән япраҡ кеүек, ҡойола ла ҡойола улар. Шундай уйҙар тәьҫирендә Нәркизә Мө­ҙәрис ҡыҙы ҡайһы саҡ фотоальбомдарға, төрлө до­ку­мент­тар­ға күҙ һала. Улар араһында Маҡтау грамоталары ла, рәхмәт хаттары ла бар.
Тәлғәт ағай мәрхүм булғас, Нәркизә апай өсөн донъя ҡараңғыланған кеүек була, һәм ул тәрбиәгә балалар алырға ниәтләй.
Киң күңелле ҡатын төрлө яҙмышлы өс баланы үҙ ҡанаты аҫтына һыйындыра. Эскесе ата-әсә һәм атайҙары 17 йәшлек Сер­гейҙан, 14 йәшлек Ана­то­лийҙан, 13 йәшлек Настянан ваз кисә. Нәркизә иһә уларҙы дөрөҫ юлға баҫтырыр өсөн бөтә күңеле менән хеҙмәт аша тәрбиә бирә һәм балаларҙы ныҡлы контрол­дә тота. Сергей үҙенең моңло тауышы менән иғтибарҙы тарта. Һуңынан ул Октябрьскийҙағы музыка училищеһына уҡырға инә. Ә Настя менән Толя йүнләп хәреф тә танымаған була. Нәркизә Мөҙәрис ҡыҙы тора-бара улар­ҙың да күҙҙәрен аса – сәғәт циферблатын аңлата, аҡса һа­нарға өйрәтә.
Бөгөн Нәркизә ханым йәнә үҙе генә донъя көтә. Ҡыҙы, ейәндәре уның хәлен белеп тора. Ә тәр­биәгә алынған балалары һи­рәк-мирәк кенә үҙҙәре тураһында белдереп ҡуя.
Ғәзиз балаларҙың йылы һүҙ­ҙәрен, яҡшы хәбәрҙәрен ишетеү әсәнең күңеленә рәхәтлек өҫтәй. Изге күңелле, мәрхәмәтле кешегә тағы ла нимә кәрәк инде?!