Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Урамға сығыуы ҡурҡыныс
(Кәримә Усманова, “Эт кешегә дуҫмы, дошманмы?”,
2014 йыл, 29 октябрь)
Ветеринар булып 30 йылдан ашыу эшләнем. Бына инде 15 йыл пенсияламын. Шуға күрә эт-бесәй, ҡырағай төлкө, бүре, айыуҙың, шулай уҡ һәр малдың ыңғай һәм кире яҡтарын яҡшы беләм.


Үҙ ғүмеремдә эт тотманым. Бала саҡта ошо хайуан теш­ләү­ҙән йәрәхәтләнеүем әле лә күҙ алдым­да. Мин йәшәгән Һамар Хәй­булла районында иң ҙур ауылдарҙың береһе булып һа­нала. Оҙонлоғо – 3,5 саҡрым. Һуңғы халыҡ иҫәбен алыу мәғ­лүмәттәре буйынса 305 өй һәм 1006 кеше бар бында. Хәй­бул­ла районының АТП-һы (автопарк), урман хужалығы һәм сорт­ҡа айырыу ойошмалары, шулай уҡ “Быҙаулыҡ” совхозы үҙәге Һамар ауылында булды.
Бөгөн шәхси хужалыҡтар мал, ҡош-ҡорт үрсетә. Шуға күрә лә эт тотоусыларҙы һанап бөтөр­лөк тү­гел. Хатта бер генә түгел, ике-өс эт аҫраған кешеләр ҙә бар.
Пенсияға сыҡҡас та иртән­сәк 4-5 саҡрым йүгереп, гим­нас­тика ме­нән шөғөлләнәм. Кис­тә­рен саф һауала йөрөп киләм, әммә урамда ҡурҡыныс хәҙер. Ҡулыма таяҡ то­топ йүге­рергә тура килә.
Һуңғы йылдарҙа элекке ху­жа­лыҡ­тың фермаһы, бесән-һа­лам аҙ­бар­ҙа­ры, силос соҡор­ҙары янынан үт­кә­нем бар. Күңелдә ауыр тойғо ҡала. Емтек кү­мел­гән ер ҙә кәртә­ләнмәгән, таш­ландыҡ хәлдә. Шуға ла мал аҙығы ташыған юлдарҙа төрлө хайуандың баш-тояҡ һөйә­генә эләгеп йығы­лыр­һың...
Гәзиттә авторҙың яҙмаһын уҡы­ғас, фотолағы эттәрен һәм ке­ше­ләрен күргәс, күңелде шом би­ләй тағы ла... Бөгөн берәҙәк эттәргә ҡаршы бер ниндәй ҙә за­кон юҡ. Ниңә эт тотоуҙың ки­ре яғы файҙа­һына ҡарағанда күбе­рәк?
Элек һәр ауыл Советы айырым комиссия төҙөй торғайны. Уның соста­вы­на депутат, мал врачы, милициянан вәкил, һу­нарсы, бе­рәй әүҙем кеше инде­релә ине. Комиссия ағзалары айына бер тапҡыр ауыл буйлап йөрөп сығыр булды. Һунарсы­быҙ берәҙәк эттәрҙе атып йыҡ­һа, кәүҙәләрен емтек ер­ләнгән урынға ебәрер инек. Бик бул­маһа, яндырып, бил­дәле урын­ға күмә торғайныҡ.
Бөгөн берәҙәк эттәрҙән бо­ҫоп йәшәү яраған эш түгел. Ул һине тешләмәһә лә, башҡа бе­рәүҙе йә уның малын, ҡош-ҡор­тон ҡотҡа­рыр­ға тырышығыҙ. Әгәр ул эт ҡо­торған булһа?! Се­бер язваһын, туберкулез кеүек ауырыу­ҙарҙы ла онотмағыҙ. Эт­тәр йыш ҡына йоғош­ло сир­ҙәрҙе лә таратып йөрөй бит.
Эт тотоу мәсьәләһе һеҙҙең яҡ­тарҙа нисек? Бер шофер юл ҡағи­ҙәһен боҙһа, тиҙлеген арт­тырһа, унан штраф түләтәләр. Ә ниңә бур­ҙайын бәйләмәгән кешеләргә ҡарата сара күрел­мәй?






Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ
Комментарий өҫтәргә






Илфат Йомағолов арабыҙҙан китте

Илфат Йомағолов арабыҙҙан китте 24.09.2018 // Йәмғиәт

Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Илфат Йомағолов арабыҙҙан китте....

Тотош уҡырға 54

Хәтер — мәңгелек

Хәтер — мәңгелек 24.09.2018 // Йәмғиәт

Республика Башлығы Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримдең вафат булған көнөндә...

Тотош уҡырға 39

Журналистар музейға юллана

Журналистар музейға юллана 22.09.2018 // Йәмғиәт

Рәсәй Журналистар союзы рәйесе Владимир Соловьев менән Рәсәй Музейҙар союзы президенты Михаил...

Тотош уҡырға 51

Ғорурлығым – Рәсәй!

Ғорурлығым – Рәсәй! 22.09.2018 // Йәмғиәт

“Балалар һәм йәштәр эштәре буйынса төбәк-ара методик үҙәге” коммерцияға ҡарамаған автономиялы...

Тотош уҡырға 45

Ризыҡҡа бирелгән бәрәкәт

Ризыҡҡа бирелгән бәрәкәт 21.09.2018 // Йәмғиәт

Ҡунаҡсыллыҡ – йомартлыҡ, яғымлылыҡ, бер-береңә ихтирам сағылышы. Ул Исламда юғары баһалана....

Тотош уҡырға 56

Урынһыҙға маҡтаһалар...

Урынһыҙға маҡтаһалар... 21.09.2018 // Йәмғиәт

Арабыҙҙа ниндәй генә кеше юҡ: асыҡ күңеллеләр, йомоғораҡтар, түҙемһеҙҙәр, сабырҙар, ярһыуҙар,...

Тотош уҡырға 66

Зөләйханың өс ғүмере

Зөләйханың өс ғүмере 21.09.2018 // Йәмғиәт

Ҡатын-ҡыҙ өсөн бәхет нимә ул? Аҡ йөҙлө, көләс, еңел кәүҙәле, етеҙ был ҡатын менән уның тыуған ауылы...

Тотош уҡырға 57

Хеҙмәт кешеләрен данлаусы

Хеҙмәт кешеләрен данлаусы 21.09.2018 // Йәмғиәт

Энгель Зәйнетдинов – нефть һәм уның әһәмиәте, бигерәк тә үҙебеҙҙең Башҡортостанға ҡағылышлы тарихы...

Тотош уҡырға 42

Мәғрур Кирәлегә терәлеп...

Мәғрур Кирәлегә терәлеп... 21.09.2018 // Йәмғиәт

Ҡоҙғон-Әхмәр халҡы юғарылыҡҡа ынтылып ғүмер итә Белорет районында шундай ауыл бар: халҡы егәрле лә,...

Тотош уҡырға 55

Хеҙмәткә һәм оборонаға әҙерһеңме?

Хеҙмәткә һәм оборонаға әҙерһеңме? 20.09.2018 // Йәмғиәт

Шәмбе көндә Өфөлә “Хеҙмәткә һәм оборонаға әҙер” Бөтә Рәсәй физкультура-спорт комплексы фестивале...

Тотош уҡырға 52

Көҙ йылыһы менән йәмле

Көҙ йылыһы менән йәмле 20.09.2018 // Йәмғиәт

Башҡортостанда ял көндәрендә йылы һәм яуым-төшөмһөҙ буласаҡ. “Башгидромет” синоптиктары хәбәр...

Тотош уҡырға 46

Айыуға юлыҡмағыҙ!

Айыуға юлыҡмағыҙ! 20.09.2018 // Йәмғиәт

“Башҡортостан” милли паркының матбуғат хеҙмәте төбәктә айыуҙарҙың әүҙемләшеүен хәбәр итә һәм...

Тотош уҡырға 52