Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Әҫәрҙәр уятҡан уйҙар
Башҡорт халыҡ яҙыусыһы Зәйнәб Биишева, һис шикһеҙ, көслө һәм ижади шәхес. Уның “Яҡтыға” трилогияһы – күп йыллыҡ ижади хеҙмәт һөҙөмтәһе. Әҫәрҙең үҙәгендә – ил һәм халыҡ яҙмышының көсөргәнешле ваҡиғалары. Ундағы хәлдәр  китап уҡыусының иң нескә күңел ҡылдарына ҡағылырға һәләтле.

“Емеш” романы шул замандың траге­дияһын асыҡ сағылдыра. Мине айырыуса романда Йәнештең мәғәнәһеҙ үлеүе тетрәндерҙе. Yгәй әсәнең уҫаллығы, бала ғүмеренә битараф булыуы күңелде өтә.

…Һәм хәтеремә бер тарих килә. Өләсәйем йәшәгән ауыл эргәһендә Ҡырғыҙ тауы тип аталған ҡалҡыулыҡ бар.
Yткән быуат баштарында ошо ауыл янына, үҙ илдәрендәге аслыҡтан ҡасып, бер төркөм ҡырғыҙ халҡы килеп сыға. Ауыл эргәһендәге сауҡала землянкалар ҡаҙып, шунда йәшәй башлайҙар. Бындағы халыҡ менән тиҙ уртаҡ тел табалар. Ауыл халҡы уларға ҡулдарынан килгәнсә ярҙам итергә тырыша.

Ауыр 1921 йыл... Закон ҡаты, бер ус бойҙай өсөн дә һөргөнгә ебәргән саҡтар. Аслыҡтан кешеләр ҡырыла, балалар шешенә. Ауыл халҡы колхоз рәйесенән ҡасырып, кеҫә төбөнә һалып алып ҡайтҡан бер ус бойҙайҙы ла ошо ҡырғыҙҙар менән бүлешә, уларҙы аслыҡтан ҡотҡарырға тырыша.
Бер нисә йылдан аслыҡ артҡа сигенгәс, ҡырғыҙҙар тыуған яҡтарына ҡайтып китә. Ауыл зыяратының ситендә бер нисә ҡәбер генә тороп ҡала. Унда кемдәр ятыуын бөгөн бер кем дә белмәй. Уларҙың ата-бабалары, туғандары кем булған? Бөтәһе лә тарих төпкөлөндә юғалған.

Әле унда беленер-беленмәҫ ҡал­ҡыу­лыҡтар ғына тороп ҡалған. Шуға ҡарамаҫтан, йыл да ер ҡарҙан асылғас, ауыл ҡарттары ошо ҡәберлекте сүптән таҙарта, муллалар килеп ҡөрьән сүрәләре уҡый. Ауыл халҡы зыяратты ҡарап тороуға үҙендә яуаплылыҡ тоя һәм уны быуындан быуынға тапшыра килә.

Өләсәйем форсаты сыҡҡан һайын ҡабатлай: “Хоҙай алдында барыбыҙ ҙа бер тигеҙ. Бында ла кемдеңдер ғәзизе ята”. Йылдар буйына таба алмаған милли идеяны бер ауыл ҡарсығы ябай тел менән аңлатып бирә: бөтәбеҙ ҙә бер тигеҙ… Күңелдәрҙә изгелек, мәрхәмәтлелек орлоҡтары булғанда ғына был идеяны тормошҡа ашырып була.

...Ике ваҡиға, ике трагедия. Икәүһе лә кешенең ысын йөҙөн асып бирә: береһендә үҙе өсөн сабый ғүмерен фиҙа ҡыла, ҡан-йәш аша атлайҙар, икенсеһендә үҙ яҙмышын ҡурҡыныс аҫтына ҡуйып, башҡалар өсөн йәнен бирергә лә әҙерҙәр.

Уйҙар, уйҙар… Бары тик ысын яҙыусы ғына шулай үҙенең уҡыусыһын уйлан­дырырға мәжбүр итә ала. Зәйнәб Биишева мине бына инде нисә көндәр уйҙар тулҡынында тирбәтә.



Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ
Комментарий өҫтәргә






Депутаттар ни өсөн Сибайға юлланды?

Депутаттар ни өсөн Сибайға юлланды? 13.12.2018 // Йәмғиәт

Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары экологик хәлде өйрәнеү өсөн кисекмәҫтән Сибайға юлланды....

Тотош уҡырға 56

Яңы күпер асылды

Яңы күпер асылды 13.12.2018 // Йәмғиәт

Учалы районының Ҡалуй ауылы халҡы ошо көндәрҙә ҡыуаныслы ваҡиға кисерҙе - Миндәк йылғаһы аша...

Тотош уҡырға 40

Сибайҙа хәлдәр нисек?

Сибайҙа хәлдәр нисек? 13.12.2018 // Йәмғиәт

Сибайҙа экологик хәл яҡшырған, тип хәбәр итә ҡала властары. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, тау-байыҡтырыу...

Тотош уҡырға 43

Поезға билет хаҡы кәмей

Поезға билет хаҡы кәмей 13.12.2018 // Йәмғиәт

Яңы йыл алдынан сәфәр ҡылырға ниәтләгән пассажирҙар билетты 50 процент ташлама менән алыу...

Тотош уҡырға 43

Ҡалдыҡ-боҫтоҡтан ... мотоцикл

Ҡалдыҡ-боҫтоҡтан ... мотоцикл 13.12.2018 // Йәмғиәт

Сүплектә ятҡан иҫке мотоцикл рамы, тәгәрмәсе, руль... Берәүҙәр өсөн улар кәрәкмәгән тимер-томор...

Тотош уҡырға 102

36 ғаилә торлаҡһыҙ ҡалды

36 ғаилә торлаҡһыҙ ҡалды 13.12.2018 // Йәмғиәт

Өфө ҡалаһының Сипайлово биҫтәһендә 36 ғаиләгә тиҙ арала фатирҙарын бушатырға ҡушҡандар. Әле улар...

Тотош уҡырға 89

Кем республика Башлығы стипендиаты булыр?

Кем республика Башлығы стипендиаты булыр? 13.12.2018 // Йәмғиәт

Башҡортостан Хөкүмәте ҡарарына ярашлы, юғары һәм һөнәри белем биреү ойошмалары студенттарына һәм...

Тотош уҡырға 44

Изгелек эшләргә ашыҡ!

Изгелек эшләргә ашыҡ! 13.12.2018 // Йәмғиәт

Дүртөйлө ҡалаһындағы балалар һәм үҫмерҙәр өсөн социаль приют бүлексәһенә артистар һәм...

Тотош уҡырға 46

Мәсеткә ... эскесе эйәләшкән

Мәсеткә ... эскесе эйәләшкән 13.12.2018 // Йәмғиәт

Мәсеттән иретеп йәбештереү, шымартыу аппаратын сәлдергәндәр. Бөтәһе ете мең һумлыҡ зыян килгән....

Тотош уҡырға 156

Ғаилә клубтары саҡыра

Ғаилә клубтары саҡыра 13.12.2018 // Йәмғиәт

Республикала “Осрашыу урыны” тип аталған ғаилә клубтары эшләй башланы....

Тотош уҡырға 36

Ҡабан йылына ҡабалана-ҡабалана...

Ҡабан йылына ҡабалана-ҡабалана... 13.12.2018 // Йәмғиәт

Үрге Йәркәйҙең үҙәк майҙанында эш ҡайнай. Быйыл Ҡабан йылын ҡыҙыҡлы, мауыҡтырғыс саралар менән...

Тотош уҡырға 39

Әйҙә сығайыҡ, саңғы шыуайыҡ!

Әйҙә сығайыҡ, саңғы шыуайыҡ! 13.12.2018 // Йәмғиәт

Әлшәй районында ҡышҡы саңғы миҙгеле асылды. Яңыраҡ көслө спортсыларҙы асыҡлау, сәләмәт тормошто...

Тотош уҡырға 35