Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Яҙмышҡа зарланмай ундайҙар

Абрар Камалетдинов бер эштән дә ҡурҡып тормай.

Илдең ныҡлығын, һәр яҡлап көслө булыуын хеҙмәт кешеләре тәьмин итә. Ниндәй генә һөнәрҙе алып ҡараһаң да, барыһы ла көнкүрештә кәрәкле. Кешелек шулай яратылған: аҡыл һәм ҡул хеҙмәтенән башҡа тормош юҡ. “Хеҙмәттән кеше үлмәй, эшләгәнең беҙҙең өсөн, өйрәнгәнең үҙең өсөн”, — тип өйрәтә ине әсәйҙәр ҙә. Заманына күрә, төрлө ауыр хеҙмәтте башҡарырға тура килгән уларға, әммә береһе лә илап-һыҡтап, яҙмышына зарланып, әҙерҙе өмөт итеп ултырмаған. Хәленән килгәнсә тырышҡан. Ауылыбыҙҙың оло быуын кешеләренә хөрмәт йөҙөнән ҡарайым: илебеҙ өсөн күпме көс түккән улар, ғүмерҙәре хеҙмәттә үткән.

– Туған колхозымда 50 йылдан ашыу эшләнем, – тип ғорурлана иң абруйлы аҡһаҡалыбыҙ 84 йәшлек Абрар ағай. – Атайым һуғышҡа киткәндә, ете йәштә генә инем. Өйҙә береһенән-береһе ваҡ ете балабыҙ. Иртә менән атайым уята: “Улым, уян әле, мин һуғышҡа китәм”.
Ә мин йоҡо аралаш: “Бар, кит”, – тием. Шул китеүҙән ғәзиз кешем ҡайтманы, хәбәрһеҙ юғалды. Балалығыма барып, уйламай әйткән һүҙҙәремә мәңге әрнеп, үкенеп йәшәнем, – тип Абрар ағай күҙенә йәш ала.

Аҡ йөҙлө, зәңгәр күҙле, мыҡты кәүҙәле был ағайға һоҡланып ҡарайым. Ғаилә ағзалары ла тап үҙе кеүек, ауылдаштарынан айырылып тора.
Ә йөҙҙәренең европаларға тартым булыу сәбәбен ҡыҙы Айҙариә берсә юмор аша, берсә уйландырып, ошолай аңлатты: “Әсәйемдең нәҫел ебе шотланд милләтенә барып тоташа. Уның алыҫ олатаһы Шотландия ир-егете нәҫеленән. Башҡорт ҡыҙы алтын приискыһының хужаһына малай бүләк иткән. Ирһеҙ бала табыу — беҙҙә гонаһ, тип үҙ иленә ҡайтырға йыйынған шотландҡа йәш әсә бәпесен тотторған. Ә егет ауылдағы бер өй нигеҙенә баланы ҡалдырған да киткән. Уға Табылдыҡ тип исем биргәндәр. Табылдыҡтан әсәйемдең алыҫ олатаһы тыуған. Бәлки, шуғалыр ҙа барыбыҙ ҙа аҡ йөҙлө, зәңгәр күҙле”.

Ысынлап та, тарихи мәғлүмәттәрҙән дә бил­дәле: илебеҙҙәге аҫыл металды эшкәрт­кән прииск хужалары сит ил кешеләре булған.
Абрар Ғизетдин улы Камалетдинов 1934 йылда Ураҙ ауылында колхозсы ғаиләһендә тыуған. Атаһы оҫта йырсы булараҡ дан алған. Уның йыр-моңға әүәҫлеге улы Абрарға ла күскән. Ағай — шәп гармунсы.

– Кистәрен йәштәрҙең клубтан ҡайт­ҡан­да яңғыраған гармун тауышын тыңлап ятып, их, миңә лә шулай уйнарға ине, тип хыяллана торғайным. Бер заман еҙнәм гармун бүләк итте. Бына бәхет! Өйҙәгеләр­ҙән ҡасып, мунсала уйнарға өйрәндем. Шул тиклем оҫтарҙым, хатта мәжлестәргә саҡыра башланылар. Бигерәк матур уйнай­һың, тип аҡса ташлайҙар. Бөтә көйҙәрҙе лә тиҙ генә отоп ала инем, – ти Абрар ағай.

Дүрт класс ҡына белемле ул. Бөтә ир-ат һуғышҡа китеп бөткәс, ете-һигеҙ йәшлек малайҙар хужалыҡҡа егелә. Ишле ғаиләлә ашарға ла, кейергә лә етешмәй. Киндер тоҡтан тегелгән ыштан кейеп, ялан аяҡ ер тырмата. Таң беленер-беленмәҫтән баҫыуға сығалар. Ҡояш ҡалҡҡас, иртәнге ыумас өйрәһе өлгөрә. Ас ҡорһаҡҡа ул да ярап ҡала... “Икмәкте бөтөнләй күрмәй торғайныҡ. Тире өтөп ашаныҡ. Аныһы ҡабарып китә. Таҙартып ҡыраһың да сәйнәйһең. Мышағыр буйында туң ерҙә ялан тәпәй ер тырматҡан саҡтар онотолмай. Көнө буйы ат өҫтөндә йөрөүҙән ултырыш сейләнеп китә ине. Күкрәгемә ат тибеп тә бик оҙаҡ ыҙалап йөрөнөм. Һабансы ла, сәсеүсе лә булдым. Баҫыуҙа ҡыуыш ҡороп ята торғайныҡ”, – тип үткәндәрҙе иҫкә ала әңгәмәсем.

Ҡыш өҫтөнә бишмәт, башына япон бүреге кейеп йөрөгәс, уға “самурай” тигән ҡушамат та тағып ҡуялар. Ауылда Һаҙый бабай Рамаҙанов япондарға ҡаршы һуғыштан трофей итеп бүрек алып ҡайта. Ағайҙың әсәһе иренән ҡалған шәп сыбыртҡыны шул бүреккә алмаштыра ла улына кейҙерә. “Бигерәк йылы ине, бик оҙаҡ кейҙем уны”, – тип көлөп хәтерләй үҫмер сағын әңгәмәсем.

1949 йылда колхоз етәкселәре Абрар Ғизетдин улын малсылыҡҡа күсерә. Ауырыу һыйыр һөтөнән бруцеллез эләктереп, армияға ла алынмай ҡала. Ун биш йәшендә көтөүсе булып китә. Эш башлап ҡына торғанда бәләгә тарый: 70 баш тананы юғалта. Көн эҫе булғанлыҡтан, улар урман араһына ҡасып бөтә. Тәжрибәһеҙ йәш көтөүсе үҙен ғәйепле һанай, илай-илай Алланан ярҙам һорай. Ҡояш һүрелгәс, малҡайҙар үҙҙәре килеп сыға.

– Гел генә урманда йөрөгәс, айыу менән дә осрашҡаным булды, – тип хәтерләй ул. – Малдарҙы һыулауға төшөрҙөм дә үҙем ҡарағат ашарға керештем. Ат быш­ҡырғанға башымды күтәрһәм, йылға аша­һында ҙур айыу, ике аяғында тура баҫып, миңә ҡарап тора. Ох, шундағы ҡурҡыуым, шыбыр тиргә баттым. Шул килеш бик оҙаҡ торҙоҡ. Ахырҙа айыу яй ғына атлап урман эсенә инеп китте, ә мин көтөү янына саптым. Малды йыҡҡан саҡтары ла булды инде...

Ғүмере буйы көтөү көткән Абрар Ғизетдин улының яратҡан аттары ла бер нисәү: Коля, Ерән ҡашҡа, Әртис.
– Ағай, ни өсөн Коля? – тип һорайым.

– Әлләсе, шул исем миңә бик ныҡ оҡшай ине. Әртис атым бейеп тик торҙо, Ерән ҡашҡа тыныс, йыуаш булды.

1959 йылда Абрар ағай Ураҙ ауылы ҡыҙы Рауза исемле һылыуҡайға өйләнә. Ҡатыны ғүмере буйы һауынсы булып эшләй. Ете балалары тыуа: Дамира – тегенсе, Межозерный ҡасабаһында йәшәй, Данис – шахтер, Учалы ҡалаһында төплән­гән, Ураҙҙа ғүмер иткән Хәҙис – Учалы үҙәк почтаһында һаҡсы, Айҙариә менән Фирүзә – тегенсе, Фаил иһә – “Байрамғол агрофирмаһы” хеҙмәткәре. Барыһы ла ғаиләле. Дамир исемле улдары йәшләй вафат булған. Данис – Афған һуғышы ветераны, “Батырлыҡ өсөн”, “Хәрби ҡаҙаныш­та­ры өсөн” миҙалдары менән бүләкләнгән.
Бөгөн Абрар ағайҙың ун бер ейәне, дүрт ейәнсәре, һигеҙ бүләһе бар. 2009 йыл­да алтын туйҙарын үткәрәләр. Ҡыҙ­ға­нысҡа ҡаршы, бер йылдан Рауза апай баҡыйлыҡҡа күсә. Абрар ағай Фаил улының ғаиләһендә тыныслыҡ тапҡан.

Абрар Ғизетдин улының фиҙакәр хеҙмәтен дәүләт юғары баһалай: “Сиҙәм ерҙәрҙе үҙләштергәне өсөн” миҙалы, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены тапшырыла. Бер айға Урта Азия республикалары буйлап сәйәхәткә юллама ла бирелә. Ул Ашхабад, Сәмәрҡәнд, Ташкент, Дүшәнбе, Алма-Ата ҡалаларын күреү бәхетенә өлгәшә. Малсылыҡта юғары уңыштарға өлгәшкәне өсөн “Социалистик ярышта еңеү­се” билдәһе, “Хеҙмәт ветераны” миҙалы тапшырыла. Тәжрибәле малсы булараҡ, “Йәштәр тәрбиәсе-кәңәшсеһе” дипломына лайыҡ була. Райондың, кол­хоздың Маҡтау ҡағыҙҙары ла бик күп. Учалы хакимиәтенең Почет таҡтаһында, Ураҙ мәҙәниәт йорто алдында, мәктәптә алдынғы малсының портреты даими ҡуйылды.

Хеҙмәт юлдарының иң бейек үрҙәренә артылған Абрар Камалетдинов бер эштән дә ҡурҡып, тартынып тормаған, шуға ла хеҙмәтенең емешен татып, рәхәтен күреп йәшәй. Йәш быуын үрнәк алырлыҡ шәхес­тәрҙең береһе ул. Исем-шәрифе Учалы районы һәм ҡалаһы энциклопедияһына индерелгән.



Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ
Комментарий өҫтәргә






Бәпәй көткән студент үҙ-үҙенә ҡул һалған

Бәпәй көткән студент үҙ-үҙенә ҡул һалған 16.01.2019 // Йәмғиәт

Өфө художество-гуманитар колледжы студенты, 17 йәшлек ҡыҙ, буласаҡ ҡәйнәһе менән һүҙгә килгәндән...

Тотош уҡырға 192

Етешһеҙлектәргә шаһит булһағыҙ…

Етешһеҙлектәргә шаһит булһағыҙ… 16.01.2019 // Йәмғиәт

Өфөлә һәм тағы ла 14 районда ҡаты коммуналь ҡалдыҡтар менән эш итеү буйынса төбәк операторы булған...

Тотош уҡырға 39

Алты йылда – 140 мең яҡтыртҡыс

Алты йылда – 140 мең яҡтыртҡыс 16.01.2019 // Йәмғиәт

Быйыл урамдарҙы яҡтыртыуға 642 миллион һум аҡса бүленә, шуның 583,8 миллион һумы – республика...

Тотош уҡырға 30

Ҡайғы уртаҡлашабыҙ...

Ҡайғы уртаҡлашабыҙ... 16.01.2019 // Йәмғиәт

Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Ростов өлкәһенең Шахты ҡалаһында...

Тотош уҡырға 71

Тәү сиратта хәүефһеҙлек

Тәү сиратта хәүефһеҙлек 16.01.2019 // Йәмғиәт

19 ғинуар православие дине вәкилдәре Керәшен байрамын билдәләй. Был байрам тураһында һүҙ сыҡһа,...

Тотош уҡырға 35

Ауылға бүре килгән!

Ауылға бүре килгән! 16.01.2019 // Йәмғиәт

Тау-урман зонаһы ауылдарына ҡыш көнө йыш ҡына ас бүреләр килә....

Тотош уҡырға 267

Кредит алһаң – тәүҙә уйлан

Кредит алһаң – тәүҙә уйлан 16.01.2019 // Йәмғиәт

Федоровка районында йәшәгән “эшҡыуар” төрлө банктарҙан кредиттар алған, тик кире бирергә ашыҡмаған....

Тотош уҡырға 68

Бәхил бул, Гөлсиә! Зариф, һин терел!

Бәхил бул, Гөлсиә! Зариф, һин терел! 16.01.2019 // Йәмғиәт

Учалылағы ҡайғы барлыҡ республика халҡының уртаҡ хәсрәтенә әүерелде....

Тотош уҡырға 456

Яҡташыбыҙ – төп телеканалда алып барыусы

Яҡташыбыҙ – төп телеканалда алып барыусы 16.01.2019 // Йәмғиәт

Өфөлә тыуып үҫкән Юлиә Ғамаева Беренсе каналда иртәнге төбәк яңылыҡтарын алып бара....

Тотош уҡырға 137

Йәсимәгә Көнгәк ни өсөн яҡын?

Йәсимәгә Көнгәк ни өсөн яҡын? 16.01.2019 // Йәмғиәт

Асҡын районында өлкәндәргә ихтирам һәм иғтибар менән ҡарау борондан килә....

Тотош уҡырға 31

Күңел тулы йылы хәтирәләр

Күңел тулы йылы хәтирәләр 16.01.2019 // Йәмғиәт

Атайыбыҙ – яҙыусы Ғәли Ибраһимовтың туған халҡына оло мираҫ итеп ҡалдырған ижад емеше – “Кинйә”...

Тотош уҡырға 36

Тимерҙе ҡыра ла ҡыра...

Тимерҙе ҡыра ла ҡыра... 16.01.2019 // Йәмғиәт

...Ҙур сәнәғәт предприятиеһын күҙ алдына килтерһәк, бер бөтөн тармаҡ хасил була. Унда һәр шөрөп...

Тотош уҡырға 34