Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Илатты...Мәшһүр “Ҡиссаи Йософ” поэмаһының авторы Ҡол Ғәлиҙең баҡыйлыҡҡа күсеүенә 775 йыл тулды. Ул 1183 – 1236 йылдарҙа йәшәгән, Сыңғыҙхан ғәскәре Болғар дәүләтен ҡолатҡан осорҙа һәләк булған.

Ҡол Ғәли болғар-татар шиғриәтенә нигеҙ һалыусыларҙың береһе тип иҫәпләнә. Уның поэмаһы башҡорт, ҡаҙаҡ, үзбәк, төркмән һәм башҡа халыҡтар әҙәбиәтенең алтын фондына ингән. Ҡол Ғәлиҙең исеме – ЮНЕСКО-ның мәғлүмәт бюллетенендә, ә ошо әҫәре донъя әҙәбиәте хазиналары араһында урын алған.
Сыңғыҙхан яуы ябырылған осорҙа тотош дәүләттәр, улар менән бергә бик күп сәнғәт әҫәре лә Ер йөҙөнән юҡҡа сыҡҡан. Әммә халыҡ Ҡол Ғәлиҙең “Ҡиссаи Йософ” поэмаһын һаҡлап ҡалған. Әҫәр күсереп яҙылған, ҡулдан ҡулға, быуындан быуынға тапшырыла килгән.
Изге Йософ Иҫке Ғәһедтә лә, Ҡөрьәндә лә телгә алына. Уның тураһында 150-гә яҡын әҫәр яҙылһа ла, Ҡол Ғәлиҙең поэмаһы был исемлектең башында тора. Унда әле лә көнүҙәк булып ҡалған изгелек менән яуызлыҡтың, хәҡиҡәт менән ялғандың, ғәҙеллек менән ғәҙелһеҙлектең көрәше сағыла.
Мин дә ошо китаптың йылыһын ғүмер буйы тоям төҫлө. Һәр ҡылығымды изге Йософтоң ғәмәлдәре менән сағыштырырға тырышам. “Теге йәки был хәлдә Йософ ни эшләр ине?” – тип үҙ-үҙемә һорау бирәм. Әҫәрҙе уҡымаған кеше бик күпте юғалта.
Иҫ белә башлағандан алып беҙҙе, биш баланы, әсәйем ошо ҡисса нигеҙендә тәрбиәләргә тырышты. Ул саҡта беҙ уны “Йософ менән Зөләйха” тип атай инек. Ғәрәпсә яҙылған китап күп уҡыуҙан туҙып бөткәйне. Ә әсәйем уны яттан һөйләй торғайны. Әле был ҡомартҡы Ишембай районы Көҙән ауылындағы Әхмәтзәки Вәлиди музейында һаҡлана.
Күптән түгел Өфөләге магазиндарҙың береһендә ошо китапты табып алдым. Өйгә ҡайтҡансы әҫәрҙе илай-илай уҡыным, әсәйемдең ҡиссаны көйләй-көйләй һөйләгәне күҙ алдыма килде. Поэманың урыҫ теленә тәржемәһе булмауы ҡыҙғаныс. Уны ейәнсәрҙәремә һөйләйем, тик йөкмәтке сағыулығын, телмәр байлығын бөтә тулылығында еткерә алмайым.
2010 йылдың йәйендә Болғарға сәйәхәт иткәйнек. Ҡазанға ла индек. Унда Ҡол Ғәлиҙең һәйкәлен күреп, изгелек, азатлыҡ йырсыһының яҡты иҫтәлеге халыҡ хәтеренән юйылмай, мәңге ҡәҙерләп һаҡланыуына бик ҡыуандым.



Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Яңы быуатты алтын итерҙәй мөмкинлектәребеҙ бармы?

Яңы быуатты алтын итерҙәй мөмкинлектәребеҙ бармы? 23.03.2019 // Йәмғиәт

Төбәк етәксеһе Радий Хәбиров республиканың 100 йыллығы уңайынан Инстаграмдағы аккаунтында халыҡҡа...

Тотош уҡырға 30

Республикабыҙҙың 100 йыллығын ҡаршылап

Республикабыҙҙың 100 йыллығын ҡаршылап 22.03.2019 // Йәмғиәт

Иртәгә, 23 мартта, Башҡортостан Республикаһының барлыҡҡа килеүенә 100 йыл тулыу билдәләнә....

Тотош уҡырға 44

Йәмәғәт ойошмаларына таянабыҙ

Йәмәғәт ойошмаларына таянабыҙ 22.03.2019 // Йәмғиәт

Рәсәй Президенты Владимир Путин Федераль Йыйылышҡа Мөрәжәғәтнамәһендә илдә йәмәғәт ойошмаларының...

Тотош уҡырға 86

Йорттар ҙа, күңелдәр ҙә йылынды

Йорттар ҙа, күңелдәр ҙә йылынды 22.03.2019 // Йәмғиәт

Күптән түгел Баймаҡ районының Күсей мәктәбе “зәңгәр яғыулыҡ”ҡа тоташтырылһа, кисә Беренсе Этҡолдағы...

Тотош уҡырға 45

Кадеттар ҙа рейдҡа сыҡты

Кадеттар ҙа рейдҡа сыҡты 22.03.2019 // Йәмғиәт

Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы тарафынан ойошторолған “Иғтибар: балалар!” иҫкәртеү...

Тотош уҡырға 35

Бер быуатлыҡ документтар

Бер быуатлыҡ документтар 22.03.2019 // Йәмғиәт

Башҡортостан Республикаһының юбилейына арналған саралар сиктәрендә Башҡортостандың Милли архивы 100...

Тотош уҡырға 49

Бөгөн ниндәй көн?

Бөгөн ниндәй көн? 22.03.2019 // Йәмғиәт

Бөгөн Бөтә донъя һыу ресурстары, Таксистар көнө билдәләнә. Шулай уҡ бөгөн Балтик диңгеҙе һәм, иң...

Тотош уҡырға 64

Буҙа эсеп, талҡан ашап...

Буҙа эсеп, талҡан ашап... 22.03.2019 // Йәмғиәт

Һуңғы ваҡытта һәр кем сифатлы ризыҡтарға өҫтөнлөк бирә. Магазиндағы ялтыр-йолтор ҡаплы, ҡайҙалыр...

Тотош уҡырға 152

Яҙ менән йәй нисек киләсәк?

Яҙ менән йәй нисек киләсәк? 22.03.2019 // Йәмғиәт

Рәсәй Гидрометүҙәге илдә апрелдән сентябргә тиклем ниндәй һауа торошо булыуы тураһындағы яҡынса...

Тотош уҡырға 140

Стәрлетамаҡ Башҡортостандың икенсе баш ҡалаһымы?

Стәрлетамаҡ Башҡортостандың икенсе баш ҡалаһымы? 22.03.2019 // Йәмғиәт

Илебеҙҙең бер нисә ҡалаһы Башҡортостан дәүләтселегенең барлыҡҡа килеү һәм үҫеш тарихы менән бәйле....

Тотош уҡырға 37

Йолаларыбыҙ – милли сәнғәт нигеҙе
Күсмә ултырыш үтә

Күсмә ултырыш үтә 22.03.2019 // Йәмғиәт

25 – 28 мартта Рәсәй Президенты ҡарамағындағы Граждандар йәмғиәтен үҫтереү һәм кеше хоҡуҡтары...

Тотош уҡырға 30