Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
(кипрей, иван-чай)
Боланутты сәй итеп ҡулланырға мөмкин икәнлеге, эсемлектең тәмлелеге тураһында тәүге тапҡыр Белорет районының “Урал” гәзите мөхәррире булып эшләгән Рамаҙан ағай Мөхәмәҙиевтән ишеттем. Шуғаса юл буйҙарында ап-ал сәскә-ҡойма булып үҫеп ултырған үҫемлектең бары матурлығы иғтибарҙы йәлеп итә ине. Баҡһаң, XII быуаттан уҡ әле даны таралған, нәзәкәтле европалар яратып эскән “копорье сәйе” унан етештерелгән икән. Сәйгә исем ауыл атамаһынан алынған. Тик ХХ быуат башына тиклем сит илдәргә сығарылған тауар революциянан һуң етештерелмәй башлаған.
Сәй һаулыҡты нығыта, ҡанды яңырта, тамырҙарҙы нығыта, тәндән ағыуҙы, радиацияны сығара, көс бирә. Ул яраларҙың бөтәшеүенә булышлыҡ итә, эндокрин системаһы ауырыуҙарына ҡаршы тора, хатта яман шештең барлыҡҡа килеүен тотҡарлай.
С витамины, каротин күп, тимер, никель, баҡыр, марганец һәм башҡа матдәләр ҡанға ыңғай тәьҫир яһай.

Болануттан ризыҡтар

Үҫемлекте иртә яҙҙа ашҡа ла һалалар, турамалар эшләйҙәр. Тамырын сейләй ашайҙар, киптереп, онтағын онға ҡушалар. Унан ҡәһүә эсемлеге лә әҙерләргә мөмкин.

Ирҙәр сәйе

Боланутты ирҙәр сәйе тип тә йөрөтәләр. Ул 3 ҡалаҡ кипкән сәскәһе һәм япраҡтары онтағын 1 стакан ҡайнар һыуға һалып әҙерләнә. 10-15 минуттан һарҡыталар ҙа иртәле-кисле яртышар стакан эсәләр.

Турама

Йәш һабаҡтары – 70 г, ыуылған керән – 30 г, йәшел һуған – 35 г,ҡаймаҡ – 20 г, лимон – 7 г самаһы, тоҙ, борос.
Япраҡлы һабаҡтарҙы 1-2 минутҡа ҡайнар һыуға һалып бешекләйҙәр ҙә һарҡыталар. Барса ҡушылмалар менән болғатып, ҡаймаҡ һалып, табынға ҡуялар.

Боланут сәйен нисек әҙерләргә?

Был маҡсатта июнь уртаһынан август уртаһына тиклем өҫкө 4-5 япрағын ғына йыйып, 5 см тирәһе ҡалынлыҡта йәйеп һалып, киптерә биреп алалар, уны даими әйләндергеләп торалар. Япраҡтар йомшарғас, усҡа һалып, һуты сығырлыҡ итеп сигара һымаҡ төрәләр. Япраҡты иҙгесләү, ҡыҫҡылау кәрәкмәй.
Төрнәктәрҙе ҡалайға һалып, уларға теймәҫлек итеп ҡалын еүеш сепрәк менән ябалар. Япраҡ көрән төҫкә инә башлай, әммә күгәреүенә юл ҡуймаҫҡа кәрәк. Көрәнгә әйләнгәс, төрнәктәрҙе ваҡлап, ҡыҙыу булмаған (100 градус тирәһе) духовкаға йә мейескә һалып, йыш ҡына әйләндергеләп киптерәләр. Кипкәнен ала баралар һәм эре иләк аша үткәрәләр. Бер нисә көндән көс йыйып бөтә һәм хуш еҫле, файҙалы эсемлек әҙерләү өсөн ике йыл дауамында яраҡлы була. Ул ҡара сәйгә оҡшаған, әммә кофеин булмауы менән отошло.



Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Йортобоҙ, күгебеҙ тыныслығы кемдең ҡулында?

Йортобоҙ, күгебеҙ тыныслығы кемдең ҡулында? 23.02.2019 // Йәмғиәт

Йортобоҙ, күгебеҙ тыныслығының нигеҙе ниҙә? Үҙенең кешелек бурыстарын белгән, лайыҡлы атҡарған...

Тотош уҡырға 55

Ҡояшлы Ҡара диңгеҙ буйынан ҡайнар сәләм!

Ҡояшлы Ҡара диңгеҙ буйынан ҡайнар сәләм! 23.02.2019 // Йәмғиәт

Алдан хәбәр итеүебеҙсә, Сибай ҡалаһынан 250 бала Ҡара диңгеҙ буйында урынлашҡан билдәле курорт-ҡала...

Тотош уҡырға 77

"Улым Фәритте лә хәрби хеҙмәткә әҙерләйәсәкмен"

"Улым Фәритте лә хәрби хеҙмәткә әҙерләйәсәкмен" 23.02.2019 // Йәмғиәт

Бөгөн республика етәксеһе Радий Хәбиров Алкин-2 ауылында урынлашҡан 12-се айырым гвардия инженер...

Тотош уҡырға 76

Батырҙары данлай төйәкте

Батырҙары данлай төйәкте 23.02.2019 // Йәмғиәт

Күгәрсен районының Волостновка ауылында ошо төйәктән сыҡҡан Советтар Союзы Геройы Николай Ежовҡа...

Тотош уҡырға 32

Аҡ халатлылар ҡайҙа йүгерҙе?

Аҡ халатлылар ҡайҙа йүгерҙе? 23.02.2019 // Йәмғиәт

– Тиҙерәк, тиҙерәк! Башҡаларҙан алдараҡ барып етергә кәрәк! Шулай ҡабаланып йүгерҙе аҡ халатлылар....

Тотош уҡырға 175

Ватан хаҡына ҡаһарманлыҡ – мәңгелек өлгө

Ватан хаҡына ҡаһарманлыҡ – мәңгелек өлгө 23.02.2019 // Йәмғиәт

Бөгөн Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Ватанды һаҡлаусылар көнөнә...

Тотош уҡырға 44

Ватанды һаҡлаусылар көнө менән!

Ватанды һаҡлаусылар көнө менән! 23.02.2019 // Йәмғиәт

Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров республика халҡын Ватанды...

Тотош уҡырға 68

Ауылды бер итеп...

Ауылды бер итеп... 23.02.2019 // Йәмғиәт

Бөрйән районының Яңы Усман ауылында “Зарница” үткәреү “ҡанға һалынған” тиергә мөмкин. Был уйында...

Тотош уҡырға 95

Әсәй бәлеше барыбер тәмлерәк!

Әсәй бәлеше барыбер тәмлерәк! 23.02.2019 // Йәмғиәт

Сибайҙа йәнә бер матур йолаға нигеҙ һалынды: Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан “Әсәй бәлеше”...

Тотош уҡырға 82

"Изгелек"тең татлы емеше

"Изгелек"тең татлы емеше 22.02.2019 // Йәмғиәт

Башҡорт дәүләт университетының Сибай институтынан Гүзәл Ишмуллина Башҡортостанда “Иң яҡшы 100 топ...

Тотош уҡырға 59

Ветерандарға оло хөрмәт йөҙөнән

Ветерандарға оло хөрмәт йөҙөнән 22.02.2019 // Йәмғиәт

Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан республика етәксеһе Радий Хәбиров тантаналы ҡабул итеү ойошторҙо:...

Тотош уҡырға 57

Зариф өйөнә ҡайтты!

Зариф өйөнә ҡайтты! 22.02.2019 // Йәмғиәт

Учалылағы ҡот осҡос атыштан һуң иҫән ҡалған Зариф Хилажев биш аҙнаға яҡын дауаханала ятҡандан һуң,...

Тотош уҡырға 985