Йыр һәм шиғыр – илһам тигән... Бер үк ҡоштоң ике ҡанаты... Мәүлит Ямалетдин — бөгөнгө башҡорт әҙәбиәтендә үҙенсәлекле, сағыу таланттарҙың береһе. Уның йыр-моңона, күп ҡырлы ижадына мөрәжәғәт итмәгән уҡыусы һирәктер. Академик Ғайса Хөсәйенов әйтмешләй, “Мәүлит Ямалетдин — үҙе бер мөғжизә, уникаль күренеш” булһа, “жанр төрлөлөгө буйынса бөгөнгө әҙәбиәттә уның менән йәнәш ҡуйырлыҡ башҡа кеше юҡ.
М. Ямалетдинов ижадында беҙ шиғыр, робағи, поэма, монолог, эпос, дастан, ҡобайыр, шиғри әкиәт, хикәйә, повесть, эссе, романдарҙы күрәбеҙ, улар араһында хатта халҡыбыҙҙың һирәк башҡарылған йырҙарының ноталары ла бар”, — тип яҙҙы уның күп яҡлы эшмәкәрлеге тураһында яҡташы — Рәсәй һәм Башҡортостан Журналистар союзы ағзаһы, Рәсәйҙең мәғариф алдынғыһы Рәмзилә Кәлимова.
Ком: 0 // Уҡынылар: 27 тапҡыр // Тотош уҡырға
“Киптереп һалдыҡ бәрәңге, Сиктек кисет, яулыҡтар…” Һаҡ ҡына һарғайып бөткән биттәрҙе асам. Тигеҙ булып теҙелешкән хәрефтәрҙе йыйнап, һүҙҙәр, юлдар уҡыйым. Биттәр асылған һайын, ул юлдар ғүмерҙекенә әйләнеп, бала күңеленә һеңгән хәтәр йылдарҙы күҙ алдына баҫтыра.
“Олоғайҙым инде, ҡалдырыр кешем юҡ. Һин һаҡла, балам…” “Балам”. Тик ағинәйҙәр генә үҙ иткән кешеһенә – танышына, ауылдашына, башҡаға шулай өндәшә ала.
Мәҙинә әбей Диваева күрше ятҡан Арыҫлан ауылынан. Ҡырмыҫҡалы районына ҡарай ул. Унда тыуып үҫеп, туҡһан йәштән ашыу ғүмеренең ете тиҫтәһен Өфөлә йәшәгән. Бөгөн дә хәтере яҡшы. Уйына килгәндәрен хәҙер дәфтәргә теркәп бармаһа ла, йәшерәк саҡта шиғырҙар яҙған, бала саҡ хәтирәләрен ҡағыҙға төшөргән. Ошоларҙы, дөрөҫөрәге, шул йылдарҙа яҙғандарынан тороп ҡалған ике дәфтәрен һаҡлар өсөн миңә килтерҙе. Саф күңеленән урғылған кисерештәрҙең бер аҙын һеҙгә лә тәҡдим итәм.
Ком: 0 // Уҡынылар: 21 тапҡыр // Тотош уҡырға
Тау аҫты урамынан булдыҡлы күршем Хәйбулла районының төпкөлөндә ятҡан Оло Әбеш ауылында тыуып үҫеп, шунда уҡ ете класс белем алып, республика министры дәрәжәһенә тиклем еткән шәхес — яҡташым Данир Камалетдин улы Үзбәков тураһында иҫтәлектәрем менән уртаҡлашҡым килә.
Ком: 0 // Уҡынылар: 30 тапҡыр // Тотош уҡырға
Йәшәгеҙ, күршеләрем! Был ауыл миңә бөтөнләй үк ят түгел. Хәтеремдә, өләсәйем менән олатайым йыш ҡына Таҡһырға ҡунаҡҡа йә дуҫтарының, туғандарының хәл-әхүәлен белешергә килер һәм мине, бәләкәс кенә ҡыҙыҡайҙы, үҙҙәре менән алырҙар ине. Таҡһырҙа яҡын ғына туғаныбыҙ Разия инәйем йәшәне. Әсәйемдең бер туған ҡустыһы Мәрхәм ағайыма ла кәләште ошо ауылдан алдылар. Барлай китһәң, туған тейешле кешеләр әле лә байтаҡ. Олатайымдың хеҙмәттәш дуҫы Әптеүәле апа ла ошонда йәшәне.
Ком: 0 // Уҡынылар: 59 тапҡыр // Тотош уҡырға
“Инйәрҙең урманы ҡоротмаһа...” Барыһы ла “тере энциклопедия” тип йөрөтә уны. Был һүҙҙәрҙең дөрөҫлөгөндә тулы хаҡлыҡ бар. Әлимә инәй Ишкилдина туҡһан йәшен күптән аша атлаһа ла, хәтеренең шәплегенә, зиһененең аяҙлығына көнләшерлек. Кемгәлер шәжәрә төҙөргә кәрәкһә йәки ата-бабаларының юлын юллап, туғандарын барларға тура килһә, ниндәйҙер ер-һыу атамаһының тарихы ҡыҙыҡһындырһа, яуҙа һәләк булған ауылдаштары тураһында мәғлүмәт туплаһа, барыһы ла уға мөрәжәғәт итә. Бер кемде лә бороп сығармай, белгәндәре менән уртаҡлаша, үҙе ишеткән-күргәндәрен бәйән итә. Бигерәк тә музейҙарҙы тулыландырыуҙа уның ярҙамы баһалап бөткөһөҙ: бер дәүерҙең тулы шаһиты булған Әлимә Ишкилдинаның хәтер һандығы – үҙе бер тарих сығанағы.
Ком: 0 // Уҡынылар: 44 тапҡыр // Тотош уҡырға
“Тыуған яғымда ғына ижад итә алам”Уҡытыусы, яҙыусы, журналист Мөслим Әбсәләмовтың тыуыуына 85 йыл тулды.
Ә 80 йәше айҡанлы уның тыуған төбәге Йылайыр районының Юлдыбай ауылында ҡәҙер һәм хәтер кисәһе бик матур үткәйне. Сараға Өфө ҡунаҡтары, юбилярҙың ижадташтары, район етәкселәре, райондың "Ауыл уттары" гәзите хеҙмәткәрҙәре һәм ошо гәзит тарафынан бер йыл элек иғлан ителеп, кисә алдынан ғына йомғаҡ яһалған Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы, Башҡортостан һәм Рәсәй Яҙыусылар союзы ағзаһы Мөслим Әбсәләмовҡа арналған ижади конкурста еңеүселәр һәм әҙиптең балалары ҡатнашты. Яҙыусы уҡыған һәм ғүмере буйы эшләгән ошо мәктәптә уның иҫтәлегенә таҡтаташ асыу бигерәк тә тулҡынландырғыс тәьҫир ҡалдырҙы.
Ком: 0 // Уҡынылар: 35 тапҡыр // Тотош уҡырға
ДЫУАН-ӘЙЛЕ ЙОРТОНОҢ АҒИНӘЙЕ Алдымда бынан 55 йыл элек яҙылған ғәжәп эстәлекле хат ята. Ул “Совет Башҡортостаны” гәзите редакцияһына ебәрелгән булған. “1962 йылдың 5 ғинуарында БАССР Яҙыусылар союзы рәйесе Ғ.Р. “Бер шиғыр тураһында” тигән мәҡәләһендә йәш шағир Рәми Ғариповтың “Тағы ла туған тел хаҡында” исемле шиғырын тәнҡит утына тотто.
Ул “...күтәрмәҫ ерҙә күҫәк күтәреүе бик сәйер һәм ҡыҙғаныс, кем һуң беҙҙең туған телде – башҡорт телен берәй телдән кәм ҡуя?” тип һорау ҡуйыуы менән йәш яҙыусыға күләгә ташлай түгелме?” – тип башлана был хат.
Ком: 0 // Уҡынылар: 108 тапҡыр // Тотош уҡырға
Сәхнәлә – сая ҡатын! Ә тормошта? Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов күптән түгел тәбрикләгән бер төркөм хеҙмәт алдынғылары араһында яҡташтарымды күреп сикһеҙ ҡыуандым. Стәрлетамаҡ дәүләт театр-концерт берләшмәһенең булдыҡлылары хаҡында һүҙем. Сәнғәт өлкәһендә төрлө йүнәлештә эшләүсе Рафиға Ғәлина, Резидә Шаһиева, Елена Калинина, Владимир Турченко, Александр Антонов һымаҡ талант эйәләре юғары исемдәргә лайыҡ булды. Ошо шәхестәрҙе барлағанда моңло йырҙар, тетрәндергес музыка сыңлап китә ҡолағымда, күҙ алдында дәртле бейеүселәр өҙә баҫа. Береһе – сая, яуыз, икенсеһе ипле, кәңәшсе ҡатындар, әбейҙәр һыны ла пәйҙә була күңелдә шул саҡ. Ул образдарҙы Рафиға апай кәүҙәләндерә. Башҡортостандың халыҡ артисы Рафиға Ғәлина сәхнә тормошона 40 йылдан ашыу ғүмерен бағышлаған.
Гөлли Мөбәрәкова, Тамара Хоҙайбирҙина, Фәрдүнә Ҡасимова… Был исемдәрҙе атағанда ғорурлыҡ тойғоһо биләй һәммәбеҙҙе. Ә Рафиға Арыҫлан ҡыҙына уларҙан һабаҡ алыу бәхете лә татыған.
Ком: 0 // Уҡынылар: 70 тапҡыр // Тотош уҡырға
Шағир ҡатыны ...Салауат районына, Дүртөйлө ҡалаһына барған сәфәрҙәребеҙҙе әле лә йыш иҫкә алам. Сафуан ағайҙың тыуған ауылы Тирмән мәктәбендә шағирҙың музейын булдырып, юбилейына китабын, буклетын сығарып, күргәҙмәләрен, кисәләрен ойоштороп, архивын барлап, тәртипкә килтереп, 75 йыллығын үткәреү эштәрен түңәрәкләне лә, инде минән бурыс төштө, ҡалғанын үҙегеҙ ҡарағыҙ, тигән кеүек ҡапыл ғына китте лә барҙы Фәрҙиә апай.
Ком: 0 // Уҡынылар: 53 тапҡыр // Тотош уҡырға
Фәрештәгә тиң мөғәллимә Һәр ауылдың, һәр ҡаланың күренекле, башҡаларға өлгө булырҙай шәхестәре була. Был йәһәттән беҙҙең Бөрйән районының Байназар ауылы ла ситтә тороп ҡалмай. Был йәһәттән балаларҙы оло тормош юлына сығарған физика-математика уҡытыусыһы Фәнүзә Бикбаева-Шағаеваны өлгө итеп ҡуйырға була. Уның уҡыусылары араһында алдынғы табип, уҡытыусы, тәрбиәсе, агроном, инженеры ла бихисап.
Ком: 0 // Уҡынылар: 71 тапҡыр // Тотош уҡырға
Артҡа 1 2 3 4 5 6 Алға
Бит башына