Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Фольклористика ҡаһарманы
Фольклористика ҡаһарманы1964 – 1969 йылдар арауығында Башҡорт дәүләт университетының филология факультетында белем алған йәш саҡтар. Ҙур, яҡты аудиторияларҙа шығырым тулы студенттарҙың көтөп алған уҡытыусыһы Лев Григорьевич Бараг сираттағы лекцияһын уҡый. Йоҡа, ялбыр һәм бөҙрәрәк аҡ сәстәре, оҙон, ап-аҡ керпектәре аҫтындағы күҙлек аша күҙҙәре осҡон сәсә. Ағайыбыҙ һөйләгән мәлдә ҡалын ирендәре, һарғылт эре тештәре араһынан төкөрөктәр әллә ҡайҙа сәсрәп китә. Мәртәбәле, әммә ҡаҡса яурындары һелкенә.

Ул телмәрендә беҙҙең ҡолаҡ ишетмәгән халыҡ ижады тормошонан ғәжәйеп эпизодтарға инеп китә, үҙе шунда ҡайнашып, ҡылыс болғап йөрөгән әкиәт геройына әйләнәме ни!.. Оҙон ҡулдарын болғай-болғай трибунанан сығып китә, кире килеп баҫа, беҙҙе күрмәгән һымаҡ, ҡара­шын әллә ҡайҙарға төбәгән дә һөйләүен дауам итә. Ошо мәлдә ул серле әкиәт образына инә кеүек.

Донъяһын онотоп, ауыҙ асып тыңлаған студентҡа лекция ваҡыты күҙ асып йомғансы үтә лә китә. Рус халыҡ ижады Лев Барагтың бар рухи асылы ла, бөйөк донъяһы ла ине. Төплө белемле, үҙенең һайлаған һөнәренә мөкиббән бирелгән мәшһүр ғалим ябайлығын, икенсе туғандаш милләттәштәрҙең, бигерәк тә төрлө яҙмышлы таланттарға ифрат ихтирамлы, атайҙарса йылы мөнәсәбәте менән бына ярты быуаттан ашыу күңелдәрҙең иң түрендә һаҡлана.

Филология факультетында белем биргән педагогтар араһында М.Х. Минһажетдинов, Л.Г. Барагтың эшлекле хеҙмәттәшлеге, йылы мөнә­сәбәте, бер-береһенә ихтирамлы үә иғтибарлы ярҙамы, халыҡ ижады өлкәһендә баш баҫып эшләүҙәре үҙе бер ижади ҡаһарманлыҡ ине. Ике дәү ғалимдың шундай гүзәл сифаттары күптәребеҙ өсөн артабанғы тормошобоҙҙа өлгө булып торҙо һәм әле лә шулай.

Марат Хәләф улының:
– Лев Григорьевич урыҫ фолькло­ристикаһында күрһәткән хеҙмәттәрен үҙе лә баһалап бөтмәй шикелле. Иҫ китмәле эш башҡарҙы ул был өлкәлә. Бына тигән аспиранттар әҙерләне, шуларҙың береһе — Борис Ғайса улы Әхмәтшин, – тигәне хәтерҙә.

Лев Григорьевич Бараг 1911 йыл­дың 13 ғинуарында Киев ҡалаһында тыуған. Рус әҙәбиәте һәм фольклор­сыһы. Тарих фәндәре докторы, профессор, БАССР-ҙың атҡа­ҙанған фән эшмәкәре, 2-се Мәскәү университетын тамамлай. 1941 йылда Бөйөк Ватан һуғышы башланғас, Урал дәүләт университетына эшкә ебә­релә. Бараг 1951 йылдан Баш­ҡорт дәүләт университетында эшләй.

1966 – 1988 йылдарҙа урыҫ әҙә­биәте һәм фольклоры кафедраһы мө­дире вазифаһын башҡара. Ав­торҙаш һәм мөхәррир булараҡ, урыҫ телендә ике томдан торған “Башҡорт әҙәбиәте тарихы”н әҙерләүҙә (Өфө, 1963, 1966) әүҙем ҡатнаша. 1934 – 1990 йылдарҙа Рәсәй, Белоруссия, Украинаның төр­лө өлкәләрендә һәм Башҡортостанда йыл һайын фольклор-этнография экспедицияларында була.

Халыҡ ижады өлкәһендәге хеҙмәт­тәре араһында белорус халҡы әкиәттәре тураһындағы монография­һы, көнсығыш славяндарҙың әкиәт сюжеттары белешмәһе, 60-лаған томда немец һәм инглиз телдәрендә нәшер ителгән “Әкиәттәр экспедиция­һы”на бихисап ғилми-теоретик мәҡә­ләләре ингән.

Фольклорсы-ғалим урыҫ, белорус, башҡорт әкиәттәре һәм риүәйәттә­ренең күп һанлы ғилми яҙмаларын донъяға сығара.
1970 – 1980 йылдарҙа Лев Бараг мөхәррирлегендә “Рәсәй халыҡтары фольклоры” исемендә вуз-ара ғилми йыйынтыҡтың 20 сығарылышы ба­ҫыла. Башҡорт әкиәттәре тураһында бер нисә хеҙмәте, башҡорт халыҡ ижадының 3 – 6-сы томдарына индерелгән әкиәттәргә аңлатмалар, инеш мәҡәләләр Нур Зарипов, Әхмәт Сөләймәнов менән берлектә яҙыла. Йәмғеһе 300-гә яҡын ғилми хеҙмәте баҫылып сыға.

Тырыш һәм әүҙем ғилми эшмә­кәрлеге һәм студенттарға юғары белем биреүҙә фиҙакәр хеҙмәттәре өсөн Лев Бараг Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге премияһына лайыҡ була.



Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ
Комментарий өҫтәргә






“Ыласындар сөйөр башҡортомдоң яурынына ҡоҙғон ҡунмаһын”

“Ыласындар сөйөр башҡортомдоң яурынына ҡоҙғон ҡунмаһын” 08.01.2019 // Әҙәби күстәнәс

Кеше менән кеше араһында айырма булған кеүек, милләт менән милләт араһында ла айырма бар....

Тотош уҡырға 128

Башҡорт аҡ май кеүек

Башҡорт аҡ май кеүек 26.12.2018 // Әҙәби күстәнәс

Тел дә тел тип күп һөйләйбеҙ. Башҡортлоҡ телдә генә кеүек күрә башлай ҡайһы берәүҙәр, ә үҙҙәренең...

Тотош уҡырға 234

Нәшриәттә – “Иҙел ҡыҙы”

Нәшриәттә – “Иҙел ҡыҙы” 02.10.2018 // Әҙәби күстәнәс

Башҡортостан “Китап” нәшриәтендә яҙыусы, педагог һәм журналист Земфира Аҡбутинаның “Иҙел ҡыҙы”...

Тотош уҡырға 194

“Был донъяның мең нурынан һарҡҡан Шиғриәттер – күңел дауаһы”

“Был донъяның мең нурынан һарҡҡан Шиғриәттер – күңел дауаһы” 02.10.2018 // Әҙәби күстәнәс

Юҡҡа ғына тәүге мөхәббәт тип аталмай был тойғо. Ҡулымда — З. Биишева исемендәге “Китап” нәшриәтендә...

Тотош уҡырға 191

АБДУЛЛА СОЛТАНОВҠА

АБДУЛЛА СОЛТАНОВҠА 25.09.2018 // Әҙәби күстәнәс

Һауа тығыҙ. Ағымына уның Ҡаршы ҡуйғаныңда күкрәкте, Ул йәшенле күктәр Нисәнсе ҡат Аң-ғәмеңде һинең...

Тотош уҡырға 162

Элек һәм хәҙер

Элек һәм хәҙер 11.09.2018 // Әҙәби күстәнәс

Һуңғы ваҡыттарҙа Ғүмәр Бәхтиәр улы ауыр уйҙарға йыш бирелә. Үткән ғүмерен иҫенә төшөрә лә “их” тип...

Тотош уҡырға 259

“Быуат ҡанатында”: милләт, шәхес азатлығы, халыҡ бәхете

“Быуат ҡанатында”: милләт, шәхес азатлығы, халыҡ бәхете 03.08.2018 // Әҙәби күстәнәс

Марс Нуриевтең исеме әҙәбиәт донъяһында китап уҡыусыға прозаик та, шағир ҙа, публицист булараҡ та...

Тотош уҡырға 233

Гөлнур ЯҠУПОВА: ЙЫРТҠЫС ҠАНЫ

Гөлнур ЯҠУПОВА: ЙЫРТҠЫС ҠАНЫ 06.07.2018 // Әҙәби күстәнәс

Әҫәрҙән өҙөк Асанай! Хыялындағы әкиәти матур был ауылға юл төшмәне шул Һәҙиәгә. ...Таң алдынан...

Тотош уҡырға 312

Зифа менән Заһир

Зифа менән Заһир 29.06.2018 // Әҙәби күстәнәс

Йырҙарҙа йырланғанса, икеһе лә пар килеп ҡауышты улар. Зифа исеме менән бергә тыуған кеүек зифа...

Тотош уҡырға 401

Мәҙәктәр

Мәҙәктәр 16.06.2018 // Әҙәби күстәнәс

Һемәйтте Шағир Рәмил Сурағол менән Мәскәүҙең “Внуково” аэропортында торабыҙ. Ҡаҙағстандың Шымкент...

Тотош уҡырға 438

Тормош күренештәре

Тормош күренештәре 16.06.2018 // Әҙәби күстәнәс

Ғата ҡәйнеше Рәйесте Ҡөрьән ашына саҡырырға килгәндә, тегеһе бер аҙ төшөргәйне инде. – Ҡәйнеш, бер...

Тотош уҡырға 412

Рауил Шаммас: “Беҙ килгәнбеҙ йәшәү өсөн, Һәр милләтте үҙ итеп...”

Рауил Шаммас: “Беҙ килгәнбеҙ йәшәү өсөн, Һәр милләтте үҙ итеп...” 08.06.2018 // Әҙәби күстәнәс

Хәтер итеп Төштәремдә күҙ алдыма килә Гөл-сәскәле яҡты болондар. Төштә генә, ә өнөмдә улар Ҡояш...

Тотош уҡырға 340