Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Башҡорт теле Викиманияла яңғыраны
Башҡорт теле Викиманияла яңғыраныВикимания-2016 – донъя викимедиасыларының сираттағы XII халыҡ-ара конференцияһы Италияның төньяғында урынлашҡан Эзино-Ларио ауылында үтте. Алты көн дауамында барған сарала биш ҡитғаның төрлө илдәренән килгән меңдән ашыу ирекмән, шул иҫәптән Өфөнән Рөстәм Нурыев һәм Мәскәүҙән Ришат Сәйфетдинов ҡатнашты.


Рөстәм НУРЫЕВ:
– Рәсәй викимедиасыларының йәмәғәт ойошмаһы “Викимедиа РУ” биргән грант иҫәбенә сараның төп өлөшө булған конференцияла ҡатнаштым. Өс көн дауамында программала ҡаралған бихисап сығышты тыңланым, Үҙәк һәм Көнсығыш Европа илдәре викимедиасылары осрашыуында булдым. Үзбәк һәм төрөк википедияһы вәкилдәре менән төрки телле ирекмәндәр осрашыуын ойошторҙоҡ. Беҙҙең бәләкәй сарала украин, бүрәт ирекмәндәре, Викимедиа фондының телдәр комитеты вәкиле Әмир Аарони ҡатнашты. Был осрашыуҙа Башҡортостан викимедиасылары эшмәкәрлеге менән таныштырҙыҡ, киләсәктә төрки телле википедияларҙың хеҙмәттәшлеген йән­лән­дерергә килештек. Алжир, бүрәт, бело­рус, йәһүд, македон, непал, румын, серб, төрөк, урыҫ, украин, үзбәк ирекмәндәре менән шәхсән аралашыуҙар, тәжрибә уртаҡлашыуҙар ҙа йөкмәткеле үтте.
Башҡорт ирекмәндәре эшмәкәрлеге юғары баһаланыуға ҡарамаҫтан, әлегә башҡараһы эштәребеҙ тағы ла күберәк икәненә инандым. Халыҡ-ара сараларға башҡорт викимедиасыларын йышыраҡ ебәрергә кәрәк тигән фекергә килдем. Август һуңында Әрмәнстандың Дилижан ҡалаһында үтәсәк Үҙәк һәм Көнсығыш Европа илдәре викимедиасылары осрашыуына башҡорттарҙан ике кеше барыуы тураһында ойоштороусылар менән килешелде. Октябрь айында Санкт-Петербургта буласаҡ Рәсәй викимедиасылары конференцияһына вәкилдәр һайларға һәм юл сығымдарын ҡаплау өсөн грантҡа дәғүә итергә һөйләшелде. Австрияның Вена ҡалаһында йыл һайын хакатон үткәрелә икән, киләһе йылғы сараға тәжрибәле һәм йәш ботоводтар, йәғни компьютер программалары ярҙамында Википедия мәҡәләләрен яҡшыртыусылар, саҡыры­ласаҡ. Ә беҙҙә, башҡорт википроекттарында әлеге ваҡытта ундай белгестәр юҡ. Шуға күрә быйыл уҡ йәш башҡорт ботоводтарын табыу маҡсатында урында викихакатон ойошторорға кәрәк.
Халыҡ-ара конференцияла ҡатнашы­уым һөҙөмтәле булды. “Where are you from?” – тиһәләр, “I’m from Bashkortostan!”– тип ғорур яуаплап йөрөнөм. Гәзит уҡыусыларын башҡорт телендәге википроекттарҙа әүҙем ҡатнашырға саҡырам. Теләге һәм һәләте булғандар мәҡәләләр яҙһын, мөмкинлектәре булған­дар ирекмәндәргә рухи һәм матди ярҙам күрһәтһен ине.
Ришат СӘЙФЕТДИНОВ:
– Донъяның төрлө илдәренән килгән Викимедиа проекттарында ҡатнашыу­сылар менән осрашыу бик файҙалы булды. Википедияла үҙаллы яҙышып ултырыу – бер нәмә, ә фекерҙәш-теләктәштәр менән осрашып һөйләшеү бөтөнләй башҡа икән. Һәр беребеҙ үҙ илендә, үҙ телендә яҙышһа ла, уртаҡ һыҙаттарыбыҙ күп, алдыбыҙҙа торған ҡыйынлыҡтар ҙа, уларҙы сисеү ысулдары ла оҡшаш булып сыҡты. Техник сараларҙы өйрәнеү, тәжрибә уртаҡлашыу, Викимедиа проекттарының дөйөм фәлсәфәһе, рухиәте тураһында һөйләшеүҙе мөһимерәк тип күрҙем: википедия (һәм туғандаш проекттар) – ирекле белем тупланған урын, уны тулыландырыуҙа һәр кем ҡатнаша ала; википедия – ул, асылда, энциклопедия, ундағы мәғлүмәт, ғилми ҡараштарға нигеҙләнеп, абруйлы сығанаҡтарға таянып яҙыла. Ниһайәт, мәғлүмәт уртаҡ ҡарашта бирелергә, ниндәй ҙә булһа бәхәстәр тыуһа, бер-береңә ихтирам нигеҙендә хәл ителергә тейеш.
Башҡорт Википедияһы бөгөн сабый йәшенән уҙһа ла, эшләнер эштәре әлегә бик күп. Мәҫәлән, унда Башҡортостандың һәр ауылы тураһында мәҡәлә бар. Һәр кеше үҙ ауылы тураһында мәҡәләгә бер-ике һөйләм мәғлүмәт өҫтәһә, тос ҡына дөйөм өлөш тупланыр ине.
Википедияның туғандаш проектта­рының береһе Викиһүҙлек тип атала, уны ла һәр ҡыҙыҡһыныусы тулыландыра ала. Мин үҙем был проекттың инглиз теле бүлегендә башҡорт һүҙҙәренә аңлатмалар төҙөйөм, һүҙҙәрҙең әйтелешен тауыш менән яҙҙырып һалам. Викиһүҙлектең башҡорт телендәге бүлеге әлегә инкубаторҙа, яңы проекттарҙы башлап ебәреү урынында ята. Башҡорт телен яҡшы белгән, проект өҫтөндә даими эшләргә теләге булған ирекмәндәр берләшһә, ул да юғары сифатлы, үҙаллы мәғлүмәт сығанағына әйләнер ине. Тәү сиратта, төп бер-ике мең башҡорт һүҙе өсөн мәҡәләләр яҙырға һәм проектты инкубаторҙан сығарырға кәрәк. Артабан, шул нигеҙгә таянып, мәғлүмәт базаһын мөмкин тиклем киңәйтергә, башҡа тел һүҙҙәренә аңлатма бирергә кәрәк булыр.
Әлбиттә, һүҙлек төҙөү ябай эш түгел. Башҡорт һүҙҙәрен башҡортса уҡ аңлатыу ҡайһы саҡта көтөлмәгән ауыр мәсьәләгә әйләнә. Әммә башҡа телдәрҙә булған мәғлүмәт сығанаҡтары янында башҡорт телендә Викиһүҙлектең булыуы бик тә мөһим. Үҙен рухлы башҡорт тип иҫәпләгән һәр кешене википроекттарҙа ҡатнашырға өндәйем.

Автор: З. ӘЙЛЕ.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Радий Хәбиров ғәфү үтенде

Радий Хәбиров ғәфү үтенде 18.02.2019 // Сәйәсәт

Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров бөгөн Хөкүмәттәге оператив...

Тотош уҡырға 0

Бәлиғ булдыңмы? Барыбер һатмаясаҡтар

Бәлиғ булдыңмы? Барыбер һатмаясаҡтар 18.02.2019 // Сәйәсәт

Рәсәйҙең Һаулыҡ һаҡлау министрлығы алкоголле эсемлектәрҙе һатыу рөхсәт ителгән йәште 18-ҙән 21...

Тотош уҡырға 0

Дмитрий Медведев баһа бирҙе

Дмитрий Медведев баһа бирҙе 14.02.2019 // Сәйәсәт

Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе Дмитрий Медведев Сочиҙағы Рәсәй инвестиция форумында Башҡортостан стендын...

Тотош уҡырға 77

Депутаттар әүҙемерәк булһын ине

Депутаттар әүҙемерәк булһын ине 14.02.2019 // Сәйәсәт

Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев Өфө ҡала Советы ултырышында ҡатнашты....

Тотош уҡырға 51

“Россельхозбанк” менән хеҙмәттәшлек үҫә

“Россельхозбанк” менән хеҙмәттәшлек үҫә 14.02.2019 // Сәйәсәт

Сочиҙағы Рәсәй инвестиция форумында Башҡортостан Башлығы вазифаһын башҡарыусы Радий Хәбиров...

Тотош уҡырға 54

Илдең исемен үҙгәртәбеҙ

Илдең исемен үҙгәртәбеҙ 13.02.2019 // Сәйәсәт

Филиппин башлығы Родриго Дутерте илдең исемен "Махарлика Республикаһы" тип үҙгәртеү ихтималлағы...

Тотош уҡырға 82

Ҡазанда – киңәйтелгән ултырыш

Ҡазанда – киңәйтелгән ултырыш 13.02.2019 // Сәйәсәт

Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Дәүләт советының Ҡазанда Рәсәй...

Тотош уҡырға 76

20 февралдә була...

20 февралдә була... 11.02.2019 // Сәйәсәт

Рәсәй Президенты Владимир Путин шаршамбы, 20 февралдә, Федераль Йыйылышҡа 15-се Мөрәжәғәтнамә менән...

Тотош уҡырға 160

Мәҙәниәт усағына – федераль грант

Мәҙәниәт усағына – федераль грант 08.02.2019 // Сәйәсәт

Учалы районының Ҡунаҡбай мәҙәниәт йорто “Берҙәм Рәсәй”партияһының “Кесе Ватан мәҙәниәте“ проекты...

Тотош уҡырға 72

Закондар яҡшы, тик ниңә бөтәһе лә эшләмәй?

Закондар яҡшы, тик ниңә бөтәһе лә эшләмәй? 08.02.2019 // Сәйәсәт

Ауыл хужалығы фәндәре докторы, профессор Ғарифулла Япаров менән әңгәмәлә (“Крәҫтиәндең тамырына...

Тотош уҡырға 72

Туғандарҙы ниндәй  зәхмәт һуҡты?

Туғандарҙы ниндәй зәхмәт һуҡты? 08.02.2019 // Сәйәсәт

Ситтән бер ҡараш. Днепр ярҙарына онотҡанда бер генә юл төшһә лә, һуңғы йылдарҙа Украина, булмышыбыҙ...

Тотош уҡырға 101

Ишембайға кем етәкселек итәсәк?

Ишембайға кем етәкселек итәсәк? 07.02.2019 // Сәйәсәт

Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Секретариаты етәксеһенең хоҡуҡи мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Азамат...

Тотош уҡырға 105