Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Халыҡ ижадының тамырҙары тәрәндә
“Күк йөҙөнә тәҙрә” милли мәҙәниәттәрҙе берләштерҙе

Халыҡ ижадының тамырҙары тәрәндәОшо көндәрҙә Удмурт Республикаһының Завьялов районында “Күк йөҙөнә тәҙрә” тип аталған IX Халыҡ-ара халыҡ ижады конкурс-фестивале үтте. Билдәле этнограф, ғалим-фольклорсы Дмитрий Зеленин исемен йөрөткән был сара ике йылға бер тапҡыр уның тыуған төйәгендә уҙғарыла. Әйткәндәй, быйылғыһы Рәсәй Президенты Грантына ойошторолдо.

Фестиваль-конкурс Финляндия, Эстония, Ҡаҙағстан, Әрмәнстан кеүек сит илдәрҙән һәм Рәсәй төбәктәренән 550-нән ашыу ҡатнашыусыны һәм 30 коллективты бергә йыйҙы. Уларҙың һәр береһе үҙ халҡының милли мәҙәниәтен бар тулылығында, матурлығында күрһәтергә тырышты. Сараның төп маҡсаты ла бөгөнгө заман шарттарында халыҡ ижадын, милли үҙенсәлектәрҙе һаҡлауға ҡайтып ҡалды.
Ҙур фольклор байрамы төҫөн алған фестивалдә беҙҙең республиканы Башҡортостандың Милли әҙәбиәт музейы директоры урынбаҫары Илүзә Шәйәхмәтова, Мәжит Ғафуриҙың мемориаль йорт-музейы ғилми хеҙмәткәре, филология фәндәре кандидаты Ғәҙилә Бүләкова, Салауат Юлаев музейы директоры Зилә Әминева һәм һәүәҫкәр йырсы Гөлгөнә Ырыҫҡолова танытты.
Фестиваль сиктәрендә бер нисә майҙансыҡта эш алып барылды. Мәҫәлән, фольклор коллективтары халыҡ мираҫын һаҡлау буйынса фекер алышты. Улар менән йәнәшәлә театрлаштырылған күрһәтмә сығыш­тар, ҡулланма-биҙәү, һынлы сәнғәт өлгөләре, халыҡ уйындары тәҡдим ителде. Йәштәрҙе туплаған майҙан­сыҡта “Этник стилдәге һылыуҡай” конкурсының финалы уҙҙы.
Башҡортостан вәкилдәре “Әкиәттәр. Риүәйәттәр. Легендалар” йүнәлешен­дәге ҡорҙа ҡатнашып, әһәмиәтле, төплө сығыш яһаны. Илүзә Дамир ҡыҙы музейҙар эшмәкәрлегендә халыҡ фольклорын ҡулланыу үҙенсәлектәре хаҡында бәйән итте, Ғәҙилә Мөҙәрис ҡыҙы иһә башҡорт халыҡ әкиәттәрендә һамаҡлау алымын ҡулланыу тура­һында һүҙ алып барҙы. Халыҡ йырҙарын башҡарыу оҫтаһы, бихисап йыр бәйгеләре лауреаты Гөлгөнә Ырыҫҡолова шунда уҡ башҡорт әкиәттәрендә ҡулланылған һамаҡ­лауҙы башҡарып та күрһәтте. Ул ғалим Д.К. Зелениндың тыуған төйәге Люк ауылында үткән фольклор байрамында ла сығыш яһап, башҡорт һәм удмурт халыҡ йырҙарын башҡарып, тамашасы һөйөүен яуланы. Әйткәндәй, фестиваль-конкурстың исеме – “Күк йөҙөнә тәҙрә” – тап ошо Люк ауылы атамаһынан алынған, удмурт теленән тәржемә иткәндә “люк” “күк йөҙө” тигәнде аңлата.
Сағыу байрамға әйләнгән сараны Удмурт Республикаһының танылған коллективтары – “Бураново өләсәй­ҙәре”, “Айкай”, Мәскәү ҡалаһының “Поверье” фольклор ансамблдәренең сығыштары биҙәне. Бигерәк тә “Евровидение” конкурсында ҡатнашып, донъяны шаулатҡан “Бураново өләсәйҙәре” бар халыҡтың иғтибар үҙәгендә булды.
Өс көн дауам иткән фестиваль-конкурс барышында бөтә ерҙә халыҡ моңдары яңғыраны, һәр ил һәм төбәк вәкилдәре үҙенең милли асылын бар тулылығында, матурлығында күрһә­тергә тырышты. Башҡортостан вәкилдәре лә республикабыҙҙы лайыҡлы танытып, дипломдар менән бүләкләнде. Сара туған мәҙәниәттең, халыҡ традицияларының кеше күңеленә ни тиклем яҡын, үҙ булыуын тағы бер тапҡыр раҫланы.

Илүзә ШӘЙӘХМӘТОВА:
– Музей хеҙмәткәрҙәре булараҡ, беҙҙең өсөн айырым майҙансыҡ эшләүе, унда эксперт сифатында Мәскәү, Санкт-Петербург музейҙарынан билдәле ғалимдарҙың йәлеп ителеүе, уларҙың сығыштарын тыңлау айырыуса отошло, файҙалы булды. Әйтәйек, беҙ сығыш яһаған “Әкиәттәр. Риүәйәттәр. Легендалар” майҙансығына билдәле этнограф, Рәсәй Фәндәр академияһының Бөйөк Пётр исемендәге Антропология һәм этнография музейының ғилми хеҙмәткәре А.Ю. Терюков етәкселек итте. Миллилек, халыҡсанлыҡ һынланышы булған фестиваль күңелдә онотолмаҫ тәьҫораттар ҡалдырҙы.
Ғәҙилә БҮЛӘКОВА:
– Был фестиваль-конкурста ҡатнашып, үҙебеҙҙең халыҡ ижадының ни тиклем бай, төрлө, тәрән тамырлы булыуына тағы бер тапҡыр инандым, шул уҡ ваҡытта уны күҙ ҡараһылай һаҡларға кәрәклеген дә аңланым. Ысынлап та, беҙҙең халыҡ йырҙарын ғына түгел, хатта айырым композиторҙар ижад иткән моңдарыбыҙҙы, башҡа халыҡтыҡы тип иғлан итеп, уларҙы үҙ телдәрендә башҡарған осраҡтар күңелде ҡырмай ҡалманы, әлбиттә.
Тимәк, беҙгә үҙебеҙҙе танытырға ла танытырға кәрәк әле, бигерәк тә 2020 йылда Өфөлә үтәсәк Бөтә донъя фольклориадаһына әҙерләнгән осорҙа. Ғөмүмән, был форум фольклориадаға әҙерлекте ниндәйерәк юҫыҡта алып барырға кәрәклеген асыҡ күҙаллау мөмкинлеген бирҙе. Халыҡ ижадының барлыҡ тармаҡтарын күрһәтеүҙе маҡсат итеп ҡуйған ошондай киң даирәле сарала ҡатнашыу мөмкинлеге биргән, финанс ауырлыҡтарына ҡарамай, сараға ебәреү хәстәрлеген күргән республикабыҙҙың Милли әҙәбиәт музейы директоры Г.С. Моратоваға ихлас күңелдән рәхмәт һүҙҙәрен еткерәбеҙ.
Гөлгөнә ЫРЫҪҠОЛОВА:
– Фестивалде асыу тантанаһында байтаҡ ҡына министрҙар, Рәсәй Дәүләт Думаһы, Удмурт Республикаһы парламенты депутаттары ҡатнашты. Уларҙың барыһының да туған удмурт телендә сығыш яһауын күреп һоҡландым. Шулай уҡ төрлө төбәктәрҙән килгән коллективтар сағыу сығыштары менән үҙ халҡын, милли үҙенсәлектәрен матур итеп таныта алды. Беҙҙән дә берәй башҡорт фольклор ансамбле ҡатнашһа, тағы ла шәберәк булыр ине! Милли асылыбыҙға тоғро ҡалып, арымай-талмай ижад иткән халыҡсан коллективтарыбыҙ бик күп бит.



Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ
Комментарий өҫтәргә






Тәрбиә орлоғон кем сәсә?

Тәрбиә орлоғон кем сәсә? 21.11.2018 // Рухиәт

Тел уҡытыусыларының бурысы телде өйрәтеү генә түгел. Быйыл “Урал батыр” эпосын яттан һөйләү буйынса...

Тотош уҡырға 78

“Әкиәттәге серле ҡурай һымаҡ, Әйт, был ниндәй ҡанлы тантана?..”

“Әкиәттәге серле ҡурай һымаҡ, Әйт, был ниндәй ҡанлы тантана?..” 30.10.2018 // Рухиәт

Таң алдынан беҙҙе аталар, Хуш, бәхил бул, Фатимам. Йәшәһен тик тыуыр таңдар, Йәшәһен тик саф иман!...

Тотош уҡырға 101

Беҙ һеҙҙе онотманыҡ...

Беҙ һеҙҙе онотманыҡ... 23.10.2018 // Рухиәт

Тамырҙарын белгән быуын беҙ. Ил яҙмышына һәр кемдең индергән үҙ өлөше бар. Меңәрләгән кешенең...

Тотош уҡырға 100

Танылған археолог иҫтәлегенә

Танылған археолог иҫтәлегенә 18.10.2018 // Рухиәт

Ошо шәмбелә Ғафури районының Сәйетбаба ауылында билдәле археолог, Башҡортостан Фәндәр академияһы...

Тотош уҡырға 138

Дандары ҡайтты халҡына

Дандары ҡайтты халҡына 17.10.2018 // Рухиәт

Дандары ҡайтты халҡына. ...Алыҫ йылдар төпкөлөндәге тарихҡа шаһит Баймаҡ районы республиканың 100...

Тотош уҡырға 112

“Атайымдың яҙмышы асыҡланды”

“Атайымдың яҙмышы асыҡланды” 16.10.2018 // Рухиәт

Бөйөк Ватан һуғышы һалған яралар, йылдар үтһә лә, уңалмай, әленән-әле яңы факттар һәм тарихи биттәр...

Тотош уҡырға 131

Һәйкәл булып ҡайтты тыуған яғына

Һәйкәл булып ҡайтты тыуған яғына 16.10.2018 // Рухиәт

2018 йылдың 20 мартында Благовар районы башҡорттары Ҡәнзәфәр бей исемендәге башҡорт тарихи-мәҙәни...

Тотош уҡырға 121

Батырҙар исеме үлемһеҙ

Батырҙар исеме үлемһеҙ 15.10.2018 // Рухиәт

Көйөргәҙеләр үҙҙәренең ҡаһарман яугирҙәре менән хаҡлы рәүештә ғорурлана. Район үҙәге Ермолаевка...

Тотош уҡырға 89

Данлы, шанлы йылдар ауазы

Данлы, шанлы йылдар ауазы 10.10.2018 // Рухиәт

Әхмәтзәки Вәлиди, Шәйехзада Бабич, Муса Мортазин эҙҙәренән. Мәғрур Ирәндек тауының төньяҡ итәгендә,...

Тотош уҡырға 152

Ҡарасайҙа, йөҙ йыл элек

Ҡарасайҙа, йөҙ йыл элек 02.10.2018 // Рухиәт

...Тыуған йылым ун туғыҙҙан уңдым, Октябрҙән — тыуған айымдан, — Ана нисек минең юлдарыма Һары...

Тотош уҡырға 127

Шәхес һалған һуҡмаҡтан

Шәхес һалған һуҡмаҡтан 02.10.2018 // Рухиәт

Өфөлә V Кузеев уҡыуҙары барышында “Этнос. Йәмғиәт. Цивилизация” Бөтә Рәсәй ғилми-ғәмәли...

Тотош уҡырға 100

“Халҡыбыҙға ислам дине VII быуатта уҡ ингән”

“Халҡыбыҙға ислам дине VII быуатта уҡ ингән” 28.09.2018 // Рухиәт

Башҡорттарҙың борондан дәүләтселеге булған. Уның менән һәр әңгәмә халҡыбыҙҙың боронғо тарихына...

Тотош уҡырға 406