Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
60 йәшлектәр хәҙер ҡарт түгел

50 йәшкә яҡынлашҡан һайын күптәр яңы эшкә урынлашыуҙа ҡыйынлыҡ кисерә, ә ҡайһы берәүҙәрҙе биләгән вазифаһын бушатыуын һорайҙар. Был айырыуса ялға китергә ашыҡмаған әүҙем пенсионерҙарға ҡағыла. Әйткәндәй, бынан ары әлеге мәсьәлә үткәндәрҙә ҡаласаҡ.

Ил Хөкүмәте пенсия йәшен күтә­реү буйынса ҡанун проектын хупланы. Ул байтаҡ яңылыҡты күҙ уңында тота. Реформа йәш дискри­мина­цияһына бәйле проблеманы хәл итеп, олоғайыуына ҡарамаҫ­тан, эшен дауам итергә теләгән­дәрҙең хоҡуғын яҡлаясаҡ. Быйыл Рәсәйҙә 46,5 миллион пенсионер иҫәпләнә, шуларҙың 12,3 миллионы, йәғни 26 проценттан ашыуы, эшләп йөрөй. Хаҡлы ялға сығыу йәшенә еткәндәрҙең яртыһынан күберәге тәүге осорҙа бөтөнләй эшен ҡалды­рырға ашыҡмай, ҡалғандары­ның да ялға үҙ теләге менән китеүе икеле.

50 йәште үткәндәрҙең күбеһе байтаҡ проблемаларға осрай. Ҡайһы берәүҙәрҙән биләгән вазифаһын йәштәргә тапшырыуҙы һорайҙар, ә яңы эш табыу еңелдән түгел. Психолог Наталья Толстая әйтеүенсә, күптәр төшөнкөлөккә бирелә, ә бит әле көс-ҡеүәт етерлек. Тик йәш­тәр үксәгә баҫып килә, хаҡлы ялға сыҡҡанды түҙемһеҙлек менән көтә.

Шул уҡ ваҡытта эш биреүселәр тәжрибәле өлкән кадрҙарҙы һаҡлап ҡалыу яғында булырға тейеш. Белеүебеҙсә, бындай хеҙмәткәрҙәр эшмәкәрлек өлкәһе менән яҡшы таныш, балалары үҫеп еткән, эшкә кү­бе­рәк иғтибар бирә, ҙур тырышлыҡ һала. Әммә бөгөнгө пенсия систе­ма­һы эш биреүсене әүҙем, тәжрибәле һәм белемле пенсионерҙы вазифа­һы­нан бушатып, был урынға стажер­ҙы йәки мигрантты ялларға мәжбүр итә.

Һаулыҡ һаҡлау, мәғариф, идара итеү кеүек өлкәләрҙә тәжрибә – иң мөһим күрһәткестәрҙең береһе, ләкин өлкән йәштәге табиптар һәм уҡытыу­сыларҙың урынына дауаханаларҙа, мәктәптәрҙә яңы ғына уҡыуын та­мам­лаған тәжрибәһеҙ йәштәр килә. Улар үҙ эшенең оҫтаһына әүерел­гән­сә мәшғүллеккә бәйле ҡыйын­лыҡтар тыуасаҡ. Һөҙөмтәлә илдә ҡиммәтле белгестәргә – ҡытлыҡ, ә өлкән быуын араһында эшһеҙлек артасаҡ.

Пенсия тураһындағы Законға үҙгәрештәр индереү проекты ошондай етешһеҙлектәрҙе юҡ итеүгә йүнәлтелә. Гүзәл заттар 55-тә, ир-егеттәр 60-та үҙҙәрен бер ҙә әбей йә бабай итеп тоймай, тыныс ҡына өйҙә ултырырға те­лә­мәй. Эш биреү­селәргә көс-дәр­те ташып тор­ған “йәш пенсионер­ҙар”ҙы хеҙмәттән буша­тырға тура килмәйәсәк.

Рәсәй халыҡ хужалығы һәм дәүләт хеҙмәте академияһының Социаль анализ һәм күҙаллау институтында белдереүҙәренсә, хәҙер 60 йәшлек­тәрҙе ҡарт тип иҫәпләргә ярамай.

– Кешеләрҙең һаулығында ла, йәшәү рәүешендә лә, фекерләү һәләтендә лә байтаҡ үҙгәреш булды. 60 йәшкә еткәндәрҙе оло тип әйтеү бөтөнләй дөрөҫ түгел, – тине институт лабораторияһы мөдире Дмитрий Рогозин.

Рәсәй Президенты Владимир Путиндың май указы өр-яңы кимәл ҡуйҙы: 2024 йылға ғүмер оҙайлылығы 78 йәшкә тиклем артырға тейеш. Әлеге пенсия системаһы һаҡлап ҡалынһа, “эшһеҙ тыныс ҡартлыҡ”ҡа егерме йыл самаһы тура киләсәк.

Әүҙем пенсионерҙарҙың күпселеге был фекер менән килешмәйәсәк, әлбиттә. Әммә пенсия йәше йыш ҡына “эштән бушатыу ҡағыҙы”на әүе­релә. Өлкәндәрҙең судта яҡлау эҙләүе, ғә­ҙәт­тә, уңышһыҙ тамамлана. Йәш дискримина­цияһы Рәсәй Хеҙмәт кодексы менән тыйылһа ла, бәхәстә эш биреүсе өҫкә сыға.

Бынан ары оло быуынды дәүләт яҡлаясаҡ, сөнки йәштәр эйә булған хеҙмәт хоҡуҡтары уларға ла тараласаҡ. Бынан тыш, реформа өлкәндәргә яңы эш эҙләүҙе ябай­лаштырмаҡсы. Әле тәҡдим ителгән вакансияларға күҙ һалһаҡ, йыш ҡына “йәше 45-тән артмаҫҡа тейеш” тигән талап ҡуйыла. Тиҙҙән бындай ғәҙелһеҙлек юҡҡа сығасаҡ һәм өлкәндәр ҡулай, ҡыҙыҡлы һөнәрҙе һайлап, үҙҙәрен яңы өлкәлә лә һынап ҡарай аласаҡ.

Тағы ла бер мөһим яңылыҡ – пенсия күләмен арттырыу. Эшкә һәләтлелек йәшен күтәреү быға булышлыҡ итәсәк. Әле пенсияның уртаса күләме 14 мең һум самаһы тәшкил итә. Йыл һайын ул 400 – 500 һумға индексациялана, асылда иһә был һиҙелмәй ҙә тиерлек. Реформа һөҙөмтәһендә ул кәмендә бер мең һумға үҫәсәк.



Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ
Комментарий өҫтәргә






Йәш ғаиләләр ерле булды

Йәш ғаиләләр ерле булды 12.12.2018 // Социаль мәсьәлә

Салауат ҡалаһы хакимиәте башлығы Фәрит Ғилманов йәш ғаиләләргә сертификаттар тапшырҙы....

Тотош уҡырға 37

Йәнә 217 автобус...

Йәнә 217 автобус... 12.12.2018 // Социаль мәсьәлә

Башҡортостанда 242 миллион һумға 217 мәктәп автобусы һатып алынды. Төбәк етәксеһе Радий Хәбиров...

Тотош уҡырға 37

Бәлә менән яңғыҙ ҡалмағыҙ

Бәлә менән яңғыҙ ҡалмағыҙ 11.12.2018 // Социаль мәсьәлә

Өфөлә бығаса үҙ-үҙенә ҡул һалырға маташҡан кешеләр менән эшләгән психиатрҙар күп, ә бына ошоно...

Тотош уҡырға 37

Халыҡ һаулығы – милләт байлығы

Халыҡ һаулығы – милләт байлығы 11.12.2018 // Социаль мәсьәлә

Ҡыйғы районының һаулыҡ һаҡлау өлкәһе бер быуатҡа яҡын тарихҡа эйә. Һынылышлы, халыҡ өсөн ауыр 1921...

Тотош уҡырға 49

Бушҡа ...автомобиль!?

Бушҡа ...автомобиль!? 10.12.2018 // Социаль мәсьәлә

Башҡортостанда йәшәгән 16 кеше бушлай автомобиль аласаҡ....

Тотош уҡырға 90

Капремонт өсөн кемдәр түләмәй?

Капремонт өсөн кемдәр түләмәй? 10.12.2018 // Социаль мәсьәлә

Башҡортостанда капиталь ремонт өсөн түләүҙән азат ителгәндәр даирәһе киңәйә....

Тотош уҡырға 65

Бәхетһеҙ осраҡтар ғүмерҙе ҡыя

Бәхетһеҙ осраҡтар ғүмерҙе ҡыя 10.12.2018 // Социаль мәсьәлә

Тыныс тормошта йәшәһәк тә, яу яланындағы кеүек, кешеләр ғүмере өҙөлә. Ошо йылдың ун айында ғына...

Тотош уҡырға 47

Модулле ФАП-тар “мода”ла

Модулле ФАП-тар “мода”ла 10.12.2018 // Социаль мәсьәлә

Балтас районында яңы модулле фельдшер-акушерлыҡ пункты асылды. Тутағас халҡы тәүге медицина ярҙамы...

Тотош уҡырға 53

Эшкә килгәндәргә — торлаҡ

Эшкә килгәндәргә — торлаҡ 10.12.2018 // Социаль мәсьәлә

Ишембай районына эшкә килгән табиптарҙы торлаҡ менән тәьмин итәсәктәр, шулай уҡ махсус ярҙам...

Тотош уҡырға 55

Маҡсатлы белем алыусыларҙы штраф ҡурҡытмаҫмы?

Маҡсатлы белем алыусыларҙы штраф ҡурҡытмаҫмы? 10.12.2018 // Социаль мәсьәлә

Ауыл ерендә медицина хеҙмәткәрҙәренә ҡытлыҡ икәнен күптән беләбеҙ. Ни өсөн университет бөтөп,...

Тотош уҡырға 53

Яңы йылға ҙур бүләк

Яңы йылға ҙур бүләк 09.12.2018 // Социаль мәсьәлә

Төрлө сәбәптәр арҡаһында ата-әсә наҙынан, ғаилә йылыһынан мәхрүм ҡалһалар ҙа, улар яңғыҙ түгел....

Тотош уҡырға 78

Урыҫбайҙа - социаль-мәҙәни үҙәк

Урыҫбайҙа - социаль-мәҙәни үҙәк 09.12.2018 // Социаль мәсьәлә

Хәйбулла районының Урыҫбай ауылында “Берҙәм Рәсәй” сәйәси партияһының “Реаль эштәр” проекты...

Тотош уҡырға 58