Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Сылтыр-сылтыр “йылға” аға
Баҡса ул йәшелсә, емеш үҫтереү урыны ғына түгел, унда ял итеү өсөн дә уңайлы шарттар булдырылырға тейеш. Бының өсөн матур итеп эшләнгән эскәмйә, беседка кәрәк. Ләкин күңелгә улары ғына ла етмәй. Кеше янған усаҡҡа, аҡҡан һыуға ҡарап туймай, тиҙәр бит. Ҡараған һайын ҡарағы килә, яйлап тынысландыра. Бөгөнгө һүҙебеҙ яһалма һыу ятҡылығы, йәки, баҡсасылар әйтмешләй, “аҡҡан һыу”, “йүгерек һыу” тураһында булыр.

Һыу кешегә әйтеп аңлата алмаҫлыҡ йоғонто яһай. Юҡҡа ғына фонтан, бәләкәй генә шарлама, “йылға” элек-электән бай баҡса­ларҙың айырылмаҫ өлөшө һанал­маған. Әлбиттә, бар биләмәлә лә тәбиғи һыу ятҡылығы булмай. Шуға ла яһалма күл, йылға эшләнелгән. “Йылға” ағыуы шунан ғибәрәт: компрессор ярҙамында һыу өҫкә күтәрелә лә аҫҡа табан таштар өҫтөнән түбәнгә “йүгерә”.

Һыу ятҡылығы төҙөү өсөн иң тәү дөрөҫ итеп урынлаштырырға кәрәк. Һуңынан ерҙең өҫкө ҡатламы бер яҡ ситкә алына. Ә балсыҡтан “альп тауы” өйөлә. Ошо уҡ өйөмдө йылғаның башы итеп тә файҙаланырға мөмкин. Әҙер соҡорға флис (геотекстиль) һалына, гидроизоляция яһала: поливинилхлорид пленка (ПВХ) йәки бутилкаучук резина һалына. Был пленка менән резина оҙаҡ һаҡлана. Әйтәйек, ПВХ пленкаһы ун йылдан ашыу хеҙмәт итергә мөмкин. Ә бутилкаучук 30 йылға саҡлы хеҙмәт итеп, 30 градуслы һалҡындарға ла ярылмай. Гидроизоляция яһар өсөн башҡа ысулдар ҙа етерлек. Мәҫәлән, бетон. Уның өсөн ергә тимер селтәр һалына, арматуралар ярҙамында ”һөлдә” эшләнә. Өҫтөнән резинопластик йәйелә.

Ғәҙәттә, насосты баҡсалағы яһалма йылға, күлдең ҙурлығына, тәрәнлегенә ҡарап һайлайҙар. Нисек кенә булмаһын, һыу “йүгергән” урын күҙ уңында булырға тейеш. Әйтәйек, компрессор сәғәтенә ун кубометр һыу һура икән, бер метр киңлектәге “йылға”ның ошо ерҙәге тәрәнлеге 3 сантиметр була.

Йылға башына һыу биреү өсөн пластик торбалар йәки шлангтар файҙаланыла. Шланг еңел генә йылға боролоштарын ҡабатлай ала. Уны ағымдан ситтә, иң ҡыҫҡа урындан үткәрәләр. Торба сыҡҡан урынды таш менән ҡаплап ҡуйһаң, ул күренмәйәсәк. Йылға ағышын булдырғанда, тулҡындарҙың таштар өҫтөнән уйнарға, сылтыр-сылтыр тауыш сығарырға тейешлеген оноторға ярамай. Эштең маҡсаты ла, матурлыҡҡа өлгәшеү ҙә ошо бит. Бының өсөн тәбиғи таштарҙы дөрөҫ файҙаланыу зарур. Ҡайһы саҡ таштар ғына композицияның айырым элементын биреп бөтә алмай. Шул саҡта бетон ҡулла­ныла. Ағыр өсөн “тау” ни тиклем бейегерәк, шул хәтлем йылға боролошон уйнатырға мөмкин.

Яһалма йылға, күл, баҡсалағы газон, сәскәлек һымаҡ уҡ, тәрбиә талап итә. Таҙартып, һыуын алмаштырып, таштарын рәтләп торорға кәрәк. Уның ҡарауы, баҡсағыҙға сығып, рәхәтләнеп ял итеүгә ни етә?! Шуныһы мөһимерәк бит...



Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ
Комментарий өҫтәргә






Көҙгө байлыҡ өҫтәлдәрҙә

Көҙгө байлыҡ өҫтәлдәрҙә 16.10.2018 // Баҡса

Ғәжәйеп ризыҡ Йәшел помидорҙы йыуып, мейестә йомшарғансы бешереп алырға ла ит турағыс аша...

Тотош уҡырға 120

Ағас ботағы айырылһа…

Ағас ботағы айырылһа… 16.10.2018 // Баҡса

Һеҙ быйыл мул уңыш йыйҙығыҙ. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, алмағасығыҙҙың кәрәкле бер ботағы айырылып төшкән....

Тотош уҡырға 118

Көҙгө тәрбиәнең әһәмиәте ҙур

Көҙгө тәрбиәнең әһәмиәте ҙур 16.10.2018 // Баҡса

Уңыштар йыйып алынып, һалҡын көндәр ныҡлап башланғансы баҡсасылар өсөн айырым осор һанала. Яңы...

Тотош уҡырға 134

Белеп ултыртһаң — отолмаҫһың

Белеп ултыртһаң — отолмаҫһың 16.10.2018 // Баҡса

Тәбиғәт шарттарына ҡарап, элегерәк көньяҡ халыҡтары Башҡортостанды “йәшел помидорҙар иле” тип...

Тотош уҡырға 99

Үҙ баҡсаңдыҡын һайла!

Үҙ баҡсаңдыҡын һайла! 26.09.2018 // Баҡса

Түбәнге Яйыҡбай – Һаҡмар йылғаһына һыйынып ҡына ултырған, әллә ни ҙур булмаған ауылдарҙан. Мәгәр...

Тотош уҡырға 194

Лимондар ҡайҙа үҫә?

Лимондар ҡайҙа үҫә? 25.09.2018 // Баҡса

Республикабыҙҙың ғорурлығы ул Өфөләге лимонарий. Уңған ғалим-биолог Фәриҙә Садиҡова тырышлығы менән...

Тотош уҡырға 130

Ҙур ҙа түгел, уңайлы ла

Ҙур ҙа түгел, уңайлы ла 18.09.2018 // Баҡса

Күптәр “Йорт-ҡура” битендә өй, мал һарайы төҙөү, башҡа эштәр тураһында баҫыуҙы һорап яҙа. Әлбиттә,...

Тотош уҡырға 143

Уңышты нисек һаҡларға?

Уңышты нисек һаҡларға? 18.09.2018 // Баҡса

Сөгөлдөр һәйбәт һаҡланһын өсөн һабағын ҡул менән бороп өҙмәгеҙ, ә төбөн 1-1,5 сантиметр оҙонлоғонда...

Тотош уҡырға 144

Һорау – яуап

Һорау – яуап 11.09.2018 // Баҡса

— Элегерәк мөгәрәптең кирбес стеналарын эзбиз оно менән ағарта торғайным. Улай мәшәҡәте күберәк....

Тотош уҡырға 135

Тәрбиә булһа...

Тәрбиә булһа... 11.09.2018 // Баҡса

Алмағас ҡар ҡалын ятҡан, һөрөнтө ҡатламы тәрән булған, эре структуралы, дымлы һауа, йылылыҡ үтеп...

Тотош уҡырға 139

Гүзәллектән күҙҙәр ҡамаша…

Гүзәллектән күҙҙәр ҡамаша… 11.09.2018 // Баҡса

Ҡарабаш ауылында баҡса үҫтермәгән, йорт алдарын гөл-сәскәгә күммәгән хужа юҡтыр ҙа. Кемдең...

Тотош уҡырға 138

Нимә беләбеҙ?

Нимә беләбеҙ? 21.08.2018 // Баҡса

Картуф мал, ҡош-ҡорт аҙығында ла, сәнәғәт өлкәһендә лә киң ҡулланыла. Медицина өлкәһе ғалимдары...

Тотош уҡырға 174