+15 °С
Облачно
Иман
31 Января 2020, 10:44
Байлыҡтың төп асылы ниҙә?
“Һис шикһеҙ, мосолман яҡшы йәшәргә тейеш. Фәҡирлек динһеҙлеккә тиң, тип өйрәтә Ислам. Бөгөнгө тормошобоҙға күҙ һалғанда, әл-хәмдү лил-ләһ, арабыҙҙа хәллеләр күп. Беҙҙең ауылда ла халыҡ бер-береһе менән байлыҡта ярышып йәшәй. Был ҡыуаныс та, тик... Их, ошо муллыҡтан дөйөм тормошобоҙға, йәмғиәтебеҙгә лә файҙа килһен, аҙ ғына булһа ла өлөш сығарылһын ине лә. Юҡ шул, киреһенсә, һәр кем бейек ҡапҡаһы артына йәшеренеп, айырым дәүләткә әйләнде кеүек. Ошо күренешкә ҡарата динебеҙ ҡанундары нигеҙендә ниндәй баһа бирергә мөмкин икән?”
“Һис шикһеҙ, мосолман яҡшы йәшәргә тейеш. Фәҡирлек динһеҙлеккә тиң, тип өйрәтә Ислам. Бөгөнгө тормошобоҙға күҙ һалғанда, әл-хәмдү лил-ләһ, арабыҙҙа хәллеләр күп. Беҙҙең ауылда ла халыҡ бер-береһе менән байлыҡта ярышып йәшәй. Был ҡыуаныс та, тик... Их, ошо муллыҡтан дөйөм тормошобоҙға, йәмғиәтебеҙгә лә файҙа килһен, аҙ ғына булһа ла өлөш сығарылһын ине лә. Юҡ шул, киреһенсә, һәр кем бейек ҡапҡаһы артына йәшеренеп, айырым дәүләткә әйләнде кеүек. Ошо күренешкә ҡарата динебеҙ ҡанундары нигеҙендә ниндәй баһа бирергә мөмкин икән?”
Эйе, ауылдарыбыҙҙа хәллеләр күп хәҙер, ләкин байлыҡ мөлкәтле булыу тигәнде генә аңлатмай. Донъя малы йыйып, башҡаларҙы ошо йәһәттән уҙырға тырышып, маһайып, ҡупырайып, тәкәбберләнеп, һаранланып йөрөгән кеше йәмғиәттә абруй ҡаҙана аламы? Кем унан өлгө алырға тырышһын? Ярҙам кәрәк ваҡытта был кеше берәйһенә таяна алырмы? Мөлкәтең үҙеңә генә файҙа килтерә икән, ғүмерле булырмы? Бәрәкәтһеҙ байлыҡ бер айлыҡ бит.
Был донъяла барыһы ла Аллаһ Тәғәләнеке. Әгәр ҙә ки Раббыбыҙ бәндәһенә мөлкәт биргән икән, был уны һынау өсөн генә. Әҙәм балаһы байлыҡтың ҡәҙерен белерме, юҡҡа-бушҡа сарыф итмәҫме, мохтаждарға өлөш сығарырмы, йәмғиәткә файҙа килтерерме, тәкәбберләнеп, бөтә ниғмәттең Аллаһ Тәғәләнеке икәнен, Уның ҡушыуы буйынса йәшәргә кәрәклеген онотмаҫмы? Ошоға бәйле бер хикәйәтте йәнә иҫкә төшөрөп үтәйек. Муса ғәләйһис-сәләм заманында Ҡарун исемле бик белемле, хәлле кеше булған. Уның мөлкәте һаҡланған асҡысты бер көслө кеше саҡ күтәреп йөрөгән. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, зәҡәт хаҡында аят төшкәс, Ҡарун мөлкәтенән өлөш сығарыуға ҡырҡа ҡаршылығын белдергән. “Барыһын да үҙ көсөм менән тапҡанмын”, – тигән. Иртәнсәк уянып баҡһа, Аллаһ Тәғәләнең хикмәте менән уның бар байлығын ер йотҡан, ти...
Һис шикһеҙ, әҙәм балаһы мул тормошҡа ынтылырға тейеш. “Фәҡирлек динһеҙлеккә яҡын”, – тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм. Шул уҡ ваҡытта ул үҙеңдән алда башҡаларҙы уйлап йәшәргә саҡырған. “Тәкәбберлеккә бирелмәгеҙ. Был һыҙат – шайтан фиғеле”, – тип өйрәткән. Мөлкәте менән генә түгел, холҡоноң яҡшылығы, күңеленең киңлеге аша йәмғиәттә абруй ҡаҙанған кеше генә “бай” исеменә лайыҡ. Ул “Бүлешкәндән бәрәкәт арта” тигән һүҙҙәрҙең дөрөҫлөгөн белә, Аллаһ Тәғәлә күрһәткән хаҡ юлдан тайпылмай, һөҙөмтәлә Раббыбыҙ рәхмәтендә тормошонан ырыҫ китмәй. Ә инде мөлкәтеңде бейек ҡапҡа артына йәшереп, ҡасып, туғандарың менән күршеләреңә лә бик ҡуйып көн итһәң, йәшәүеңдән ни файҙа? Әҙәм балаһы бит Ергә донъяны матурлау, изгелек өләшеү өсөн ебәрелгән.
Бай булыуға ынтылыу менән бер рәттән изгелек өләшеү буйынса ярышып йәшәргә тейешбеҙ. Динебеҙ тап шуға өйрәтә. “Бер-берегеҙҙе яҡшы ғәмәлдәр менән уҙырға тырышығыҙ”, – тиелгән изге Ҡөрьәндә.
Бер нәмә лә тиҙ генә бар булмаған. Ваҡыт кәрәк. Ауылдарыбыҙҙа хәллеләр күбәйә икән, иншаллаһ, улар тора-бара байлыҡтың төп асылын аңлар, хаҡ юлға боролор.
