Серле һәм ябай булмаған сирҙәрҙең береһе ул – аутизм. Хәҙерге заманда бындай диагноз ҡуйылған ауырыуҙар арта. Ул төрлө йәштәге кешеләр араһында осрай, шулай ҙа, нигеҙҙә, бала саҡта бик иртә – өс йәшкә тиклем күҙәтелә.
Сирҙең үҫеше аҙағынаса ныҡлы өйрәнелмәгән, әммә уның баш мейеһе һәм нервы системаһы эшмәкәрлегендәге тайпылыштар менән бәйлелеге билдәле. Ябай һүҙҙәр менән әйткәндә, уны ошолай һүрәтләп була: тыумыштан килгән сире арҡаһында башҡалар менән эмоциональ яҡынлыҡ булдыра һәм аралаша алмаған кеше ул.
Аутизм сиренә юлыҡҡандарҙың аҡыл һәләте юғары. Уҡыу барышында ҡатмарлыҡтар тыуыуы сәбәпле, таланттарының тулыһынса асылмауы ихтимал.
Диагнозды бары квалификациялы табиптың тикшеренеүҙәрҙән һуң ҡуйыуы мөмкин. Шулай ҙа ҡайһы бер билдәләр буйынса сирлене асыҡларға ла була:
– кешеләр менән аралашмау, хис-тойғолар менән бүлешмәү – аутистар бик һирәк осраҡта өйләнә йәки кейәүгә сыға, дуҫ-ише лә булмай тиерлек, яңғыҙлыҡты хуп күрә.
– ул шатланып та, көйөп-борсолоп та бармай, хис-тойғоһо эскә йәшеренгән, йомоҡ характерлы;
– улар ҡәтғи тәртипте һаҡлай, күнегелгән эштәрҙе теүәл башҡара, ғәҙәти маршруттарынан тайпылмай;
– көтөлмәгән агрессия һәм ҡуҙғыусанлыҡ хас, шул рәүешле аутист үҙен яҡларға, стресс хәленән сығырға тырыша.
Үкенескә ҡаршы, сирлене һауыҡтырыу мөмкин түгел, тыумыштан килгән сир терапияға бирешмәй. Әммә, белгестәрҙең әйтеүенсә, уңайлы шарттар тыуҙырғанда, бындай балалар һөнәргә эйә булып, тормошта үҙ урынын таба ала. Стресс кисермәгәндә улар тыныс холоҡло һәм үҙҙәрен бәхетле тоя.