Ирәмәлдең имләү көсө бар

Ҡояшыбыҙ, ҡып-ҡыҙыл шар­ға әй­ләнеп, эргәбеҙҙә генә байыны. Бындай илаһи матур­лыҡ­ты үҙ күҙ­ҙәре ме­нән күр­гәндәр генә һүрәтләп бирә алыр.

Тау түбәһендә һалҡын ел иҫә ине, Башҡортостан әлә­менең ел­бер­ҙәүен саҡ тыйып тора алдыҡ. Стәрлетамаҡ, Сала­уаттан килгән туристар ҙа беҙҙең менән иҫтәлеккә фотоға төштө. Эйе, Ирәмәл фати­хаһы алырға тип, илебеҙҙең һәр төбәгенән киләләр был изге тауға. Ошо маҡсатын тормошҡа ашырыр­ға кемдер оҙаҡ йылдар йыйына, ҡайһыларыбыҙ, ҡырҡ эшен ситкә ҡуйып, тимерҙе ҡы­ҙыуында һуға. Өмөт сатҡы­быҙҙы һүндермәйенсә, түрҙә­реңә әйҙүкләүҙән туҡтамай­һың, Ирәмәл! Ана, атаһы елкә­һендә, ҡош ояһы кеүек итеп, ошо тауға күтәрелер өсөн махсус эш­ләнгән ҡулайлама-ултырғыста тау түбәненә ҡарай бер бала бара. Уның һөйөнөсөнә шаһит булып, йәнә бер ҡыуандыҡ.

Тауға күтәрелеүселәргә бил­дә итеп, таяҡҡа ҡуша тағылған төрлө төҫ­тәге туҡыма киҫәктәре әрһеҙ Ирә­мәл еленән тетке­ләнеп бөткән. Шулай ҙа, бәүелә-һығыла, улар үҙ вазифаларын намыҫлы башҡарыу өҫтөндә.

Тау итәгендә байтаҡ ҡына һушы­быҙға килә алмай ултыр­ҙыҡ. Үҙен­сәлекле киске эңерҙе ҡаршыла­уыбыҙ. Сәнскеле ба­лаҫ­тарҙан тартҡыслана-йолҡ­ҡос­лана ҡайтыу яғына елде­рәбеҙ. Тиҙлекте кәме­тергә ярамай, юҡһа ҡараңғыла таш һуҡ­маҡтан барыуы ауыраясаҡ. Беҙ күтәрелгәндә төшөп килеүсе­ләрҙең үргә ыңғай артылып, имен-аман йәнә әйләнеүҙәренән йөҙҙәрендә сағылған ҡәнәғәт йылмайыуҙарын уртаҡлаштыҡ. “Их, ҡасан үҙебеҙ шулай герой дәрәжә­һендә әйлә­нәбеҙ инде”, – тип бер аҙ көнләшә биреп тә ҡуйҙыҡ.

Кире төшкәнебеҙҙә бындай тойғобоҙҙо бик һирәктәр генә күрә алды, сөнки ҡараңғылыҡ шаршауы һаман күҙҙе бәйләй барҙы. Кемебеҙ кеҫә телефоны ҡабыҙып, кемебеҙ фонарь яҡ­тыр­тып, һаҡ ҡына алға ыңғай­лай­быҙ. Бара-тора фонарь нурҙары ғына үҙ-ара аралашты. Бына, ете йәшлек улын үҙаллы атлатып алып ҡайтып килгән ғаи­ләгә тап булдыҡ. Бара малай, эләгә-һөрлөгә, атай эҙенә баҫып, артынан әсәһе оҙата. Хәле бөткән, шулай ҙа күтәр­тергә теләмәне. “Тәүге бейеклекте үҙаллы яулай бит, биреш­мәҫ”, – тине ата-әсәһе. Ысынлап та, кескәй юлдашыбыҙ һынауҙы лайыҡлы үтте.

Иртәгәһенә ғорур баҫып йөрөнө. Бер-береһе менән етәкләшеп менгәндәр ҙә, таяҡҡа таянған ололар ҙа, спорт кейемен ҡупшы күлдәккә алмаштырып, фотоға төшкән си­бәркәйҙәр ҙә, йырлап уҙыусы­лар ҙа, шахтер фонарҙары баҙлатып (әйтерһең, йондоҙҙар ергә төшөп бейей), төнгө юлға серлелек биреүселәр ҙә, “Шәкәрегеҙ юҡмы?” – тип сәй эсергә йөрөүселәр ҙә бар ине арабыҙҙа... Бәғзеләр Ирәмәлдә төн уҙғарыу өсөн дә ҡараңғыла күтәрелә ине.

Тәмле төтөн еҫенән, таш-ҡая йөҙөн йыуыусы егәрле шиш­мә йырынан, техника моторынан азат тәбиғәт тынынан әҫәрләнеп алған юлдаштарым, һәр ҡайһыһы үҙ уйында, әкренләп түбән барыуында. Ҡаршы алыусыларҙы көтөп, ҡар һалҡынлығын тойоп, бер аҙ өшөп алырға ла тура килде. Һыу йыйылып ятҡан соҡор-саҡырға ризаһыҙлығын белдер­гәндәй, беҙҙе тейәгән “УАЗ”, төнгө һиллекте ярып, түбән шыуыша. Ҡулдар нимәнелер эләктереп тотонған көйө, серем итеп тә алабыҙ. Эйе, ғүмерҙең һәр сәғәте нимәгәлер бәйле. Ошо бәйлелек солғанышында мәж киләбеҙ. Хоҙай биргән ма­турлыҡҡа бер ҡараш ташларға ла ваҡытыбыҙ ҡалмай китәсе ҡайһы саҡта... Ә бер-беребеҙ­ҙең күңел матурлығын аяйбыҙ­мы икән?! Күңел биләмәбеҙ бикле булмаһасы...

Рәхмәт һиңә, Ирәмәлем, яныңа тағы бер киләм әле... Рәхмәт, юлдаштарым! Барығыҙ ҙа тау-таштарҙан көс сатҡыһы алып, рухығыҙ яҡтырып ҡайтты.