Бөтә яңылыҡтар
Йәмғиәт
7 Май 2019, 15:50

Тормош йәме, ғәме – әсәйҙәр

Ир-егеттәр “көслө зат” тип аталһа, йәшәүгә йәм һәм йән өргән ҡатын-ҡыҙҙарҙы “гүзәл зат” тип хөрмәтләйҙәр. Нескә заттарыбыҙ был исемгә, һис шикһеҙ, лайыҡ: күптәр бына тигән итеп донъя көтә, балалар үҫтерә, шул уҡ мәлдә эшкә лә өлгөрә.

Ир-егеттәр “көслө зат” тип аталһа, йәшәүгә йәм һәм йән өргән ҡатын-ҡыҙҙарҙы “гүзәл зат” тип хөрмәтләйҙәр. Нескә заттарыбыҙ был исемгә, һис шикһеҙ, лайыҡ: күптәр бына тигән итеп донъя көтә, балалар үҫтерә, шул уҡ мәлдә эшкә лә өлгөрә.
Тәүәкән урта мәктәбенең башланғыс кластар уҡытыусыһы Рәмилә Шәһәрова ла нескә генә иңдәренә нисәмә вазифа йөкмәгән: хәстәрлекле әсә, ышаныслы тормош иптәше, уңған килен, уҡыу­сылары өсөн өҙөлөп торған уҡытыусы...
Күрше Ейәнсура районының Байыш ауылында тыуып үҫкән Рәмилә Рәмил ҡыҙын Тәүәкәнгә яҙмыш елдәре һәм, әлбиттә, ошо ауыл егетенә ҡарата күңелендә бөрөләнгән ҙур һөйөү хистәре алып килә. Салауат педагогия колледжын, аҙаҡ ситтән тороп Баш­ҡорт дәүләт педагогия университетын тамамлаған уҡытыусы бына инде ике тиҫтә йылдан ашыу баш­ланғыс класс балаларына белем бирә.
Ҙур үҙгәрештәр заманында йәшәйбеҙ бөгөн көн һайын уҡ булмаһа ла, аҙна, ай һайын тиерлек теге йәки был яңылыҡ тыуып ҡына тора. Был үҙгәрештәр мәға­риф өлкәһен дә урап уҙмай. Уҡыу­сыларҙан һәр ваҡыт бер аҙым алда барырға тейеш педагогтарға бөгөнгө шарттарҙа эшләүе еңел­дән түгелдер. Заман үҙе үк уҡы­тыу­сыларҙың төрлө яҡлап һә­ләт­ле, ижади ҡарашлы, үҙ һөнәренең ысын оҫтаһы булыуын, хеҙмәтенә бар күңелен һалыуын талап итә. Был талаптарҙы ауыл уҡытыусыһы яҡшы аңлай һәм һөнәри яҡтан үҫер­гә, камиллашырға яйын да, ваҡытын да йәлләмәй. Быға тиклем Рәмилә Шәһәрова район кимәлендәге “Иң булдыҡлы ҡатын”, “Әсә йөрәге” конкурстарында ҡат­нашһа, быйыл районда уҙған “Йыл уҡытыусыһы” бәйгеһендә беренсе урынды алған, ошо көндәрҙә иһә бәйгенең Өфөлә ойошторолған төбәк-ара этабында үҙен һынап ҡараған.
– Уҡыусыларымды үҙ балаларымдай күрәм. Оҙағыраҡ күрмәй торһам, һағына башлайым, уларҙың шатлығына һөйөнәм, уңышһыҙлыҡтарына көйөнәм, – ти Рәмилә Рәмил ҡыҙы.
Әйткәндәй, ул үҙе ире Шәриф­йән Рәхимйән улы менән дүрт бала үҫтерә. Өлкән улдары Рушан Ишембай нефть колледжының 3-сө курсында белем ала. Унан дүрт йәшкә кесе Рузил менән һигеҙ йәшкә бәләкәй Айгиз Күмертау политехник лицей-интернатының VIII һәм V кластарында уҡып йөрөй. “Оя төбө” – ата-әсәһенә генә түгел, ағаларына, олатай-өләсәһенә лә йыуаныс, ҡыуаныс булып үҫеп килгән Гөлсибәр көҙгә I класҡа барасаҡ.
– Өлкән улығыҙ егет булған, ә бына ауылда мәктәп була тороп, Рузил менән Айгизде нисек йәлләмәй ситкә ебәрҙегеҙ? – Әсә кешегә һаҡ ҡына ошо һорауҙы ла бирәм.
– Иркәләнеп кенә үҫеп килгән улдарыбыҙҙы үҙебеҙҙән айырып, ҡалаға уҡырға ебәргәндә, йөрәк семетеп-семетеп алды, әлбиттә. Әммә техникаға ҡыҙыҡһыныуҙары көслө булғас, тейешле шарттарҙа, шул мөхиттә уҡыһындар тинек, үҙҙәре лә шунда белем алырға теләне. Ауыл ерендә, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бындай йүнәлештә эшләгән түңәрәктәр юҡ бит. Унда инглиз телен дә төплө өйрәнәләр. Уңыштары ла бар: Рузил тикшеренеү эштәре менән Өфөлә уҙған ярыштарҙа ҡатнаша, Айгиз иһә робот техникаһы менән ҡыҙыҡһына. Һәр ял һайын барып алып ҡайтабыҙ һәм кире илтеп ҡуябыҙ.
Ир балаларға, тәү сиратта, атай тәрбиәһе мөһим. Атайҙары баянда, гармунда, ҡумыҙҙа уйнағас, улдарыбыҙ музыкаға ла битараф түгел. Ҡайтҡан арала мал ҡарау, утын ярыу кеүек эштәрҙе лә күңел һалып башҡаралар. Ауылда йәшәүҙең шул яғы яҡшы: бала бәләкәйҙән ҡул араһына инеп, физик эште белеп үҫә, аҙаҡ та тормош ауырлыҡтары алдында ҡаушап ҡалмай, аяғында ныҡлы баҫып тора.
Үҙ балаларыбыҙ ҙа, уҡыусы­ларым да, иң мөһиме, ысын кеше булып буй етһендәр, аҡты — ҡаранан, ҡараны аҡтан айырып, кешелекле, кеселекле булып ғүмер юлы үтһендәр. – Әңгәмәсемдең йөҙөндә балаларға булған оло һөйөү сағыла.
“Донъя тотҡаһы – әсәйҙәр, тормош ҡото, ырыҫы – әсәйҙәр, йәшәү йәме, ғәме – әсәйҙәр. Өй йылыһы, толҡаһы – әсәйҙәр”, – тип яҙған билдәле тел белгесе, филология фәндәре кандидаты Рафаэль Аҙнағолов. Уның һүҙҙәре миллион­лаған әсәйҙәргә, шул иҫәптән үҙ балалары өсөн генә түгел, уҡыусылары өсөн дә йән атҡан, улар тип өҙөлөп торған Рәмилә Рәмил ҡыҙына хас һыҙаттарҙы ҡылыҡһырлай, уларҙың булмышын аса.


Күгәрсен районы