Бабичҡа һәйкәл... күптән бармы?

Шәйехзада Бабичтың ижадына һәм эшмәкәрлегенә арналған байтаҡ мәҡәләләрҙә төрлө йылдарҙа, шул иҫәптән һәләк булғандан һуң күп тә үтмәй уның иҫтәлеген мәңгеләштереү буйынса күрелгән саралар телгә алына. Был мәсьәләне хәл итеү өсөн аҙ билдәле һәм бөтөнләй билдәһеҙ мәғлүмәттәрҙе лә файҙаланырға тырышҡандар. Ошо темаға иғтибарҙы тағы ла бер тапҡыр йәлеп итеп, 1924 йылда Ш. Бабичтың бюсын яһау йәһәтенән һалынған тырышлыҡтарға туҡталып китмәксебеҙ.

1924 йылдың 6 февралендә Баш­наркомпросҡа Санкт-Петер­бургтағы башҡорт ғәскәрҙәре ида­ра­лығындағы Абдулла Ибра­һимовтан хат килә. Ул, Петербург скульпторы Мирзайән Байҡыев­тың (Мирзаджан Байкиев) гипстан шағир бюсының художество мо­де­лен яһап, уны өс данала бронзанан ҡоя алыуы, был эштең шарт­тары хаҡында яҙа. Хатына ул скульптор төҙөгән сметаны ла теркәй, әммә мәсьәлә хәл ителмәй ҡала.

Абдулла Ибраһимов 1924 йыл­дың 4 мартында яҙған икенсе хатында Башҡортостан вәкиле сифатында скульптор менән Ш. Ба­бичтың бюсын яһау буйынса һөй­лә­шеүҙәр алып барыуын билдә­ләй. Ул шулай уҡ мәсьәләгә ҡағы­лыш­лы яуап биреүҙе һәм шағир­ҙың фотоһын ебәреүҙе һорай. Ре­золюциянан күре­не­үенсә, был мәсьәлә комиссия тарафынан алдағы йылда ҡарауға ҡалды­рыла.

1924 йылдың 22 мартында Бабичтың иҫтәлеген мәңгеләш­те­реү буйынса комиссия шағир­ҙың һәләк булыуына биш йыл тулыуға арналған кисәгә һалым һалмауҙы юллап, эксперт комис­сияһына мөрәжәғәт итә. Йыйыл­ған аҡса Ш. Бабичтың бюсын әҙерләү фондына күсерелергә тейеш була. Шағирҙың үлеменән һуң биш йыл үткәс, 1924 йылдың 25 февралендә, Башнаркомпрос­тың уҡытыу-тәрбиә комиссияһы ултырышы уҙғарыла. Ошо датаға бәйле Ш. Бабичтың юбилейын үткәреү ултырыштың көн тәрти­бендәге мәсьәләләрҙең береһе була.

Фекер алышҡандан һуң мөһим ҡарарҙар ҡабул ителә. Улар иһә тикшеренеүселәрҙең иғтибары­нан ситтә ҡала: “Бабич һәләк бул­ған көндә хеҙмәт һәм сәнғәт һа­райы кеүек учреждениела кисә уҙғарырға. Кисәне үткәреү ко­мис­сияһы төҙөргә. Комиссияға Та­һиров, Юлтый һәм Мурзин ип­тәш­тәрҙе тәғәйенләргә. Ильин урамын Бабич урамы тип атарға һәм тейешле учрежде­ние­ларҙан ҡарарҙы тормошҡа ашырыуҙы һорарға. Бабичты иҫкә алған көн­дә матбуғатта уның тура­һын­да мәҡәләләр баҫтырып сы­ғарырға һәм фо­тоға төшөрөүҙе ойошторорға. Өфө башҡорт һәм татар техникумына Бабич исемен бирергә. Бөгөндән башлап “Яңы юл” журналында уның тура­һында мәҡә­ләләр баҫтыра баш­ларға. Ба­бичтың биография­һы ту­ра­һын­дағы мәғлүмәттәрҙе һәм әҫәрҙәрен йыйып, Ғилми үҙәк­кә тапшырырға. Мәктәп­тәрҙә Ба­бичҡа арналған хәтер кисә­ләре үт­кәреү кәрәклеге ту­ра­һындағы мәғлүмәтте баҫты­рып сыға­рырға.

Ошо ҡарарҙарҙы тормошҡа ашырыуҙы Ғилми үҙәккә йөк­мәтергә”.

Башнаркомпростың 1924 йыл­дың 25 февралендәге коллегия­һы, Башпедтехникумдың атама­һын үҙгәртеү хаҡындағы пункттан тыш, Ш. Бабичтың вафатына биш йыл тулыуҙы үткәреү планын хуп­лай.

Был документтарҙан күре­неүенсә, шағирҙың замандаштары уның эшмәкәрлегенең һәм ижади мираҫының әһәмиәтен юғары баһалаған. Мәшһүр шағир һәм ижтимағи-сәйәси эшмәкәр һәләк булғандан һуң, тәүге йыл­дарҙа уҡ уның иҫтәлеген мәңге­ләштереү сараһы күрелгән. Ҡыҙ­ға­нысҡа ҡаршы, уларҙың күбеһе тормошҡа ашмай ҡалған.