Әҙәбиәт һәм мәҙәниәт
23 Октябрь 2020, 07:47

Тәүге ҡоймаҡ төйөрлөмө?

Сибай театры йәш драматургты асты.

Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт драма театрының ижади коллективы был юлы ла яңы премьералар менән һөйөндөрҙө. Я. Пулиновичтың “Һағыштарым тулы ғазаптарым”, Ф. Бүләковтың “Шайморатов генерал”, А. Ҡаһарманованың “Их, йәшәүҙәре рәхәт йәки Айғырыңдың ҡабырғаһы!”спектаклдәрен ҡарау бәхетенә өлгәште театр һөйөүселәр. Премьераларҙың тәүге икәүһе тураһында беҙҙең гәзит биттәрендә мәҡәлә донъя күрҙе, бөгөн иһә һүҙебеҙ уның һуңғыһы хаҡында булыр.


Айлыбаныу-Баныу Ҡаһарма­но­ваны күптәр “Йәшлек” гәзите хәбәрсеһе, оҫта публицист һәм тән­ҡитсе булараҡ яҡшы белә. Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаты, Башҡортос­тан­дың атҡаҙанған матбуғат хеҙмәт­кәре үҙен драматургия өлкәһендә лә һынап ҡараны һәм өмөтлө йәш драматург итеп күрһәтә алды. Бә­хеткә күрә, әҫәренең оҫта режиссер ҡулына эләгеүен дә билдәләргә кәрәк, сөнки спектаклдең төп уңы­шы режиссерға бәйле икәнлеген күптәр яҡшы белә. Үҙе өсөн ятыраҡ булған өлкәгә, йәғни драматургияға тотоноуын Айлыбаныу Латиф ҡыҙы былай тип аңлата: “Осраҡлы ғына рәүештә интернет селтәрендә Башҡортостан драматургия һәм режиссура үҙәгенең семинар ойоштороуы хаҡында иғланды күреп, күрһәтелгән адресҡа пьеса ғәлә­мәтен яҙып һалғайным, улар мине саҡырҙы ла ҡуйҙы! Драматургия сер­ҙә­рен өйрәнеү тап шунан башланды. Режиссер Зиннур Сөләй­мәнов менән осрашыуҙы иң бә­хетле осраҡтарҙың береһе тип иҫәпләйем (2014 йылда ойошто­ролған үҙәктең директоры – Әлиә Яхина, Зиннур Фәрит улы – художество етәксеһе, проект авторы). Ул беҙҙе, йәш драматургтарҙы, ҡыҙыҡлы, мауыҡ­тырғыс яңы донъяға ихлас өйрәтте.
Уның етәкселегендә бер-бер артлы ике драма яҙып ташлағас, Зиннур Фәрит улы миңә иғтибарлап ҡараны: “Ҡарамаҡҡа рәп-рәхәт йәшәгән һымаҡһың, ауыҙың гел йырыҡ, йөҙөң ҡояштай балҡый, ҡайҙан һиндә шунсама драма-трагедия?!”
Етәксебеҙҙең “рәп-рәхәт” тигән һүҙе күңелдә ҡалды ла, уның “театрҙарға комедиялар етмәй, әйҙәгеҙ, комедия яҙығыҙ” тигәс, пьесамды тап шулай исемләргә ниәтләнем.
Күп тә үтмәй, “Рәхәт!” коме­дия­һын сибайҙарға уҡырға ебәрҙем. Көтөлмәгән хәл һуңыраҡ булды: Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Дамир Мәжит улы Ғәлимов шылтыратып: “Пьесаңды алабыҙ”, – тигәс, бер аҙ шаңҡып ҡалдым. Ысынлап та, ышанманым, спектаклде килеп ҡарағанға тиклем “китсәле, булмаҫ” тип уйланым”.
Сибай театры – йәш драма­тургтарға оло тормошҡа юл асҡан тылсымлы йорттарҙың береһе лә, сөнки тап бында тәүге әҫәрҙәрен сәхнәләштереп, артабан мөғжи­зәле театр донъяһына юл ярып, бөгөн билдәле дараматург булып китеүселәр бихисап. Улар исем­легенә Таңсулпан Ғарипова, Рәлиф Кинйәбаев, Салауат Әбүзәр, Әминә Яхинаны индерергә мөмкин. Кем белә, бәлки, тәүге сирҡаныс алған Айлыбаныу Ҡаһарманованың килә­сәктә яңы әҫәрҙәре лә ҡуйылыр әле.
Тәүге ҡоймаҡ төйөрлө була ти­гәндәй, спектакль уныһынан да азат түгел, әммә әҫәр­ҙең бөгөнгә ауаздаш булыуы, ге­ройҙарының тормошо беҙҙең аранан алыныуы менән ҡыҙыҡ­лы һәм мажаралы. Һәр кемде персонаждарҙың арта­банғы яҙмышы нисек тамамланыр тигән уй борсой.
Ролдәрен бик оҫта башҡарған Башҡортостандың халыҡ артисы Рәмилә Хоҙайғолова, Башҡортос­тандың атҡаҙанған артисы Альберт Салауатов, артистар Морат Амантаев, Зәлиә Хафизова, Нәфисә Мәжитова һәм башҡаларҙың сы­ғышын ҙур кинәнес менән күҙәтте тамашасы.
Ни өсөн был донъяла йәшәүе рәхәт икәнлеген белгегеҙ килһә, Сибай театрына рәхим итегеҙ һәм йәш драматург Айлыбаныу Ҡа­һарманова әҫәре буйынса ҡуйыл­ған спектакль премьераһын мотлаҡ ҡарарға тырышығыҙ.
– Йөрәгем тулы һөйөү менән йөрөп ҡайттым Сибайҙан. Үҙем ҡурҡаҡ ҡына булһам да, был юлы уларҙы “ҡурҡытып” ҡайттым әле: “Тағы бер эшемде ебәрәм, көтөгөҙ! – тип йылмайҙы әңгәмәсем.
Тимәк, йәнә бер премьера ҡа­рарбыҙ, тигән ышаныста ҡалабыҙ.


Сибай ҡалаһы.
Читайте нас