Бәхетле ҡатын (Юмористик хикәйә)

Эй ошо Нәсимәне, ҡасан килһәң дә, “мин бәхетле ҡатын” тип ҡыуана ла ултыра. Әйтерһең, Хоҙай уға ғы­на барыһын да биргән дә, миңә – юҡ. Янымда гел көнсөлдәр, тәр­биәһеҙ, наҙандар йыйылып, береһе лә мине аңламағанға, ярҙам итмәгәнгә мин ғәйеплелер шул?!

Был донъяла бер генә яҡшы кеше лә юҡ бит ул! Кемеһен генә алһаң да, һинекен алып, үҙе ҡул­ланырға ғына тора. Барыһы ла минән нимәлер һорай, ә үҙҙәре бер нимә лә бирмәй. Аһа, мин иҫәр­ҙер шул, барыһына ла таратып, ас-яланғас ултырырға? Ана, биргән Нәсимә бирһен. Мин үҙемде бер ҙә бәхетһеҙ тип һанамайым. Әлеге шул байлығымдан көнлә­шеүселәр генә мине “бахыр” тигән була.

Ниңә бахыр булайым, ти? Ҡала уртаһында өс бүлмәле фатирым бар. Нәсимәнең һаҫыҡ хрущевкаһы түгел инде. Өс кеше инһә, дүртенсеһенә урын юҡ, тигәндәй. Ә минекендә, кем әйтмешләй, футбол уйнарлыҡ. Хәйер, футболлыҡ урын ҡалдырманым, тапҡан-таянғаныма зиннәтле йыһаз тултырҙым. Заманса булһын, тинем. Бер диваным ғына ат хаҡы тора! Һәр бүлмәмдә – берәр төҫлө телевизор. Аш бүлмәһендә заманса “аҡыллы” плитә, кәстрүлдәр. Телевизор ҡарап ятып ҡына, төймәләренә баҫҡыслап алһаң, ашың да бешә, сәйең дә ҡайнай.

Нәсимәнеңме? Уның аш бүлмәһе сыйырсыҡ ояһылай ғына лабаһа? Ире, ике улы, ҡыҙы, ейәнсәренә аш бешерә башлаһа, был бүлмә мунсаға әйләнә. Хет миндек ал да сабын. Кит, хәсрәтте, ғүмере буйы йәшәй белмәне инде. Күпме әйттем үҙенә: “Ни эшләп инде үҙенең кейәүе булған, башҡа йортта йәшәгән ҡыҙыңды, ейәнсә­реңде эйәләтәһең?” – тип. Юҡ, тыңламай. “Улар мине ярата, мин бешергән ашты бигерәк оҡшата ейәнсәрем”, – тигән була. Ярата инде, әҙер ашты кем яратмаһын?!

Шуларҙы ҡарайым тип, Нәсимә ҡаҡ һөйәккә ҡалған. Өҫтәүенә, ире лә, ике улы ла өйҙә булһа? Өйҙә тигәнем шул – ире вахтала йөрөп эшләй, бер улы икенсе ҡалала уҡый. “Бөтәбеҙ бергә йыйылғанда бигерәк күңелле була инде!” – тип ҡыуанып бөтә алмай Нәсимә. Уның нимәһенә ҡыуанаһың? Теге юлы ике туған апайымдың бер улы ике ай буйы минең фатирҙа йәшәп торҙо. Уны кешегә һанап, олоғара кейем һаҡлау бүлмәһен бушатып, шунда йыйылмалы карауат ултыртып ҡуйҙым бит әле. Уныһы әйләнгән һайын залыма сыға ла телевизор ҡабыҙа. Зиннәтле диваныма ултырып салбарының ҡара эҙҙәрен ҡалдырып бөттө. Бер генә юлдан йөрө, таплайһың, тигәйнем, саф йөндән генә туҡыл­ған иҙән балаҫымда һуҡмаҡ яһап ҡуйған. Шул инде, кейем һаҡлау бүлмәһенән бәҙрәфкә тиклем эҙе беленеп тик ята. Ярай әле аш бүл­мәһенә бик сыҡманы. Бер тапҡыр йомортҡа ҡурғайны, ике йыл элек Германиянан ҡайтартҡан обойҙа­рыма май сәсрәткәнгә ныҡ ҡына әрләгәс, башҡа инмәҫ булды. Көн­дөҙ ҡайҙалыр ашап килеп ята ла иртәнсәк бутылкалағы һыуын эсеп сыға ла китә. Тәртипле ине ул яҡтан.

Шуныһына ғәжәп итәм әле: бынау Нәсимәләрҙән бер ҙә кеше өҙөлмәй, береһе инә, икенсеһе сы­ға. Уларҙың иҙәндәре лә тап-таҙа, йыһаздары ла матур көйө. Ке­ләмдәрен бер ҙә көйә ашамай. Минекен, бер кем дә инмәһә лә, көйә ашап бөтөп бара, йыһаз­дарымды аҙна аҙағына туҙан баҫа. Өс бүл­мәне йыйыштырып арып бөтәм.

Шулай ҙа барыбер аңламайым: Нәсимә нимәгә ҡыуана ла, ниңә үҙен бәхетле һанай? Ҡасан барһаң да, ауыҙы ҡолағына еткән, әле бер, әле икенсе ҡыҙыҡ хәлде һөйләй. Ейәнсәренең уңыштары менән маҡтанып бер була. Әйтерһең, уның ғына ҡыҙы бар ҙа уның ғына…

Минеңме? Минең фатирым ғына түгел, министрҙарға түләгән хеҙмәт хаҡын алырлыҡ эшем бар. Хужаларға матур итеп йылмая белһәң, таба улар шундай эште. Әле кассала бер фатирлыҡ аҡсам ята. Теге юлы Нәсимә, эш хаҡы алғанса ғына тип, 500 һум һораған була. Ни эшләп бирәйем, ти, мин уны? Әхирәтем булһасы?! Бер бирҙем инде. 100 һумымды ике ай буйы тотто. Хәҙер аҡыл ултырҙы миңә. Береһенә лә бирмәйәсәкмен. “Бәхетлебеҙ” тип йылмайып йөрөй­ҙәр бит, әйҙә әҙерәк этләнһендәр.

Бер тапҡыр тыуған көн тигән бу­лып, кешенән күреп, өйөмә биш танышымды ҡунаҡҡа саҡырғайным. Быяланан булһа ла, аҡсаға алын­ған бит, бер фужерымды ватып кит­теләр. Өс мең һум аҡсамды тү­геп, ризыҡ алдым, бер меңлек бү­ләк килтергәндәр. Эй матур итеп һөй­ләгән булалар: көн буйы магазиндан эҙләп алдыҡ, тиҙәр, һинең бөтә әйберең булғас, нимә алырға ла белмәйбеҙ, тиҙәр. Ул һауытты асып та ҡарамағанмын әле. Бер мең тигәс, ышандым инде. Ҡана, ҡарайым әле.

Вәт, көлгән былар минән! Икенсе берегеҙҙе өйөмә аяҡ баҫтыр­һаммы? Ҡумта тулы теге ни, эт сын­йыры, уны тәрбиәләй торған ша­ҡы-шоҡо инде. “Һинең дә бәхет­ле булыуыңды теләйбеҙ” тип яҙған­дар тышына, етмәһә? Мине әллә эткә тиңләйҙәрме икән? Туҡта, барып был Нәсимәнең кәрәген биреп киләйем әле. Бәхеттең нимә икәнен күрһәтәйем.

Әллә өйҙә ҡырын ятып, гел телевизор ҡарай торғас, һимереп киткәнмен инде? Тын ҡыҫыла. Шәп атлап булмай ҙаһа? Бынау эскәмйәгә ултырып ял итмәһәм...

Ана, минең кеүек бер ҡатын эстән генә мөңрәй-мөңрәй үҙе кеүек үк йыуантыҡ, тыршыҡ танаулы этен эйәртеп, паркта ял итеп йөрөй. Йөҙө ҡәнәғәт. Ул да бәхетлелер, моғайын.

– Нимәгә ҡыуанаһың? – тинем түҙмәйенсә, теге ҡатын яныма килеп ултырғас.

– Бына, бәхеттең нимә икәнен ҡартайғас ҡына белдем,– ти был, минең уйымды һиҙгәндәй.

– Йә, әйтегеҙ, нимә? – тип тегенән яуап көтәм.

– Кемгәлер кәрәк булһаң, ана шул икән бәхет, – тине ул, уйсанланып китеп.

“Һин кемгә кәрәкһең?” тип саҡ һорамай ҡалдым. Улай тәрбиәһеҙ­лек була. Ә ҡатын янындағы этен һыйпаны ла, уның күҙҙәренә ҡарап:

– Һин дә бәхетлеһең, шулаймы? Күрәһеңме, икебеҙ ҙә бәхетле,– тип ҡәнәғәт йылмайҙы.

Ул да минең ише оло фатирҙа япа-яңғыҙ көн күрә икән. Миңә үҙем кеүек тәрбиәле, сибәр, уңған, аҡыллы ир-егет осрамағанға бер ҙә кейәүгә сыҡмағайным, ә уның ире лә, улы ла бер көндә аварияла һәләк булған. Иҫтәлеккә ошо эттәре генә ҡалған икән.

Килһә килә бит был башҡа ҡыҙыҡ уйҙар. Күҙемә “Зоомагазин” тигән яҙыу салынды. Әллә, мин әйтәм, теге ҡатын кеүек… Сынйыр, тараҡ, шампунь һатып алаһы юҡ. Әхирәттәрем юҡҡа ғына шулай итмәгәндер. Бәхеттең нимә икәнен мин дә татып ҡарайым әле.

...Сумканың төбөнән әле генә һатып алған көсөгөмдөң шыңшы­ғаны ишетелде. Юл ыңғайы магазиндан һөт, колбаса алдым. Хәҙер, ҡайтып ҡына етәйем әле, үҙеңде туйындырып алырмын. Ә Нәсимәгә аҙаҡҡараҡ икәүләп… Һы, ҡыҙыҡ икән, хәҙер икәүләп тип әйтә алам. Эйе, икәүләп барып, хәлдәребеҙҙе һөйләрбеҙ. Бер мәҙәк булыр. Гел генә кешеләрҙең “мин бәхетле” тип маҡтанғанын күпме тыңларға була.

- Лилиә Һаҡмар