Мәргән уҡсылар төбәге

Бөрйәндә йәйәнән уҡ атыу менән ҡыҙыҡһыныусылар күп булыуын электән ишетеп белә инек. Был тарафтарға юл төшкәндә ошо шөғөлдө үҙ итеүселәрҙе лә күреү теләге тыуҙы.

Уларҙы район үҙәгендә урын­лаш­ҡан “Урал” физкультура-һауыҡтырыу комплексында тап иттек. Мәргәндәр төрлө һөнәр буйынса эшләһә лә, ҡыҙыҡһыныуҙары уртаҡ. Ра­йон­дың уҡсылар етәксеһе Илдар Ишморатов үҙе эшҡыуар, ә буш ваҡытта һәр саҡ уҡ атыу буйынса күнекмәләргә ашыға.

– Күңелемә ятҡан шөғөл булғас, уға ваҡыт табыла. Төр­лө ярыштар ҙа уҙғарып тора­быҙ. Мәҫәлән, Яңы йыл кубогына республика кимәлендә ярыштар ойошторҙоҡ. Унда беҙҙең уҡ­сылар һынатманы, мин беренсе урын яуланым. Үҙебеҙ ҙә башҡа яҡ­тарға йө­рөйбөҙ. Әле бына Орел ҡала­һына ярышҡа барырға әҙер­ләнәбеҙ, – тип һөйләне Илдар Зәки улы.

Тормош иптәше Әлиә Ишморатова ла был шөғөлдө үҙ иткән. Уның да ҡыҙыҡһыныуы электән булып сыҡты.

– Бала саҡта муйыл аға­сы­нан уҡ, йәйә эшләп уйнай тор­ғайныҡ. Шуға минең өсөн был шөғөл ят түгел. Физкультура-һа­уыҡтырыу комплексында ойошторолған күнекмәләргә ҙур теләк менән йөрөйөм. Хә­ҙер инде дүрт йыллап уҡ атыу менән шөғөлләнәбеҙ, – тине ул.

Уҡсы булыуың өсөн оҫта атыу ғына етмәй, махсус кейе­мең, ҡоралдарың булыуы ла мөһим. Бөрйәндәрҙе был йә­һәт­тән өлгө итеп ҡуйырлыҡ. Уҡ атыуға мәргәнлек тә, рух та етерлек уларҙа. Физкультура-һауыҡтырыу комплексы директоры Азат Ишкилдин комплекста күнекмәләр өсөн махсус тир булдырылыуы тура­һында ла һөйләне. Әйткәндәй, уның тормош иптәше Наилә Тимерйән ҡыҙы ла был шөғөл менән ихлас мауыға. Ул беҙгә уҡ атыуға ылығыуҙарына бәйле ваҡиғаны ла бәйән итте:

– Бер йылды тормош иптә­шем ме­нән районыбыҙҙа үт­кәрелгән “Урал ба­тырҙың ҡыш­ҡы уйындары” байрамында ҡатнашырға тура килде. Шунда тәүге тапҡыр йәйәнән уҡ атып ҡара­ныҡ. Һәм мин ҡатын-ҡыҙҙар ара­һында өсөнсө урынды яуланым. Был иһә күңелдә сәм, ҡыҙыҡһыныу уятты. Бер аҙҙан Бөрйән яҡтарына тура килерлек итеп костюмдар ҙа тек­тереп алдыҡ, төрлө район­дарҙа ойошторол­ған ярыш­тарға йөрөй башланыҡ. Шулай уҡ Рәсәй кимәлендә уҙғарылған бәйгеләргә лә сығабыҙ, уңыш­тарыбыҙ ҙа бар. Балала­ры­быҙ­ҙың икәүһе ҙу­райған, бәлә­кәсенә 11 йәш. Кесеһе беҙ­гә ҡарап уҡ атыу менән ҡыҙыҡһы­на, уға ла уҡ, йәйә алып бирҙек, – тип һөйләне Наилә Ишкилдина.

Мәргән уҡсылар араһында Яңы Мөсәт ауылыныҡылар байтаҡ булып сыҡты. Уларҙың береһе Сынбулат Юлбирҙин иң тәжрибәлеләр рәтендә. Ул ҙур кимәлдәге ярыштарҙа ла еңеү яулап өлгөргән.

– Йәшерәк саҡта үҙебеҙ уҡ, йәйә эшләп һабантуйҙарҙа ярыштар ойоштора инек. Ныҡ­лап уҡ атыу менән шө­ғөлләнеү бер нисә йыл элек башланды. Оҫталыҡ дәрестәрендә булыу ҙа күп нәмәгә өйрәтте, ярыштар ҙа тәжрибәне байытты. Шулай ҙа күңе­лемдә иң ҙур тәьҫо­рат­тар ҡалдырған сара Ҡаҙағстан­да уҙғарылған “Оло дала рухы” фестивалендә ҡатнашыу булғандыр, – тип һөйләне ул.

Яңы Мөсәт ауылынан йәнә бер мәргән уҡсы Мөхәррәм Ҡас­ҡынбаевты ла күнекмә мәлендә осраттыҡ. Ул да ярыш­тарҙа ҡатнашып, үҙенең оҫта­лығын арттыра. Йәйәнән уҡ атыу шөғөлөнөң респуб­ли­кабыҙҙа матур башланғыс алыуына иғтибар итеп, ул йәш быуында ҡыҙыҡһыныу тыуҙы­рыу мөһимлеген дә атаны.

Бөрйән районында мәргән уҡсылар артыуға бара, район үҙәгендә генә тү­гел, Яңы Собханғол, Ҡыпсаҡ, Мона­сип ауылдарында ла уларҙың һаны ишәйә.

Резеда ШӘҢГӘРӘЕВА